Podatek od nieruchomości 2026. We wrześniu mija ważny termin

Podatek od nieruchomości. Kto i kiedy musi go płacić?

Podatek od nieruchomości jest daniną lokalną, której zasady określa ustawa o podatkach i opłatach lokalnych z 12 stycznia 1991 r. Wpływy z tego podatku zasilają budżet gminy, na terenie której znajduje się nieruchomość. Obowiązek zapłaty spoczywa przede wszystkim na właścicielach mieszkań, domów i działek, ale nie tylko. Przepisy obejmują również użytkowników wieczystych, posiadaczy samoistnych oraz osoby korzystające z nieruchomości należących do Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego w przypadkach przewidzianych ustawą.

Po zakupie nieruchomości lub zmianie sposobu jej wykorzystywania osoba fizyczna powinna w ciągu 14 dni złożyć w gminie informację IN-1, na podstawie której wójt, burmistrz albo prezydent miasta wyda decyzję określającą wysokość podatku.

Danina obejmuje grunty, budynki i ich części, a także budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Grunty rolne i lasy są co do zasady objęte odrębnymi podatkami, chyba że zostały przeznaczone na działalność gospodarczą. Wysokość podatku zależy od rodzaju nieruchomości, jej powierzchni lub – w przypadku budowli – wartości, a konkretne stawki ustala rada gminy w granicach limitów ogłaszanych co roku przez ministra finansów. W 2026 r. maksymalna stawka dla budynków mieszkalnych wynosi 1,25 zł za metr kwadratowy powierzchni użytkowej, natomiast dla budynków wykorzystywanych w działalności gospodarczej może sięgnąć 35,53 zł.

Osoby fizyczne płacą podatek jednorazowo lub w czterech ratach przypadających na 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada. Jeżeli roczna kwota podatku nie przekracza 100 zł, całą należność trzeba uregulować do terminu pierwszej raty. W decyzji przesyłanej przez urząd gminy lub miasta znajdują się wysokość podatku, terminy płatności oraz numer rachunku, na który należy wpłacić pieniądze. Należność można uregulować przelewem, w kasie urzędu, a w niektórych gminach również u inkasenta, którym może być np. sołtys. Inne zasady obowiązują osoby prawne i spółki, które samodzielnie składają deklarację podatkową i regulują należność co miesiąc.

Co grozi za brak opłaty podatku od nieruchomości?

Niezapłacenie raty do 15 września oznacza powstanie zaległości podatkowej już od następnego dnia. Od 16 września urząd nalicza odsetki za zwłokę, które obowiązują aż do dnia uregulowania należności. Ich stawka wynosi obecnie 10,5 proc. w skali roku. Samo kilkudniowe spóźnienie nie oznacza jeszcze wysokiej grzywny, ale prowadzi do stopniowego powiększenia należności.

Jeżeli mimo upływu terminu podatek nadal nie zostanie zapłacony, gmina może rozpocząć postępowanie mające na celu odzyskanie należności. Zwykle pierwszym krokiem jest doręczenie upomnienia, a brak reakcji pozwala na wszczęcie egzekucji administracyjnej. Oznacza to, że urząd może dochodzić należności między innymi z rachunku bankowego, wynagrodzenia za pracę, emerytury czy innych składników majątku, a do długu doliczane są również koszty upomnienia i postępowania egzekucyjnego.

Znacznie poważniejsze konsekwencje grożą podatnikom, którzy świadomie uchylają się od obowiązków podatkowych. Kodeks karny skarbowy przewiduje odpowiedzialność między innymi za uporczywe niepłacenie podatku lub nieujawnienie nieruchomości. W zależności od okoliczności sprawy sąd może orzec grzywnę, a w najpoważniejszych przypadkach również karę pozbawienia wolności.