Nowy ukwiał odkryty w Japonii. Zachowuje się bardzo nietypowo

A dokładniej – carcinoecium, czyli chitynowej substancji wytwarzanej przez niektóre ukwiały, aby pokryć nią skorupę, w której kryje się pustelnik. Ma ona wzmocnić więź koralowca ze skorupiakiem i pozwolić na darmowy transport.

System tej współpracy wygląda bowiem tak: pustelniki to grupa skorupiaków należących do miękkoodwłokowców. Niekiedy nazywa się je rakami pustelnikami albo krabami pustelnikami, chociaż ani z rakami, ani z krabami wiele wspólnego nie mają. Nazwa „miękkoodwłokowce” zdradza za to dość dobrze, na czym zasadzają się potrzeby morskiego skorupiaka i jego współpraca z ukwiałem.

Pustelnik nie ma ochronnego pancerza nad swą newralgiczną częścią ciała, jaką jest odwłok. Musi go chronić inaczej. Sposobem na to jest poszukiwanie przez skorupiaki zewnętrznego pancerza.

To przez lata były puste muszle małży i ślimaków morskich, ale ostatnio obserwujemy niezwykłe zjawisko, gdy pustelniki adaptują na te potrzeby wyrzucane przez ludzi do oceanów śmieci. Widuje się pustelniki chroniące swe odwłoki w butelkach, puszkach, kawałkach plastiku i opakowań, a sensacją był swego czasu skorupiak poruszający się z głową lalki na odwłoku.

I na tych osłonach odwłoka często rosną ukwiały. To wyspecjalizowane gatunki koralowców, które dostosowały się do porastanie muszli pustelników, dzięki czemu mogą korzystać z darmowego transportu. Stają się mobilne, na co inne denne koralowce pozwolić sobie nie mogą.

Mamy zatem system współpracy obejmujący aż trzy różne grupy zwierząt: koralowce, skorupiaki i w pewnym sensie mięczaki (ich muszle).

Ukwiał postanowił czynnie wspomóc swego żywiciela

Niektóre ukwiały opracowały system produkcji chitynowych substancji, dzięki którym przymocowują się lepiej do środka transportu. Nowo odkryty ukwiał Paracalliactis tsukisome znaleziony w wodach Japonii poszedł jednak dalej. On tworzy za pomocą tej substancji specjalną platformę, która – jak to określają naukowcy – poszerza przestrzeń życiową i możliwości koralowca. Można powiedzieć, że w jakimś sensie ukwiał buduje muszlę noszoną przez skorupiaka.

O znalezisku w wodach japońskich pisze „Royal Society Open Science”. Czytamy tam, że ukwiał wydziela i konstruuje unikalną, przypominającą muszlę strukturę zwaną carcinoecium, która rozszerza przestrzeń życiową pustelnika.

Analizy stabilnych izotopów sugerują, że Paracalliactis tsukisome czerpie korzyści odżywcze poprzez konsumowanie odchodów żywiciela i cząstek organicznych z otaczającego środowiska.

Z kolei pustelnik z gatunku Oncopagurus monstrosus czerpie znaczne korzyści z tego powiązania z ukwiałem, gdyż dzięki niemu osiąga większe rozmiary ciała niż inne gatunki Oncopagurus. To bardzo unikalny mutualizm.

„Okazuje się, że nawet proste zwierzęta, takie jak ukwiały, mogą rozwinąć zaskakująco wyrafinowane zachowania” – mówi dr Akihiro Yoshikawa z Uniwersytetu Kumamoto.

Pustelniki z tymi ukwiałami na muszlach zostały znalezione w okolicach Shizuoka na Honsiu, na południe od Jokohamy. Oba są wyjątkowo piękne i kolorowe, o zachwycającej palecie barw.