Już w pierwszy weekend czerwca przez Rynek Główny przemaszerują główni bohaterowie jedynego takiego święta w Polsce – Wielkiej Parady Smoków. Ale nie tylko taką atrakcję Kraków przygotował dla odwiedzających miasto turystów.
Do najważniejszych wydarzeń kulturalnych w stolicy Małopolski należą Dni Krakowa – impreza mocno zakorzeniona w dawnych świętach miejskich, odbywających się tu już w średniowieczu. Jednak początki Dni Krakowa, które znamy dziś, sięgają lat 30. XX w. Wtedy władze zdecydowały się ożywić dawne tradycje i zorganizować wielkie święto na cześć miasta.
Obecnie Dni Krakowa są niczym festiwal – to czas, kiedy mieszkańcy czują dumę ze swojego miasta, a turyści mają okazję poznać jego niezwykłą atmosferę. Obfitują w różnorodne wydarzenia, które odbywają się w różnych częściach metropolii. Na Rynku Głównym, w sercu Krakowa, organizowane są liczne koncerty, występy teatralne, pokazy taneczne oraz targi rękodzieła. Można tu zobaczyć zarówno tradycyjne polskie tańce, jak i nowoczesne przedstawienia artystyczne. W różnych miejskich lokalizacjach organizowane są rekonstrukcje historyczne, prezentujące najważniejsze momenty z dziejów Krakowa. Na Wawelu, w średniowiecznych murach zamku, odbywają się pokazy rycerskie i warsztaty, które przenoszą uczestników w czasy królów i rycerzy.
Pochód smoków
Jednym z najważniejszych elementów Dni Krakowa jest Wielka Parada Smoków, która nawiązuje do legendarnego Smoka Wawelskiego. Kolorowe stwory przemierzają ulice miasta, zachwycając nie tylko dzieci, lecz także dorosłych. Parada towarzyszy spektakularnemu pokazowi sztucznych ogni, który rozświetla niebo nad Krakowem, tworząc niezapomniane widowisko. Tegoroczna już 24. edycja wydarzenia rozpocznie się w sobotę 7 czerwca. Zaplanowano smoczy piknik rodzinny na bulwarach pod Wawelem, a wieczorem wielkie nocne widowisko na Wiśle – z wykorzystaniem efektów pirotechnicznych i laserowych, kurtyn wodnych oraz muzyki. Największą atrakcją będą latające smoki animowane na barkach i statkach przez aktorów krakowskiego Teatru Groteska. Niedziela – 8 czerwca – również rozpocznie się piknikiem pod Wawelem, ale już w samo południe zaplanowana jest Wielka Parada Smoków. Ponad 30 stworów przejdzie w barwnym pochodzie na Rynek Główny, z kolei aż 22 z nich weźmie udział w konkursie o tytuł najpiękniejszego.
W Krakowie w czerwcu odbywa się też Festiwal Zaczarowanej Piosenki. To ogólnopolski, kilkuetapowy konkursu dla uzdolnionych wokalnie osób z niepełnosprawnościami. Jego uczestnicy walczą o statuetki Zaczarowanego Ptaszka oraz stypendia artystyczne. Również w tym roku Fundacja Anny Dymnej Mimo Wszystko, we współpracy z miastem, organizuje kolejną edycję festiwalu. Dyrektorem artystycznym imprezy jest Jacek Cygan, a nad jej artystycznym kształtem czuwa jak co roku Irena Santor.
Przemarsz Lajkonika
Lajkonik – zwany także Tatarzynem lub konikiem zwierzynieckim – jest jednym z głównych symboli Krakowa. Jego przemarsz ulicami miasta to zwyczaj kultywowany od lat w pierwszy czwartek po święcie Bożego Ciała. Według legendy postać Lajkonika nawiązuje do tatarskiego najazdu na Polskę w XIII w.
To co w czerwcu warto zobaczyć w Krakowie, to przemarsz Lajkoników
Foto: Jan Graczyński / Kraków.pl
Każdego roku tradycyjny pochód Lajkonika ze Zwierzyńca na Rynek Główny przyciąga do centrum miasta zarówno mieszkańców, jak i turystów. Jego początki sięgają działalności zwierzynieckich włóczków, którzy od XIII lub XIV w. tworzyli bractwo zajmujące się m.in. spławianiem drewna na potrzeby pobliskich kopalni soli. Jak głosi ludowe podanie, mieli oni przez przypadek odkryć śpiących tatarskich żołnierzy, odpoczywających przed planowanym szturmem na miasto. Flisacy ich napadli i rozbroili, tym samym ocalając Kraków przed zagładą. Następnie, po przebraniu się w ich stroje, mieli wjechać do miasta na koniach należących do Tatarów.
Współcześnie pochód Lajkonika odbywa się corocznie w Krakowie na trasie prowadzącej od dziedzińca Wodociągów Krakowskich przy Senatorskiej 1, która następnie biegnie przez plac Na Stawach, Zwierzyniec, a potem ulicami Kościuszki, Zwierzyniecką, Franciszkańską i Grodzką aż do Rynku Głównego.
W tym roku pochód zaplanowany jest na 26 czerwca. W 2014 r. zabawa została wpisana na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego, a do 2015 r. krakowski Lajkonik występował w przygotowanym w 1903 r. stroju projektu Stanisława Wyspiańskiego. Składał się m.in. ze wzorzystego i bogato zdobionego turbanu zwieńczonego półksiężycem i wysadzanego szklanymi koralikami oraz koralami. Kolejne elementy to: turecki kaftan z karminowego płótna o szerokich rękawach, zapinany na haftki okazały czerwony kontusz o kroju długiej zapinanej sukni oraz obszyty złotymi nićmi i frędzlami pas w kolorze purpury. U boku Tatarzyna zwisa jatagan – turecka szabla z ozdobną rękojeścią. W dłoni Lajkonik trzyma drewnianą buławę. Legenda głosi, że otrzymanie nią ciosu przynosi szczęście.
Kraków oferuje również coś dla miłośników teatru. Już w lipcu odbędzie się 38. Międzynarodowy Festiwal Teatrów Ulicznych ULICA. Jego twórca Jerzy Zoń zapowiada, że w tym roku tematem przewodnim będzie taniec. – Wystąpi wiele zespołów, które zatańczą na ulicy. Wszystko, co kojarzy się z tańcem ulicznym, będzie zaakcentowane, zobaczymy więc np. taniec wertykalny na ścianie budynku – wyjaśnia Zoń. Ta edycja ze względów organizacyjnych i frekwencyjnych została podzielona na dwie części. Pierwsza rozpocznie się już w pierwszy weekend lipca (4-6 lipca), m.in. na placu Nowaka-Jeziorańskiego, w Rynku Podgórskim i na Kazimierzu. Kolejna zaplanowana jest na połowę lipca (13-15 lipca). – Na Rynku Głównym od strony ul. św. Wojciecha i od ul. Szewskiej, ale także na Małym Rynku i Rynku Podgórskim – mówi Zoń.
1000 lat państwowości
W 2025 r. obchodzimy tysięczną rocznicę koronacji Bolesława Chrobrego na króla Polski. Małopolska aktywnie włączyła się w obchody jubileuszu Tysiąclecia Królestwa Polskiego. Obchody już się zaczęły, ale nic straconego – świętowanie potrwa cały rok. Jednym z ważniejszych wydarzeń będzie to wrześniowe, przygotowane przez Teatr KTO. – Miasto Kraków zleciło nam wykonanie plenerowego widowiska – mówi Jerzy Zoń. – Wymyśliłem scenariusz, który – mam nadzieję – oczaruje widzów, ale będzie też lekcją historii, polskiej kultury i poezji.
Widowisko będzie składać się z trzech części. Pierwsza to wielki przemarsz teatralny spod Bramy Floriańskiej do Rynku Głównego, podczas którego w telegraficznym skrócie zostanie przedstawione 1000 lat naszej państwowości. – Ten segment podzieliłem na 10 części, każda z nich ukaże 100 lat naszej państwowości, historii i kultury. Pokażemy m.in. bogactwo kultury mieszczańskiej, kultury wiejskiej, religii itd. Zaprezentuje się ponad 600 wykonawców w specjalnie przygotowanych kostiumach. Całość zostanie przedstawiona jedynie z muzyką, bez tekstu – opowiada Zoń.
Następnie – już na Rynku Głównym – zobaczymy konstrukcję gigantycznej auli uniwersyteckiej, w której zasiądą uczniowie z różnych epok. Wtedy właśnie odbędzie się śpiewana lekcja historii. Tekst do tej części pisze prof. Bronisław Maj, scenarzysta, poeta, erudyta. – Lekcja będzie dotyczyła każdego wieku oddzielnie. Koncepcja jest taka, że każde z pytań o historię będzie zadane w poetyce charakterystycznej dla danego wieku, a uczniowie zgromadzeni w klasie odpowiedzą na nie śpiewem. Wystąpią najwybitniejsi krakowscy wokaliści, piosenkarze i aktorzy. Z kolei zgromadzony tłum, który wcześniej szedł w przemarszu, będzie niemym tłem – tłumaczy dyrektor i współzałożyciel krakowskiego Teatru KTO.
– Kiedy lekcja historii się skończy, aula zamieni się w ławy sejmowe, a nauczyciel w marszałka Sejmu. Zagramy współczesną wersję „Odprawy posłów greckich” Jana Kochanowskiego – wyjaśnia Zoń. Następnie cały krakowski ratusz zostanie okryty biało-czerwoną flagą.
Autorem tekstu jest prof. Bronisław Maj. Muzykę napisał Aleksander Brzeziński. Za kostiumy i scenografię odpowiada Aleksandra Sroka, a za produkcję i realizację – Sebastian Godula.
