Departament Stanu USA oficjalnie uznał kartel de los Soles za zagraniczną organizację terrorystyczną (FTO). To nowy sposób nacisku na wenezuelskiego przywódcę Nicolasa Maduro, oskarżanego przez rząd Stanów Zjednoczonych o kierowanie grupą. Choć cel administracji Donalda Trumpa wciąż jest niejasny, to presja na Wenezuelę rośnie coraz bardziej i coraz częściej mówi się o amerykańskim ataku na ten kraj.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Stany Zjednoczone ostrzegły już 16 listopada, że nadadzą cartel de los Soles taki status. Wcześniej Departament Skarbu USA nałożył na grupę sankcje. USA twierdziły, że kartel jest „odpowiedzialny za przemoc terrorystyczną w całej naszej hemisferze [czyli na półkuli zachodniej — przyp. red.], a także za przemyt narkotyków do Stanów Zjednoczonych i Europy”.
Departament Skarbu oświadczył w lipcu, że traktuje cartel de los Soles jako „globalną organizację terrorystyczną o specjalnym statusie”. Urzędnicy twierdzili wówczas, że grupa zapewnia „wsparcie materialne” innym organizacjom uznanym przez władze USA za terrorystyczne, w tym wenezuelskiemu gangowi Tren de Aragua oraz meksykańskiemu kartelowi Sinaloa.
Władze Wenezueli zaprzeczają, by Maduro oraz inni polityczni, sądowi i wojskowi przedstawiciele kierowali kartelem de los Soles.
Prezydent Donald Trump i jego administracja prowadzą od prawie trzech miesięcy kampanię ataków na łodzie używane rzekomo do przemytu narkotyków w południowej części Morza Karaibskiego i na wschodnim Pacyfiku. Według danych samej administracji, od początku września zginęły co najmniej 83 osoby.
Ataki, krytykowane przez międzynarodowych ekspertów i byłych urzędników jako potencjalnie naruszające prawo międzynarodowe i nieskuteczne w dłuższej perspektywie, idą w parze z intensywną rozbudową amerykańskiej obecności wojskowej w pobliżu Wenezueli.
Obecność USA w regionie została wzmocniona na początku tego miesiąca wraz z przybyciem największego amerykańskiego lotniskowca oraz tysięcy dodatkowych żołnierzy, a także dodatkowych samolotów stealth i okrętów wojennych.
Obserwatorzy coraz częściej postrzegają ataki oraz rosnącą obecność wojskową, połączoną z naciskami gospodarczymi na Caracas, jako próbę zwiększenia presji i odsunięcia od władzy Maduro. Stany Zjednoczone i wiele innych państw nie uznaje tego autorytarnego, socjalistycznego przywódcy za zwycięzcę wyborów prezydenckich w Wenezueli w 2024 r.
USA zastosowały na razie pięć głównych sposobów zwiększania presji na Maduro.
Kartel, którego szefem ma być Maduro, uznany za organizację terrorystyczną
Departament Stanu podał, że status FTO nadano zgodnie z ustawą o imigracji i obywatelstwie, a USA wykorzystają „wszystkie dostępne narzędzia, aby chronić nasze interesy bezpieczeństwa narodowego oraz odciąć finansowanie i zasoby dla narkoterrorystów”. Niektórzy eksperci prawni twierdzą, że oznaczenie karteli jako FTO otwiera drogę do szerszych postępowań karnych.
Wenezuelski minister spraw zagranicznych, Yvan Pinto Gil, powiedział, że Caracas „kategorycznie, stanowczo i absolutnie odrzuca” nadanie statusu FTO, które nazwał „niedorzeczną fabrykacją”. Oświadczył w komunikacie opublikowanym w aplikacji Telegram, że decyzja ta ma posłużyć do „usprawiedliwienia nielegalnej i bezprawnej interwencji przeciwko Wenezueli” w celu usunięcia Maduro.
Sankcje Departamentu Skarbu USA przeciw Wenezueli
Departament Skarbu nałożył w lipcu sankcje na kartel de los Soles jako „globalną organizację terrorystyczną o specjalnym statusie”, twierdząc, że grupa zapewniała wówczas „materialne wsparcie” FTO, w tym syndykatowi przestępczemu Tren de Aragua oraz kartelowi Sinaloa.
Departament poinformował wówczas, że blokuje wszystkie aktywa i mienie związane z de los Soles znajdujące się w USA lub posiadane przez Amerykanów. Wszystkie podmioty, które są w co najmniej 50 proc. własnością kogokolwiek powiązanego z de los Soles, również zostają odcięte od amerykańskiego systemu finansowego.
Łamanie sankcji USA może skutkować cywilnymi lub karnymi zarzutami wobec obywateli USA i cudzoziemców, poinformowało Biuro Kontroli Aktywów Zagranicznych (OFAC).
Departament Skarbu za administracji Joe Bidena nałożył w styczniu sankcje na ośmiu Wenezuelczyków powiązanych z Maduro.
USA, wraz z innymi państwami Zachodu, od dawna nakładają sankcje na wenezuelskich obywateli i podmioty.
Nagroda za aresztowanie prezydenta Wenezueli
Administracja Trumpa w sierpniu podwoiła nagrodę za informacje prowadzące do aresztowania Maduro do 50 mln dol. Administracja Bidena w styczniu podniosła nagrodę z 15 mln do 25 mln dol, gdy Maduro rozpoczął trzecią kadencję. Maduro grożą przed amerykańskimi sądami zarzuty narkoterroryzmu i innych przestępstw narkotykowych.
Administracja Bidena zaoferowała również 15 mln dol. za informacje na temat Vladimira Padrino Lópeza, ministra obrony Wenezueli, oraz 25 mln dol. za informacje prowadzące do przyszłego aresztowania Diosdado Cabello Rondóna, ministra sprawiedliwości Maduro. Nagrody te nie zostały zmienione podczas drugiej kadencji Trumpa.
Operacje wojskowe i sił specjalnych przeciw Wenezueli
Od początku września USA przeprowadziły co najmniej 21 ataków na podejrzane jednostki zajmujące się według administracji przemytem narkotyków. Senat nie zdołał na początku listopada ograniczyć działań administracji po tym, jak ustawodawcy z obu partii domagali się więcej informacji na temat ich uzasadnienia.
Trump nie wykluczył desantu lądowego w Wenezueli, a w zeszłym miesiącu zezwolił CIA na prowadzenie tajnych operacji w tym kraju.
Nie wiadomo, jak daleko administracja posunie się w działaniach wojskowych przeciwko Wenezueli, ale ogólnie uważa się, że inwazja lądowa jest mało prawdopodobna. Autoryzacja takiej operacji byłaby sprzeczna z programem Trumpa „America First”, który administracja głosi, i przywołałaby wspomnienia interwencji USA w Panamie, Afganistanie czy Wietnamie.
O tym, że presja jest silna, mogą świadczyć słowa republikańskiej kongresmenki Marii Salazar, która powiedziała w 24 listopada w programie Fox Business, że prezydent Wenezueli rozumie, „że zaraz tam wchodzimy”.
Presja dyplomatyczna USA
Wysoki urzędnik administracji Bidena powiedział we wrześniu 2024 r., że Departament Stanu unieważnił blisko 2 tys. wiz wenezuelskich urzędników za ich domniemaną rolę w korupcji, podważaniu demokracji i łamaniu praw człowieka. Administracja Donalda Trumpa także ograniczyła wydawanie wiz Wenezuelczykom.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.