„Kandydat obywatelski” i jego sztab mają wielki problem ze sprawą mieszkania przejętego od starszego mężczyzny i nie potrafią w jasny sposób powiedzieć, w jaki właściwie sposób Nawroccy weszli w jego posiadanie. A skoro nie potrafią, to oznacza, że „coś tu śmierdzi” – i PiS może być już naprawdę trudno zmienić tę społeczną percepcję.
Kryzys wokół drugiego mieszkania Karola Nawrockiego narasta. Rano portal Onet opublikował wywiad z Anną Kanigowską – opiekunką z Polskiego Komitetu Opieki Społecznej przez rok pracującą z panem Jerzym Ż. To, co w nim mówiła, jest po prostu pogrążające dla prezesa IPN.
Z rozmowy wynikało bowiem, że Nawrocki przejął mieszkanie od starszego, schorowanego mężczyzny – ciągle przekonanego, że jest właścicielem mieszkania – a następnie zostawił go samemu sobie. Nie opiekował się nim, nie odwiedzał go, nie płacił w mieszkaniu rachunków za prąd, przez co mężczyzna marzł w nim w zimie w kurtce.
W odpowiedzi PiS zorganizował konferencję prasową, w trakcie której Przemysław Czarnek pokazał akt notarialny, stwierdzający, że 2012 r. w ramach umowy przedwstępnej Nawroccy zapłacili panu Jerzemu 120 tys. zł za mieszkanie, wchodząc w jego posiadanie w 2017 r. Inną wersję przedstawił jednak chwilę później w rozmowie z Bogdanem Rymanowskim Karol Nawrocki. Kandydat PiS powiedział dziennikarzowi, że kwota 120 tys. przekazywana była w ratach panu Jerzemu – jak można zrozumieć z wywiadu głównie w postaci opłacania czynszu i mediów w mieszkaniu – wypłacanych także po zawarciu aktu notarialnego.
Tu nic się nie trzyma kupy
Mamy więc obecnie trzy wersje tego, jak Karol Nawrocki wszedł w posiadanie mieszkania pana Jerzego. Trzy, bo jeszcze inną podawało oświadczenie Emilii Wierzbicki, rzeczniczki Nawrockiego, opublikowane w niedzielę. Tam nic nie było o 120 tys. zł wypłaconych w 2012 r. za kawalerkę panu Jerzemu, padło za to stwierdzenie, że „Karol Nawrocki przekazał Panu Jerzemu pieniądze na wykup mieszkania, które Pan Jerzy obiecał przekazać Nawrockiemu za świadczoną pomoc”.
Co z tego wszystkiego zrozumie opinia publiczna? Głównie to, że nic się tu nie trzyma kupy. Zdumiewające jest, że sztab i jego kandydat nie uzgodnili wersji, jak wyglądała sprawa 120 tys. zł dla pana Jerzego. Bo Karol Nawrocki chwilę po konferencji Czarnka mówi coś zupełnie innego niż były minister edukacji. Co najgorsze dla Karola Nawrockiego, to co mówił u Rymanowskiego, nie zgadza się z tym, co czytamy w akcie notarialnym z 2012 r., ujawnionym przez Wirtualną Polskę. Tam bowiem stoi jasno: „Karol Tadeusz i Marta Sandra małżonkowie Nawroccy oświadczają, że zapłacili oni na rzecz Jerzego Ż. całą cenę sprzedaży w kwocie 120 000 zł, co Jerzy Ż. Potwierdza”.
Albo więc Karol Nawrocki sam zupełnie się już pogubił, jak wyglądały jego rozliczenia z panem Jerzym albo poświadczył nieprawdę w akcie notarialnym. Pierwsza opcja pokazuje „tylko”, że nie potrafi zachować się pod presją – czego opinia publiczna ma prawo oczekiwać od prezydenta – druga jest czymś, co raczej dyskwalifikuje kandydata do najwyższego urzędu w kraju.
Czy opinia publiczna uzna, że Nawrocki wykorzystał pana Jerzego?
Od poniedziałku kluczowe pytanie dla sztabu kandydata Nowogrodzkiej brzmi: czy elektorat mogący zagłosować na Nawrockiego uzna, że prezes IPN wykorzystał sytuację starszego człowieka i wszedł w posiadanie należącego do niego mieszkania ze szkodą dla pana Jerzego? I jak na razie nic nie wskazuje, by odpowiedź na to pytanie była korzystna dla „kandydata obywatelskiego”.
Jeśli faktycznie potwierdzi się – a dziennikarze będą na pewno uważnie badać tę sprawę – że pan Jerzy nigdy nie dostał do ręki kwoty 120 tys. zł, a tak naprawdę na poczet tej kwoty Nawroccy po prostu płacili za pana Jerzego czynsz, wyłożyli środki na zakup mieszkania z bonifikatą i udzielali mu okazjonalnie pomocy finansowej, to wygląda to fatalnie dla kandydata PiS. Tym bardziej że ostatecznie mężczyzna trafił do Domu Pomocy Społecznej – o czym Nawrocki, jak twierdzi, nie wiedział – a wcześniej, jak mówi zajmująca się panem Jerzym opiekunka, żył w radykalnym ubóstwie.
Nawet gdyby pan Jerzy nie skończył w DPS, to trudno nie uznać takiej formy rozliczenia z nim za skrajnie niekorzystną dla starszego mężczyzny. Nie wspominając już o kwestii poświadczenia nieprawdy w akcie notarialnym. Jeśli nawet 120 tys. zł trafiło do pana Jerzego, to cały czas pojawiają się pytanie, czy wyborcy nie uznają, że Nawrocki wykorzystał opartą na zaufaniu relację ze starszą osobą do tego, by skłonić ją do niekorzystnej dla niej umowy. Bo można przypuszczać, że pan Jerzy nie wszedłby podobny układ z obcą osobą, że choć akt notarialny nic nie wspomina o obowiązku opieki, to mężczyźni na coś takiego się nieformalnie umówili.
Ludzie będą zadawali sobie też pytanie, czy niezależnie od tego, że akt notarialny nic nie mówi o obowiązku opieki nad panem Jerzy, to małżeństwo Nawrockich miało wobec niego moralnych zobowiązań, z których niekoniecznie się wywiązało. Wątpliwości, zwłaszcza u bardziej prospołecznie nastawionych wyborców, może też budzić samo kupowanie mieszkania z lokatorem, zwłaszcza ze starszą, samotną osobą. Podobnie jak wykorzystanie relacji ze starszą osobą do wykupu lokalu komunalnego, do którego nabycia nie ma się żadnych uprawnień.
Polaryzacja pomoże tylko częściowo
Od kilku lat skandale równie szybko gasną, co pojawiają się w polskiej polityce, ale tego typu problemy niecałe dwa tygodnie przed drugą turę to koszmar dla znacznie sprawniejszego polityka niż Nawrocki.
Gdybyśmy żyli w mniej spolaryzowanym społeczeństwie, gdyby PiS nie miał sfanatyzowanego elektoratu, który można przekonać, że cała sprawa to spisek służb i „niemieckich mediów dla Polaków”, to mógłby to być koniec prezydenckich szans Nawrockiego. W Polsce 2025 r. kampanię Nawrockiego przed zupełnym kolapsem ocali jednak polaryzacja i słabości głównego konkurenta do drugiego miejsca, Sławomira Mentzena.
Kampania kandydata PiS ma jednak potężny problem. Sprawa pana Jerzego coraz bardziej wygląda jak „zakonnica na pasach” i jeśli nie w pierwszej, to w drugiej turze może się boleśnie zemścić na Nawrockim. Tym bardziej że sztab wyraźnie nie ogarnia pożaru, a działania wielu aktywnych w nim osób – na czele z Emilią Wierzbicki i samym Nawrockim – tylko pogłębiają chaos. Jeszcze we wtorek rano Wierzbicki wrzuciła oświadczenie majątkowe, gdzie umieściła „trzecie mieszkanie” Nawrockiego – zapisane mu w testamencie przez matkę. Mieszkanie nie jest własnością prezesa IPN, ale sztab wpisał je „na wszelki wypadek”, by pokazać transparentność – co tylko pogłębiło zamieszanie wokół mieszkań kandydata, co jest naprawdę ostatnim efektem, jaki dziś chciałaby osiągnąć drużyna Nawrockiego.
Trudno uwierzyć, że tak na ogół sprawna kampanijnie i profesjonalna partia jak PiS tak źle radzi sobie z zarządzaniem kryzysem. Jeszcze trudniej, że PiS, mając znacznie lepszych kandydatów niż Nawrocki, postawił na prezesa IPN, mimo wszystkich czerwonych flag związanych z tą kandydaturą.