Jak zauważa Andrzej Prajsnar, ekspert portalu GetHome.pl w ostatnim czasie dość często mówi się o wzroście liczby mieszkań z preferencyjnym czynszem, które mają budować przede wszystkim gminy, towarzystwa budownictwa społecznego (TBS) oraz społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM).
– Oczywiście musimy zdawać sobie sprawę, że zapowiadany wzrost nakładów na budownictwo społeczne z pewnym opóźnieniem przełoży się na statystyki dotyczące liczby rozpoczynanych lokali. Odpowiednio dłużej (o około 2 lata) trzeba będzie czekać na ukończenie tych mieszkań „pozadeweloperskich” – mówi Prajsnar.
Mieszkania „pozadeweloperskie” – czy będzie ich więcej?
Warto na początek przyjrzeć się danym GUS z I kwartału 2025 roku dotyczącym tego typu lokali – analizie tych statystyk podjęli się eksperci portalu GetHome.pl.
– Pozornie najważniejszym wskaźnikiem w kontekście nowych mieszkań spółdzielczych, społecznych oraz komunalnych wydaje się liczba rozpoczętych takich lokali. Informuje ona bowiem, ile mieszkań zostanie wynajętych w stosunkowo niedługim czasie – po zakończeniu procesu budowy, który średnio trwa około 2 lat. Poniższa tabela potwierdza jednak, że istotne są także statystyki o liczbie mieszkań, na budowę których uzyskano pozwolenia. Dane GUS wskazują, że w I kw. 2025 r. liczba rozpoczętych mieszkań społecznych czynszowych była mniejsza niż przed rokiem (620 vs 845 lokali). Widzimy jednak równocześnie znaczący wzrost (z 1 067 do 1 773) liczby lokali, na których budowę TBS-y oraz SIM-y uzyskały pozwolenia – wyjaśnia Andrzej Prajsnar.
Jak podkreśla, taka zmiana powinna w niedługim czasie przełożyć się na liczbę rozpoczętych budów mieszkań społecznych.
– Przełożenie większej liczby pozwoleń na częściej rozpoczynane budowy, powinno dotyczyć również lokali komunalnych. Jeżeli chodzi o takie lokale z czynszem niższym od mieszkań społecznych, to pierwszy kwartał 2025 roku przyniósł już jednak wzrost ogólnopolskiej liczby rozpoczętych „M” (ze 102 do 429). Zdecydowanie najskromniej przedstawiają się wyniki dotyczące budownictwa spółdzielczego – wskazuje Prajsnar.
Podkreśla, że w kontekście spółdzielczych statystyk, musimy pamiętać, że chodzi o mieszkania budowane przez spółdzielnie wyłącznie dla własnych członków, a nie o lokale oferowane na zasadach deweloperskich klientom spółdzielni.
– Warto też odnotować roczny wzrost liczby rozpoczętych od stycznia do marca innych mieszkań na wynajem (zmiana ze 134 do 316). W przeszłości zdarzało się bowiem, że do tej kategorii trafiały mieszkania z preferencyjnym czynszem – zauważa.
Mieszkania „pozadeweloperskie” – kolejne kwartały mogą być bardzo interesujące
Eksperci portalu GetHome.pl zwracają uwagę, że dane dotyczące budownictwa społecznego, spółdzielczego i komunalnego w przeszłości wykazywały dużą nieregularność. Dlatego nie należy automatycznie zakładać, że wyniki roczne będą proporcjonalnie wyższe od kwartalnych. Kolejne statystyki dotyczące budownictwa czynszowego zapowiadają się interesująco, ponieważ widać wyraźne ożywienie w liczbie wydawanych pozwoleń. W następnych kwartałach można też spodziewać się bardziej odczuwalnych efektów zmian w systemie finansowania, zapowiadanych przez rząd.
– Oczywiście, należy mieć świadomość, że cały czas mówimy o wynikach niewielkich w skali całej aktywności budowlanej. Przez pierwsze trzy miesiące 2025 r. inwestorzy spółdzielczy, komunalni i społeczni uzyskali zgody na budowę 3174 mieszkań. To stanowiło 5 proc. całkowitego kwartalnego wyniku, który uwzględnia również pozwolenia na mieszkania i domy deweloperskie oraz domy prywatne (61 864 lokale i domy z pozwoleniami na budowę uzyskanymi w I kw. 2025 r. przez wszystkich inwestorów) – podsumowuje Prajsnar.
