Ogromna ważka znaleziona w Kanadzie. Wielka jak męska dłoń

Największe współczesne ważki świata dorastają do 16 cm rozpiętości skrzydeł. To ogromne Tetracanthagyna plagiata z południowej Azji, żyjące nad brzegami Indonezji, Malajów i Tajlandii. Dzisiaj jednak tak duże owady to raczej rzadkość, za to w minionych wiekach ogromne bezkręgowce nie były rzadkością.

Nowa wielka ważka została znaleziona w słynnym Dinosaur Provincial Park w prowincji Alberta w Kanadzie, który słynie ze znalezisk szczątków kredowych dinozaurów Ameryki Północnej, także tych najbardziej znanych jak tyranozaury. Okazuje się, że w takim miejscu można także odnaleźć ślady żyjących równoległe z nimi bezkręgowców.

Ważka, która żyła razem z dinozaurami

Ważka Cordualadensa acorni była mieszkanką tych samych terenów w tym samym czasie co dinozaury. Latała nad głowami tyranozaurów, triceratopsów, była częścią północnoamerykańskiego świata mezozoiku.

Jak mówią naukowcy, jej znalezienie w Kanadzie wypełnia długą i zagadkową lukę w ewolucji ważek, która trwała 30 mln lat. W tym czasie nie było wiadomo, co się z nimi działo, gdyż nikt nie znalazł ich śladów z tego okresu.

„Prowadziliśmy wykopaliska na obszarze, na którym znaleziono wiele skamieniałości liści. Rozłupywaliśmy skały. Znaleźliśmy fragment skrzydła, co nas zaskoczyło, ponieważ nie spodziewaliśmy się znaleźć tam żadnych owadów” – opisuje student Andre Mueller.

O owadach żyjących w czasie dinozaurów wciąż wiemy relatywnie mniej niż na temat dinozaurów. A stanowiły one istotny element ówczesnych ekosystemów. Owady były pierwszymi zwierzętami, jakie kiedykolwiek wzleciały w powietrze, jeszcze w paleozoiku, a ich ewolucja i zmiany w epoce kredy okazały się kluczowe dla zmian zachodzących w całym świecie. Wiązały się z powstaniem nowych roślin, np. kwiatowych, co wywróciło świat do góry nogami.

Ważki przystosowały się do lotu szybowego

Jak zwracają uwagę kanadyjscy odkrywcy, ważka Cordualadensa acorni była zapewne drapieżnikiem polującym na inne owady, ale owad tej wielkości musiał także stanowić istotną przekąskę dla wielu ówczesnych zwierząt owadożernych, np. niedużych dinozaurów oraz kredowych ptaków i pterozaurów.

To pierwsza kopalna ważka z terenów Kanady i pierwsza z epoki kredy, sprzed 75 mln lat. Analiza skrzydeł zwierzęcia pozwoliła ustalić, że przystosowała się do lotu szybującego, który nie był opanowany przez jej przodków.

I ten lot mógł być kluczem do sukcesu owadów uważanych do dzisiaj za jednych z najlepszych i najszybszych lotników nie tylko wśród owadów, ale w ogóle wszystkich zwierząt. To dzięki takim zmianom ważki nie tylko przetrwały miliony lat, ale stały się owadami sukcesu, przemierzającymi spore odległości, mimo uzależnienia rozwoju ich jaj i larw od wody.