Nic nie wskazuje, by do drugiej tury miał szanse wejść ktoś inny niż Karol Nawrocki i Rafał Trzaskowski. Sławomir Mentzen też pewnie jakoś dowiezie swoje trzecie miejsce. Największe emocje czekają nas wokół pojedynku o czwarte, o które powalczą Magda Biejat, Szymon Hołownia i Adrian Zandberg, a nie można też zupełnie wykluczyć szans Grzegorza Brauna.
Jednocześnie to, jak konkretnie ułożą się wyniki, może bardzo wiele zmienić, jeśli chodzi o dynamikę polityczną nie tylko drugiej tury, ale całej drugiej połowy obecnej kadencji Sejmu. Jakie wyniki byłyby najkorzystniejsze dla dwóch najważniejszych graczy?
Dla Trzaskowskiego ważne będzie by wygrać…
Dla sztabu Rafała Trzaskowskiego ważne będzie po pierwsze to, by ich kandydat dowiózł do mety sondażową przewagę i wygrał pierwszą turę. Gdyby przegrał – zwłaszcza po ciągnącym się od dwóch tygodni serialu z kawalerką Nawrockiego, który teoretycznie powinien zatopić kandydata PIS – to byłby dla wszystkich szok, podobny do klęski Komorowskiego w pierwszej turze 10 lat temu.
Klęska mogłaby wywołać podobny efekt: dezorientację wyborców i panikę w sztabie. Tym bardziej, że PiS zalałby media przekazami dnia o nieudolności „Bonżura” i jego drużyny, która jak polityczny gang Olsena nie potrafiła dowieść wydawałoby się pewnego pierwszego miejsca w sondażach. I to mimo tego, że partii popierającej jego głównego konkurenta „bezprawnie zabrano dotację z budżetu”, a kampanię prezydenta Warszawy wspierała „nielegalnie przejęta TVP”.
Zwycięstwo Nawrockiego w pierwszej turze potężnie zmobilizowałoby szeregi PiS i prawicowy elektorat, dając im ponownie nadzieję na zwycięstwo w drugiej turze. W najgorszym dla KO wypadku mogłoby skończyć się podobnie jak w roku 2015: demobilizacją elektoratu na lewo od PiS i zwycięstwem Nawrockiego. Byłoby to znacznie większe zaskoczenie niż zwycięstwo Dudy, który w przeciwieństwie do Nawrockiego okazał się całkiem sprawnym kampanijnie politykiem i miał naprawdę dobrze pracujący sztab.
Nie oznacza to oczywiście, że jeśli Trzaskowski przegra w pierwszej turze, to na pewno przegra też w drugiej – ale taki scenariusz zwiększa prawdopodobieństwie wielkiej wyborczej niespodzianki.
…ale nie za bardzo
Szoku zwycięstwa Nawrockiego obecna koalicja rządząca mogłaby po prostu nie przetrwać. Dlatego pierwsze miejsce Trzaskowskiego w pierwszej turze będzie tak ważne. A jednocześnie w interesie Trzaskowskiego wcale nie jest wygrać za bardzo już w pierwszej rundzie.
Dlaczego? Znów: chodzi o mobilizację wyborców. Zbyt duża przewaga nad Nawrockim może zdemobilizować elektorat niechętny kandydatowi popieranemu przez PiS, wytworzyć w nim przekonanie, że walka jest już rozstrzygnięta i 1 czerwca zamiast fatygować się do lokali wyborczych, można się po prostu wybrać na grilla. Przy dużej mobilizacji drugiej strony i konsolidacji wyborców pozostałych polityków prawicy wokół Nawrockiego może się to skończyć nawet przykrą niespodzianką dla kandydata KO.
Dlatego najlepiej dla prezydenta Warszawy byłoby, gdyby wygrał z Nawrockim taką przewagą, by elektorat zdolny poprzeć go w drugiej turze z jednej strony nie stracił nadziei na zwycięstwo kandydata KO, a z drugiej do końca nie mógł go być pewny. Tak, by 1 czerwca, niezależnie od tego, jak ładna będzie pogoda, nie wyjechał za miasto – a jeśli już, to pobierając zaświadczenia uprawniające do głosowania – i oddał głos w drugiej turze.
Kluczowa bariera 30 proc.
Dla Karola Nawrockiego istotne jest z kolei to, by jeśli nie wygra z Trzaskowskim w pierwszej turze, to przegrał z możliwie najmniejszą stratą do lidera. Jest to znów kluczowe w kontekście mobilizacji potencjalnego elektoratu w drugiej turze – jeśli nie będzie on widział ścieżki do zwycięstwa nad prezydentem Warszawy, to po prostu zostanie w domu.
Wynik prezesa IPN w pierwszej turze będzie istotny nie tylko w kontekście jego szans w drugiej, ale także sytuacji wewnętrznej w PiS. Do tej pory najniższy wynik kandydata PiS w pierwszej turze wyniósł 33,1 proc. – tyle w 2005 roku zdobył Lech Kaczyński, zajmując drugie miejsce za Tuskiem. Wiele wskazuje, że Nawrocki może nie dorównać do tego wyniku. Jeśli w pierwszej turze nie uda się mu przebić ważnej psychologicznej bariery 30 proc. – co nie jest wykluczone – to nie tylko poważnie osłabi jego szanse w drugiej, ale może też uruchomić groźny dla wewnętrznej stabilności i spoistości partii proces wewnętrznych rozliczeń w PiS. Zwłaszcza jeśli Nawrocki przegra też zdecydowanie 1 czerwca.
Nawrocki, jak sam to określił był „decyzją Kaczyńskiego”. Prezes wybierając właśnie jego, pominął przynajmniej kilku lepiej osadzonych w partii kandydatów, mających szanse na lepszy wynik. Partia może mieć też pretensje do Nawrockiego za to, jak zachowywał się w sprawie kawalerki, bynajmniej nie pomagając w gaszeniu pożaru.
Jeśli Nawrocki przegra z przyzwoitym wynikiem, to nikt w PiS nie będzie tego rozpamiętywał. Ale jeśli jego wynik zostanie uznany po prostu za klęskę, to nie pozostanie to bez wpływu na sytuację w partii.
Zadecydują wyborcy lewicy?
Jakie wyniki na dalszych miejscach byłyby najkorzystniejsze dla dwóch głównych graczy? Z pewnością z punktu widzenia Trzaskowskiego korzystny będzie maksymalnie wysoki połączony wynik kandydatów pozostałych popierających rząd partii: Magdaleny Biejat i Szymona Hołowni. Oczywiście, ich wyborcy niekoniecznie muszą zagłosować na prezydenta Warszawy w drugiej turze. Można jednak spodziewać się, że wyborca lewicy, który w pierwszej turze oddał głos na Biejat, a nie na Zandberga z większym prawdopodobieństwem poprze Trzaskowskiego w drugiej turze. Głos na kandydatkę Nowej Lewicy będzie oznaczał przedłużenie poparcia, mimo wszystkich zastrzeżeń, do obecnej koalicji rządowej, podobny sens będzie miało poparcie kandydata KO w drugiej turze.
Z punktu widzenia Karola Nawrockiego istotny będzie z kolei połączony wynik wszystkich kandydatów na prawo od niego: Mentzena, Brauna, Jakubiaka, Bartoszewicza. Oczywiście nie wszyscy – zwłaszcza ci popierający Mentzena – zagłosują na kandydata PiS, ale poza wyborcami głosującymi w pierwszej turze na tych polityków Nawrocki nie bardzo ma gdzie szukać nowych wyborców.
Co ciekawe, obaj główni kandydaci przez całą kampanię pozycjonowali się tak, by w drugiej turze móc zawalczyć o elektorat Mentzena albo przynajmniej nie zrazić go do siebie i nie skłonić do głosowania na konkurenta. Wynikało to z sondażowej siły Mentzena i przekonania, że to jego wyborcy zadecydują o tym, kto sięgnie po prezydenturę. Dziś jednak wszystko wskazuje na to, że wynik Mentzena będzie bliższy 10 niż 20 procent. Zaskoczeniem tej kampanii może się za to okazać połączone poparcie dwóch kandydatów parlamentarnej lewicy.
Co jeśli to ich wyborcy rozstrzygną o drugiej turze? Teoretycznie łatwiej powinno być do nich dotrzeć Trzaskowskiemu niż Nawrockiemu, ale kandydat KO może mieć duży problem ze zdobyciem poparcia elektoratu Zandberga, dla którego głosowanie na kandydata jest wyrazem sprzeciwu wobec rządu Tuska. A to z nim z kojarzony jest prezydent Warszawy. Wyborcy Zandberga nie poprą Nawrockiego, ale ich zachowanie w drugiej turze będzie wielką niewiadomą.