Jak wynika z komunikatu agencji Pentagonu Defense Security Cooperation Agency (DSCA), Turcja otrzymała zgodę na zakup do 40 nowych F-16 w wersji C Block 70 i D Block 70, a także modernizację posiadanych przez Ankarę 79 starszych wersji tego samolotu. Szacowany koszt to 23 mld dolarów. Równocześnie resort dyplomacji zezwolił też na sprzedać 40 myśliwców F-35 Grecji po szacowanej cenie 8,5 mld dolarów.
Zgoda Turcji na przystąpienie Szwecji do NATO
Do zatwierdzenia potencjalnej transakcji doszło niecałą dobę po podpisaniu przez prezydenta Turcji ratyfikacji szwedzkiej akcesji do NATO i tuż po wydaniu zgody na nią przez komisje spraw zagranicznych obydwu izb Kongresu.
Prezydent Turcji ratyfikował decyzję Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Turcji w czwartek. Turcja musi jeszcze przekazać do Waszyngtonu, zgodnie z zasadami NATO, dokument końcowy – instrument ratyfikacyjny. Obecnie jedynym członkiem Sojuszu Północnoatlantyckiego, który nie ratyfikował przystąpienia Szwecji do NATO są Węgry. Wszyscy członkowie muszą zatwierdzić wniosek w przypadku rozszerzenia organizacji o nowy kraj.
– Z całego serca popieram podpisanie przez prezydenta Erdogana podpisania protokołów akcesyjnych Szwecji. To dobre, choć spóźnione wiadomości dla Sojuszu i szerszych relacji dwustronnych” – oznajmił wiceszef komisji spraw zagranicznych Izby Reprezentantów Gregory Meeks.
Jak dodał, podpisanie protokołu oraz deeskalacja napięć z Grecją i Cyprem oraz „wzmocnienie egzekwowania środków przeciwko nielegalnym rosyjskim przepływom kapitałowym” zdecydowały o jego zgodzie na sprzedaż F-16.
Erdogan od dawna stawiał warunek ws. zakupu F-16
Turcja ubiegała się o zakup F-16 od 2021 r., po tym jak została usunięta z programu F-35 w związku z zakupem rosyjskich systemów obrony powietrznej S-400. Prezydent Recep Tayyip Erdogan niejednokrotnie dawał do zrozumienia, że zgoda na zakup samolotów jest warunkiem sfinalizowania przez Turcję ratyfikacji wstąpienia Szwecji do NATO.
Oficjalnie administracja USA nie łączyła tych dwóch spraw, jednak wskazywała na postawę Kongresu, który wstrzymywał transakcję z powodu przedłużania procesu szwedzkiej akcesji do NATO i napięć z Atenami. Prezydent Joe Biden wysłał w środę list do kongresmenów, w którym wezwał ich do wydania zgody na sprzedaż Turcji samolotów F-16.
Sprzedaż F-35 dla Grecji – która potencjalnie da technologiczną przewagę greckim siłom powietrznym nad ich sąsiadem Turcją – miała być według doniesień m.in. „Wall Street Journal” zachętą dla sceptycznych wobec Turcji kongresmenów, by zaaprobować zakup F-16 przez Ankarę.
