Historyczna liczba debat, kawalerka Nawrockiego i jedna rzecz, o której chcielibyśmy jak najszybciej zapomnieć. Tuż przed ciszą wyborczą pokazujemy najbardziej ikoniczne momenty kampanii, które nie tylko zostaną z nami na długo, ale mogą też zdecydować o wyniku wyborów.
1. Kandydatów ci u nas dostatek
6, 17, 12, 14, 10, 11, 11 — to liczba kandydatów i kandydatek, na których mogliśmy zagłosować w I turach wyborów po 1989 r. Teraz na kartach do głosowania będzie 13 osób, czyli nie jakoś wyjątkowo dużo. Wyższe stany średniej. A jednak to właśnie teraz komentariat o bardzo różnych poglądach zaczął domagać się podwyższenia progu wymaganego do rejestracji kandydatów i kandydatek. Dziś trzeba złożyć 100 tys. podpisów, być może gdyby było ich więcej (250 tys.?), nie musielibyśmy — jako społeczeństwo — wysłuchiwać tych bzdur i plugastw, jakie padały z ust niskoprocentowych kandydatów. Nie mam na to żadnych danych, ale nie wykluczałbym, że głosy o podniesieniu progu wynikają z tego, ile czasu w prime time dostali kandydaci o nikłym poparciu społecznym. Kiedyś widzieliśmy ich tylko podczas audycji komitetów wyborczych nadawanych w mediach publicznych. Teraz mogli się wypowiadać w aż sześciu debatach transmitowanych przez telewizje i portale internetowe, trafiali do milionów ludzi.
2. Kampania pełna debat
Obrazkiem kojarzącym się z kończącą się kampanią będą również osoby stojące za pulpitami. Debat było sześć, odbywały się w różnym składzie i w różnych formułach. Nie wywróciły one sondaży do góry nogami, nie były też ani merytoryczne, ani zaskakujące. Najlepszy retorycznie, zgodnie z oczekiwaniami, okazał się Szymon Hołownia, momentami świetnie radził sobie Adrian Zandberg, najgorzej wypadał sztywny i recytujący formułki Sławomir Mentzen. Nie da się powiedzieć, by dzięki tym wielogodzinnym gadaninompolska debata publiczna stała się lepsza. Przeciwnie, wyszliśmy z nich poważnie poobijani (o tym za chwilę).
3. Kawalerka Nawrockiego
„Kandydat PiS na prezydenta Karol Nawrocki powiedział nieprawdę w debacie prezydenckiej, mówiąc o swoim majątku. Nawrocki stwierdził, że ma jedno mieszkanie, a z ustaleń Onetu wynika, że jest właścicielem dwóch mieszkań” — tak zaczynał się tekst Andrzeja Stankiewicza i Jacka Harłukowicza z Onetu, który okazał się najgłośniejszym tekstem kampanii. Okazało się bowiem, że kandydat obywatelski popierany przez PiS nie tylko skłamał w debacie, że ma jedno mieszkanie, ale także, że przejął kawalerkę od Jerzego Ż. Temat zyskał olbrzymie zasięgi, dodatkowo tłumaczenia kandydata i jego sztabu wzajemnie się wykluczały, co tylko podbijało zainteresowanie. „Jeśli w zamian za skondensowaną dawkę ideologii i strachów Polacy zaakceptują przekręcenie emeryta na mieszkaniu w zamian za opiekę (bez opieki) i pieniądze (bez pieniędzy), to znaczy, że nie ma już nic, co może skompromitować PiS” — pisał w felietonie w „Newsweeku” Andrzej Stankiewicz. 18 maja zobaczymy, czy PiS da się skompromitować.
4. Wzlot Biejat, upadek Mentzena
Na początku marca, jeszcze przed utworzeniem komitetów wyborczych Magdalena Biejat notowała w sondażach (średnia wyliczana przez Politico) 2, a Sławomir Mentzen — 19 proc. Dziś kandydatka Lewicy ma 5, a kandydat Konfederacji 13 proc. I trend jest jednoznaczny: Biejat wciąż rośnie, Mentzen — tylko spada. Upadek tego ostatniego zaczął się po występie w programie Krzysztofa Stanowskiego, w którym nazwał gwałt „nieprzyjemnością”. Biejat miała natomiast bardzo równą, przemyślaną niekontrowersyjną kampanię. W niedawnym sondażu Opinia24 dla „Newsweeka” w pytaniu: „Do którego kandydata/kandydatki czuje Pan/i największą niechęć?” tylko 1 proc. badanych wskazał na kandydatkę Lewicy. Mentzen miał 8 proc. (czwarte miejsce w badaniu).
HtmlCode
5. Antysemityzm
Lech Wałęsa grający pochodzeniem Tadeusza Mazowieckiego, Aleksander Kwaśniewski słyszący, jakoby jego ojciec miał się nazywać „Stolzman”, ksenofobiczne występy Leszka Bubla — antysemickie epizody pojawiały się niemal w każdej kampanii prezydenckiej po 1989 r.Można chyba jednak oczekiwać, że po 35 latach państwo okrzepło i potrafi sobie z tym zjawiskiem radzić. Tymczasem Grzegorz Braun przez ostatni miesiąc opowiadał plugastwa nie do cytowania i nikt, zupełnie nikt mu w tym nie przeszkadzał. I to, że miał taką możliwość, jest największa klęska państwa polskiego w czasie tej kampanii.
