Ceny kawy w górę. Wszystkiemu winne El Niño

Ceny kawy w górę. Wszystko przez El Niño

Climate Prediction Center NOAA wydało oficjalną prognozę w sierpniu, w której poinformowano, że utrzymanie się El Niño w kolejnych miesiącach jest bardzo wysokie. Zdaniem wielu specjalistów w 2026 roku zjawisko to będzie rekordowo silne i podwyższy temperaturę wód o niespotykaną dotąd wartość.

Ta informacja wystarczyła, aby ceny rynkowe kawy po raz kolejny poszybowały w górę. Wskaźnik cen kawy ICO Composite Indicator Price (I-CIP) wzrósł już w lipcu 2026 r. o 15,4 proc. Jak podkreśla Międzynarodowa Organizacja Kawy (ICO), rynek zareagował na opóźnienia zbiorów w Brazylii, spadek zapasów certyfikowanej arabiki w USA oraz właśnie wysokim prawdopodobieństwem wystąpienia bardzo silnego El Niño pod koniec 2026 roku.

Co ciekawe specjaliści utrzymują dalej, że zbiory kawy w 2026 i 2027 roku mogą być rekordowe i wyższe o 10 mln worków niż wymaga tego światowa konsumpcja.

Czym jest El Niño i czemu od niego zależy cena kawy?

El Niño jest naturalnym zjawiskiem pogodowym. Podczas jego trwania na powierzchni wody w strefie równikowej Pacyfiku utrzymuje się ponadprzeciętnie wysoka temperatura. Powstaje, gdy słabną passaty wiejące od wschodu, a zjawisko upwellingu, czyli podnoszenia się zimnych wód głębinowych, zostaje zahamowane. W czasie jego trwania ciepłe wody spychane są na wschód ku wybrzeżom Ameryki Południowej. Jego nazwa pochodzi od hiszpańskiego słowa oznaczającego chłopiec, dzieciątko, ponieważ szczyt tego zjawiska zazwyczaj wypada w okolicach świąt Bożego Narodzenia.

Samo zjawisko ma ogromny wpływ na kształtowanie się pogody w różnych regionach świata. Wpływa na zmiany cyrkulacji powietrza i rozmieszczenie opadów. Często towarzyszą mu anomalie pogodowe takie jak susze, powodzie, pożary, które powodują duże straty w rolnictwie.

W przypadku hodowli kawy anomalie pogodowe w różnych okresach rozwoju roślin mogą zaważyć na wielkości plonów. Szczególnie wrażliwa na nie jest robusta. Jeśli w okresie formowania się ziaren nastąpi susza, diametralnie zmniejszą się jej zbiory, co potwierdza analiza opublikowana w „Frontiers in Environmental Science”. W przypadku arabiki wpływ ten ma nieco bardziej skomplikowany charakter.

Występowanie El Niño jest kluczowe dla prognozowania cen kawy jeszcze z jednego powodu, a dokładnie koncentracji produkcji światowej kawy w trzech kluczowych regionach. Wietnamskie Central Highlands oraz pola uprawne w Indonezji wspólnie odpowiadają za 49 proc. światowej produkcji roubusty. Z kolei Brazylia odpowiada za 44 proc. światowej produkcji arabiki. Wszystkie te regiony są bezpośrednio zagrożone anomaliami pogodowymi związanymi z występowaniem El Niño.

Czy kawa znowu będzie droższa?

Podwyżka cen kawy na rynku dotyczy świeżo zebranych, zielonych ziaren. Nie przekłada się więc jeden do jednego na cenę gotowego produktu dostępnego w sklepach. Wpływ mają na to także ceny związane z jej paleniem, transportem czy sam kurs walut szczególnie dolara i złotówki.

Jak podkreśla portal mybank, w analizie rynkowej obniżenie zbiorów kawy wywołane El Niño nie spowoduje, że kawy na rynku braknie, może jednak uszczuplić się jej nadwyżka związana z rekordowymi zbiorami. Niestety rynek kształtujący ceny kawy reaguje znacznie szybciej, ponieważ kawa jest produktem rolnym o długim cyklu, dlatego wszelkie informacje niekorzystnie wpływające na przyszły plon będą miały odbicie w cenach tego produktu.

Jednocześnie warto podkreślić, że ceny rynkowe nie przełożą się natychmiast na ceny w sklepach. Producenci kawy bowiem często korzystają z zapasów ziaren zakupionych wcześniej po innych cenach. Ewentualne zmiany cen świeżego surowca odczujemy z dużym opóźnieniem.