Wielka zmiana w polskich schroniskach. Psy mają szansę na więcej spacerów

Czy wkrótce wolontariusze będą mogli łatwiej pomagać psom w schroniskach? Jest na to szansa. W Sejmie znajduje się projekt ustawy, który ma zagwarantować wolontariuszom dostęp do schronisk dla zwierząt. Jeśli przepisy wejdą w życie, prowadzący schronisko nie będzie mógł po prostu zdecydować, że wolontariuszy nie wpuszczą. W wielu azylach to osoba prowadząca obiekt decyduje, kiedy wpuszcza wolontariuszy i czy w ogóle.

Dostęp wolontariuszy do zwierząt zależy od schroniska

Dla tysięcy psów może to oznaczać realną zmianę – więcej spacerów, socjalizacji i kontaktu z człowiekiem, a w konsekwencji także większą szansę na adopcję. W schroniskach niektóre psy zalegają latami. Ich rezygnacja jest widoczna gołym okiem. Takich zwierząt nikt nie chce zabierać do domów.

Dlatego w wielu polskich schroniskach wolontariusze wyprowadzający psy na spacer są nieocenionym wsparciem. Robią to za darmo, dla zwierząt. Nie widać ich działań na co dzień, dopóki samemu nie odwiedzi się azylu, a to praca, która wymaga od człowieka nie tylko empatii, ale i zderzenia z przykrą sytuacją tysięcy zwierząt.

To właśnie wolontariusze wyprowadzają psy, pomagają przy pielęgnacji, socjalizują zwierzęta, robią zdjęcia, prowadzą profile adopcyjne i pomagają znaleźć im nowe domy, nawet daleko za granicą kraju.

Problem polega na tym, że obowiązujące przepisy nie dają każdemu obywatelowi prostego, ustawowego prawa do wejścia do schroniska i rozpoczęcia wolontariatu. To może się teraz zmienić.

Zmiana uratowałaby tysiące psów przed zasiedzeniem w kojcu

W czerwcu 2026 r. do Sejmu trafił poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt, oznaczony jako druk nr 2748. Projekt zakłada wprowadzenie obowiązku zapewnienia wolontariuszom dostępu do schroniska dla zwierząt – niezależnie od tego, kto jest jego prowadzącym: gmina, związek gmin, organizacja społeczna czy inny podmiot.

To istotna zmiana. Obecnie decyzja o dopuszczeniu wolontariuszy w dużej mierze pozostaje po stronie podmiotu prowadzącego placówkę. Projektodawcy wskazują, że taki uznaniowy system może ograniczać społeczną kontrolę nad schroniskami oraz możliwość dodatkowej pomocy zwierzętom.

Gminny program opieki nad zwierzętami bezdomnymi miałby obejmować zapewnienie dostępu wolontariuszy do schroniska. W praktyce oznaczałoby to, że schronisko nie mogłoby dowolnie zamknąć się na wolontariat. Nie oznacza to jednak, że każdy mógłby wejść do schroniska bez żadnych zasad.

W toku prac pojawiła się potrzeba doprecyzowania, kim jest wolontariusz oraz co dokładnie oznacza dostęp do schroniska. Rada Działalności Pożytku Publicznego pozytywnie zaopiniowała samą ideę obowiązkowego dostępu, ale zwróciła uwagę, że przepisy powinny jasno określać zasady współpracy, tak aby z jednej strony nie można było arbitralnie blokować wolontariatu, a z drugiej – aby wolontariusze nie mieli nieograniczonego wpływu na funkcjonowanie placówki.

Bezdomność zwierząt w Polsce to nie problem empatii

Samo wejście w życie przepisów o wolontariacie nie będzie oznaczało, że psy w każdym schronisku będą częściej wyprowadzane. Nowy obowiązek zdecydowanie jednak zwiększyłby tę szansę.

W lipcu 2026 r. została uchwalona i podpisana inna ustawa – nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt dotycząca przede wszystkim trzymania psów i kotów na uwięzi oraz zasad utrzymywania psów w kojcach. Nowe przepisy przewidują m.in. zakaz trzymania psów i kotów na uwięzi, z określonymi wyjątkami, oraz nowe wymagania dotyczące utrzymywania psów poza lokalem mieszkalnym i w kojcach.