Jak Polacy oceniają sytuację w kraju? Najnowszy sondaż CBOS

W styczniu pogorszyły się zarówno oceny ogólnej, jak i politycznej sytuacji w Polsce, natomiast sytuacja gospodarcza jest wciąż oceniana w przeważającej mierze jako ani dobra, ani zła. Stabilne pozostają oceny respondentów odnoszące się do sytuacji ich rodziny oraz warunków materialnych swoich gospodarstw domowych.

W porównaniu z grudniem ubiegłego roku o 2 punkty procentowe zmniejszył się odsetek badanych uważających, że sytuacja w kraju zmierza w dobrym kierunku, odsetek negatywnie oceniających te sytuację zwiększył się o 5 punktów procentowych.

W grudniu 2023 r. o tym, że sytuacja w naszym kraju zmierza w złym kierunku przekonanych było 37 proc. respondentów, a 40 proc. miało zdanie przeciwne. Poglądu na ten temat nie wyraziło wówczas 23 proc.

„Tym samym negatywne oceny zaczęły znów przeważać nad pozytywnymi, tak jak to miało miejsce przed październikowymi wyborami parlamentarnymi (choć przewaga ta jest jeszcze mało wyraźna)” – czytamy w opisie wyników badania.

W połowie stycznia pozytywnie sytuację w kraju częściej oceniały kobiety, młodsi badani, osoby pochodzące z większych miejscowości, lepiej wykształcone, o wyższych dochodach per capita w swoim gospodarstwie domowym, rzadziej praktykujące religijnie oraz posiadające poglądy lewicowe. Spośród grup społeczno-zawodowych najwięcej ocen pozytywnych odnotowaliśmy wśród uczniów i studentów oraz kadry kierowniczej i specjalistów z wyższym wykształceniem.

„Pozytywne oceny dominowały znacząco wśród zwolenników rządzących ugrupowań – Koalicji Obywatelskiej, Lewicy oraz Trzeciej Drogi – tak jak wśród sympatyków ugrupowań opozycyjnych przeważały oceny negatywne. Przewagę opinii krytycznych odnotowaliśmy też wśród badanych niezamierzających głosować” – czytamy.

34 proc. badanych (tyle samo co w grudniu) prognozuje, że sytuacja poprawi się. 26 proc. uważa, że się nie zmieni (wzrost o 1 pkt. proc.). 28 proc. sądzi, że sytuacja pogorszy się (spadek o 2 pkt. proc.). 12 proc. nie ma na ten temat zdania (wzrost o 1 pkt. proc.).

Jeśli chodzi o sytuację polityczną w kraju, 17 proc. badanych ocenią ja jako dobrą (wzrost o 1 pkt. proc.). Przeciwnego zdania jest 43 proc. (wzrost o 5 pkt. proc.) 33 proc. uważa, że jest ona ani dobra, ani zła (spadek o 5 pkt. proc.). 7 proc. (spadek o 1 pkt. proc.) nie ma zdania.

Sytuację polityczną w Polsce za złą uznawali ponadprzeciętnie często mężczyźni, starsi badani, częściej praktykujący religijnie oraz wyznający poglądy prawicowe.

Wśród zwolenników ugrupowań rządzących przeważały pozytywne bądź neutralne oceny obecnej sytuacji politycznej, natomiast wśród wyborców PiS i Konfederacji dominowały opinie negatywne. Krytyczne głosy przeważały również wśród osób niezdecydowanych, na kogo głosować oraz niezamierzających głosować.

W połowie stycznia 36 proc. prognozowało poprawę sytuacji politycznej (spadek o 2 pkt. proc.). Przeciwnego zdania było 28 proc. (wzrost o 1 pkt. proc.). 25 proc. zakłada utrzymanie status quo (wzrost o 1 pkt. proc.). Zdania na ten temat nie miało 11 proc. (tyle samo co w grudniu).

Jeśli chodzi o sytuację gospodarczą, 29 proc. ocenia ją jako dobrą (spadek o 1 pkt. proc.). Przeciwnego zdania jest 24 proc. (spadek o 5 pkt. proc.). Jako ani dobrą, ani złą widzi ją 41 proc. (wzrost o 5 pkt. proc.). Zdania nie ma 6 proc. (wzrost o 1 pkt. proc.).

Sytuację gospodarczą za dobrą uznali ponadprzeciętnie często mężczyźni, starsi badani oraz osoby lepiej oceniające własne warunki materialne. Spośród grup społeczno-zawodowych wysokim odsetkiem pozytywnych ocen stanu polskiej gospodarki wyróżniają się przedstawiciele średniego personelu i technicy oraz emeryci.

Najwyższy odsetek ocen pozytywnych jest wśród zwolenników Prawa i Sprawiedliwości, ale niewiele niższy jest również wśród wyborców Trzeciej Drogi i Koalicji Obywatelskiej. Oceny krytyczne przeważają nad pozytywnymi tylko w przypadku elektoratu Konfederacji, a także badanych niezamierzających głosować.

W połowie stycznia poprawę sytuacji gospodarczej przewidywało 33 proc. (spadek o 2 pkt. proc.). Przeciwnego zdania było 24 proc. (wzrost o 1 pkt. proc.). 32 proc. zakłada utrzymanie status quo (spadek o 4 pkt. proc.). Zdania nie miało 11 proc. (tyle samo co w grudniu).

W styczniu oceny dotyczące sytuacji rodzin respondentów nie uległy żadnym zmianom. 59 proc. badanych wciąż ocenia ją jako dobrą (tyle samo co w grudniu), 35 proc. jako ani dobrą, ani złą (tyle samo co w grudniu), a 5 proc. jako złą (tyle samo co w grudniu).

Również oceny warunków materialnych swoich gospodarstw domowych pozostają stabilne i bardzo zbliżone do ocen sytuacji własnej rodziny. 59 proc. uznaje je za dobre (57 proc. w grudniu), 36 proc. – za ani dobre, ani złe (38 proc. miesiąc temu), a 5 proc. za złe (bez zmian).

Zadowolenie z poziomu życia własnej rodziny oraz z warunków materialnych swojego gospodarstwa domowego rośnie wraz z dochodami ankietowanych per capita. Na dobre oceny natrafiamy też częściej wśród osób lepiej wykształconych.

W połowie stycznia 26 proc. badanych prognozowało, że za rok im i ich rodzinie będzie żyło się lepiej (wzrost o 4 pkt. proc.). Pogorszenia spodziewa się 15 proc. (spadek o 2 pkt. proc.). 47 proc. jest przekonanych o utrzymaniu się obecnego stanu (spadek o 2 pkt. proc.). 12 proc. nie ma zdania (tyle samo co w grudniu).

25 proc. badanych sądziło, że w ciągu najbliższego roku warunki materialne ich gospodarstwa domowego poprawią się (wzrost o 6 pkt. proc.), 61 proc. nie zakładało żadnych zmian (spadek o 5 pkt. proc.), 14 proc. przewidywało pogorszenie (spadek o 2 pkt. proc.).

„Miesiąc po zaprzysiężeniu nowego rządu Donalda Tuska wśród Polaków przeważa optymizm w prognozach co do sytuacji ogólnej, politycznej oraz gospodarczej w kraju. Bardziej krytyczne są natomiast oceny sytuacji obecnej, zwłaszcza politycznej, naznaczonej w ostatnim czasie zażartymi sporami o media publiczne czy prokuraturę, a także głośną sprawą osadzenia (oraz ułaskawienia) byłych szefów Centralnego Biura Antykorupcyjnego – Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika. Oceny sytuacji własnej rodziny oraz warunków materialnych swojego gospodarstwa domowego pozostają jak zwykle dość stabilne, umocniły się też nadzieje na ich poprawę w przyszłości” – czytamy w podsumowaniu wyników badania.

Badanie zrealizowano od 11 do 21 stycznia 2024 r. na próbie liczącej 1015 pełnoletnich mieszkańców Polski, wylosowanej z rejestru PESEL. Każdy respondent wybierał samodzielnie jedną z metod badania: 59,8 proc. wybrało wywiad bezpośredni z udziałem ankietera (metoda CAPI), 27,0 proc. – wywiad telefoniczny po skontaktowaniu się z ankieterem CBOS (CATI), 13,2 proc. – samodzielne wypełnienie ankiety internetowej (CAWI). We wszystkich trzech przypadkach ankieta miała taki sam zestaw pytań i strukturę.