Ukraińcy odpuścili Rosjanom podczas defilady 9 maja i powstrzymali się od ataków lotniczych na cele w Rosji. Kremlowska armia nie zaprzestała jednak ataków, mimo ogłoszenia jednostronnego rozejmu. Mimo propagandowych zapewnień, że Rosja chce pokoju, w żaden sposób do niego nie dąży.
Rosja ogłosiła jednostronne zawieszenie broni na 72 godziny, rozpoczynające się 7 maja o północy, które Ukraina odrzuciła, uznając za próbę zyskania czasu przez Rosję na przegrupowanie sił i przygotowanie do dalszych ofensyw. Ukraińskie władze podkreśliły, że dotychczas żadna z propozycji pokojowych wysuwanych przez Kreml nie została przez Rosjan dotrzymana. Tym razem również nie było zaskoczenia i mimo deklaracji o zawieszeniu broni, cały czas były prowadzone operacje zaczepne.
Kijów, wraz z krajami europejskimi i USA, wyszedł z kolei z propozycją zawieszenia broni. Chodziło o stworzenie warunków do rozpoczęcia negocjacji pokojowych. Rosja jednak odrzuciła tę propozycję, argumentując, że wcześniejsze zawieszenia broni były wykorzystywane przez Ukrainę do przegrupowania sił i odbudowy potencjału militarnego, co ich zdaniem nie służyło trwałemu pokojowi, lecz eskalowało konflikt.
Rzecznik Kremla, Dmitrij Pieskow, w wypowiedziach dla agencji RIA Nowosti i TASS, stwierdził, że Rosja nie widzi obecnie warunków do zawieszenia broni, ponieważ Ukraina i jej zachodni sojusznicy nie są gotowi do „realistycznych negocjacji”, a sama inicjatywa zawieszenia broni jest „polityczną zasłoną dymną”.
Jednocześnie Moskwa wyraziła gotowość do rozpoczęcia rozmów pokojowych bez warunków wstępnych, ale w formacie narzuconym przez Rosję i powtarzanym niczym mantra od lat, czyli z uznaniem obecnego stanu okupacji, jako faktu dokonanego i uznanie sfałszowanych referendów, które są traktowane w Rosji jako dowód na chęć przyłączenia się okupowanych obwodów do Federacji Rosyjskiej.
Kreml zaproponował zamiast tego wznowienie rozmów pokojowych bez warunków wstępnych i zawieszenia działań wojennych, co spotkało się ze sceptycyzmem ze strony Kijowa. Ukraińcy uważają, że Rosjanie nie chcą zaprzestania działań wojennych.
Rosyjscy propagandyści i komentatorzy, zarówno w kremlowskich mediach, jak i na Telegramie, komentowali propozycję trzydziestodniowego rozejmu jako „próbę Zachodu powstrzymania rosyjskiego zwycięstwa w Donbasie” i „dowód na wyczerpanie ukraińskich sił”. Pojawiły się również głosy, że zawieszenie broni z okazji 9 maja, czyli Dnia Zwycięstwa, było oznaką słabości, zwłaszcza w czasie, gdy Rosja wciąż próbuje budować narrację o strategicznej inicjatywie na froncie.
W ostatnich wypowiedziach rzecznika Kremla Dmitrija Pieskowa przewija się teza, że każde tymczasowe zawieszenie działań wojennych jest przez Ukrainę oraz jej zachodnich partnerów do uzupełniania strat, rotacji oddziałów oraz transferu sprzętu wojskowego z Zachodu.
Prezydent Wołodymyr Zełenski zapowiedział, że osobiście stawi się na rozmowy pokojowe w Stambule i wezwał do tego samego Władimira Putina. Ten jednak nie zdecydował się wybrać osobiście do Turcji. Ukraińskie media twierdzą, że stchórzył, rosyjskie podkreślają, że ma ważne zadania do wykonania w Rosji, więc wysłał swoich przedstawicieli, a sam ma się zająć potrzebami swoich obywateli.
W przekazie medialnym rosyjskich władz pojawia się również obawa, że zawieszenie broni mogłoby zahamować tempo rosyjskich operacji ofensywnych w Donbasie i pod Charkowem.
Walki w cieniu rozejmu
Faktycznie Rosjanie wciąż próbują atakować, choć ciężko powiedzieć, że mają inicjatywę operacyjną. Wciąż za główny cel uważają Donbas, gdzie skoncentrowali ok. 80 proc. ataków. Mimo tego nie udało się im osiągnąć znaczących postępów.
Nadal główny wysiłek putinowcy koncentrują w okolicach Pokrowska, gdzie dochodzi do średnio 45 kontaktów bojowych dziennie. Rosjanom udało się zająć osiedle Nowooleniwka, a w rejonie Nowej Połtawki przeciąć drogę T-0406 łączącą Konstantyniwkę i Pokrowsk, a także zbliżyć się do rzeki Solone. Komplikuje to nieco ukraińską logistykę na szczeblu taktycznym, jednak linia obrony nie została zbytnio nadwyrężona.
W rejonie Torecka odnotowano ok. 25 kontaktów bojowych dziennie. Podobnie, jak w poprzednim tygodniu, miejscami udało się Rosjanom pokonać pierwszą linię obrony, jednak kolejne kontrataki zmusiły Rosjan do odwrotu na pozycje wyjściowe.
Na pozostałych kierunkach w Donbasie Rosjanie prowadzili działania w ograniczonym zakresie i nie osiągnęli żadnych sukcesów. Podobnie jak na Zaporożu i w obwodzie kurskim.
Po zakończeniu defilady zwycięstwa, Ukraińcy przeprowadzili ofensywę w rejonie Tiotkino w obwodzie kurskim. Materiały opublikowane przez zachodnich analityków pokazały postępy w południowo-zachodniej części osiedla oraz w okolicach wsi Nowyj Put.
Rosyjskie siły próbowały powstrzymać natarcie, co częściowo im się udało. Ukraińskie postępy były równie mierne, co Rosjan pod Toreckiem. Z drugiej strony Ukraińcy zostali wyparci z dwóch wiosek, kontrolowanych przez nich od kilku tygodni w obwodzie biełgorodzkim.
Ataki na infrastrukturę
18 kwietnia wygasło zawieszenie ataków na ukraińską infrastrukturę energetyczną i nie zostało przedłużone. Choć w trakcie obowiązywania tego zawieszenia, obie strony oskarżały się nawzajem o jego naruszanie. Rosja twierdziła, że Ukraina przeprowadzała ataki na rosyjskie obiekty energetyczne, podczas gdy Ukraina zarzucała Rosji kontynuowanie ataków na jej infrastrukturę cywilną i energetyczną. I obie strony miały rację, ponieważ obie prowadziły ataki na cele objęte ograniczeniami.
Po wygaśnięciu porozumienia nie podjęto działań, aby przedłużyć umowę. W sumie jest to zrozumiałe, ponieważ zawieszenie ataków było jedynie na papierze i po rosyjskich atakach następowała ukraińska odpowiedź. Tak było i tym razem mimo jednostronnego zawieszenia broni przez Rosję.
W Dzień Zwycięstwa, Rosja przeprowadziła zmasowany atak powietrzny na Ukrainę, wykorzystując nie tylko bomby latające, ale i rakiety manewrujące. Pociski skierowane były m.in. na Kijów, Krzywy Róg, Połtawę i Charków, powodując znaczne zniszczenia. Dziennie Rosjanie wystrzeliwali ok. setki Shahedów 136 i ich rosyjskich klonów Geran 2.
Kluczowe rozmowy
W czwartek w Stambule pod przewodnictwem prezydenta Recepa Tayyipa Erdoğana rozpoczęły się rozmowy pokojowe. Choć są postrzegane jako potencjalny krok w kierunku zakończenia konfliktu, to brak udziału Putina oraz kontynuacja działań zbrojnych przez Rosję podważają ich skuteczność. Z wielkim prawdopodobieństwem może to być jedynie manewr taktyczny ze strony Kremla, mający na celu zyskanie czasu i uniknięcie dalszych sankcji, które coraz bardziej dokuczają Rosji.
Sukces negocjacji będzie zależał od gotowości obu stron do kompromisu oraz realnego zaangażowania społeczności międzynarodowej w proces pokojowy. Rosja, jak widać po jej działaniach i wypowiedziach kremlowskich polityków, nie jest zainteresowana pokojem i rozmowami. Chyba że świat zgodzi się z ich wizją przyszłości Ukrainy. Ta z kolei jest nie do przyjęcia przez Ukraińców. Wojna zapewne będzie toczyć się dalej.
