Materiał „Onetu” o przeszłości „obywatelskiego kandydata PiS” w Hotelu Grand w Sopocie z pewnością Karolowi Nawrockiemu nie pomoże, ale wcale nie musi oznaczać końca jego kariery. Jak znaleźliśmy się w tym miejscu?
Jeszcze dziesięć lat temu starannie przygotowany materiał opublikowany przez duży portal informacyjny, gdzie dwie osoby, gotowe zeznać to także w sądzie, mówią, że kandydat na prezydenta, walczący w drugiej turze, zajmował się ułatwianiem spotkań gości hotelu — gdzie pracował jako ochroniarz, gdy był studentem — z pracownicami seksualnymi, byłby polityczną bombą, zdolną zakończyć polityczną karierę.
Przy tej polaryzacji wyborcy wiele są sobie w stanie zracjonalizować
Co najmniej od czasów Smoleńska polskie społeczeństwo dzieli coraz ostrzejsza polityczna polaryzacja. Im jest ona silniejsza, tym bardziej jedna strona politycznego sporu boi się zwycięstwa drugiej, widząc w takim scenariuszu zagrożenie dla swoich podstawowych egzystencjalnych interesów.
W niedzielę wielu Polaków będzie głosować przede wszystkim po to, by powstrzymać spełnienie się scenariusza, którego się zwyczajnie boi. Dla strony popierającej koalicję 15 października jest nim powrót PiS do władzy, dla pisowskiej „domknięcie systemu Tuska”. Prawica postrzega w tym niemalże śmiertelne zagrożenie. Gdy Mentzen spotkał się z Trzaskowskim i Sikorskim na piwie, z prawej strony popłynęły w jego kierunku pretensje, że jeśli Trzaskowski wygra, to może dojść wręcz do „eksterminacji prawicy” i to lider Konfederacji będzie ponosił za to odpowiedzialność.
Im większy lęk, tym bardziej wyborcy zdolni są zracjonalizować sobie takie cechy i działania popieranego przez ich obóz kandydata, które normalnie nie byłyby do zaakceptowania: przejęcie kawalerki w podejrzanych okolicznościach od starszego człowieka, udział w kibolskich ustawkach, możliwe kontakty w przestępczym półświatku Trójmiasta.
Amerykańska religijna prawica głosuje na Trumpa, choć wie o romansie z gwiazdą porno i pieniądzach, jakie prezydent przekazał jej za milczenie z funduszy kampanijnych, czy o przegranej cywilnej sprawie o napaść seksualną. Tłumaczy sobie jednak, że Trump jest jak biblijny król Dawid – osobiście grzeszna jednostka, przez którą realizuje się boski plan. Np. ograniczenia prawa Amerykanek do aborcji, co nie byłoby możliwe bez trumpowskich nominacji do Sądu Najwyższego.
Dla wyborców PiS i jakiejś części prawicy nie są istotne osobiste przymioty lub wady Nawrockiego, ale to, że uniemożliwi Tuskowi rządzenie bez prezydenckiego weta nad głową i dokończenie procesu „rozliczeń PiS”. Jeszcze inni widzą w nim ostatni ratunek przed „tęczowo-lewacką” rewolucją, jaką ich zdaniem Tusk z Trzaskowskim zafundują Polsce. Dla jeszcze innych kluczowe jest, w czyich rękach w najbliższych latach będzie spoczywało w Polsce prawo łaski.
Z punktu widzenia tych stawek nie jest istotne, czym dokładnie Nawrocki zajmował się dwadzieścia lat temu w Hotelu Grand. Nawet gdyby faktycznie parał się czerpaniem zysków z prostytucji, to duża część jego wyborców byłaby to sobie w stanie zracjonalizować.
Narracja o „operacji Karol”
PiS ma jednocześnie już gotową narrację, która przynajmniej w elektoracie prawicy pozwoli rozbroić bombę. Ćwiczona ją już przy okazji kawalerki. Przekonywano wtedy, że to brudna próba ingerencji „służb Tuska” w wybory, robiona rękami „niemieckiego portalu dla Polaków” – jak PiS w swoim przekazie przedstawia „der Onet”. „Atakują go tak brudno, bo się go boją, bo wiedzą, że wygrywamy” – słyszeliśmy wielokrotnie przy okazji sprawy kawalerki i wielokrotnie usłyszymy w najbliższych dniach.
To przekaz dla już przekonanych, do tych mających wątpliwości PiS będzie starał się dotrzeć, mnożąc zastrzeżenia pod adresem materiału Onetu. Np. wskazując na to, że osoby mówiące w nim o Nawrockim nie wypowiadają się pod nazwiskiem. Można w pełni zrozumieć, dlaczego tak robią, deklarują też gotowość do zeznań w sądzie – niemniej zarzuty nie pod nazwiskiem będą mieć mniejszą siłę rażenia w sferze publicznej niż te formułowane wprost.
Informacje o możliwych powiązaniach Nawrockiego z suterenami krążyły w sferze publicznej od jesieni zeszłego roku i artykułu „Gazety Wyborczej”. Dziennikarzom Onetu, dzięki sporej pracy, udało się dotrzeć do świadków i je potwierdzić. Fakt, że osoby zainteresowane polityką wielokrotnie słyszały już podobne pogłoski – a Nawrockiego sutenerem publicznie nazwał premier Tusk – sprawia, że temat nie jest szokiem, zdążył się już trochę „oswoić” opinii publicznej. Jakaś część konsumentów polityki, cynicznie machnie ręką, mówiąc: „nic nowego nie znaleźli, odgrzewają stare historie”.
Nawrocki nie pomaga swojej sprawie, nie decydując się na pozew w trybie wyborczym, pozwalającym błyskawicznie zbadać, choćby wstępnie, rzetelność materiału. Wybrał proces cywilny i oskarżenie z prywatnego oskarżenia, co zajmie długie miesiące, a nawet lata. Nie wszyscy wyborcy wiedzą jednak, jak wyglądają przepisy i pożar można gasić stwierdzeniem: „to oszczercza kampania kłamstw, pozwy już poszły”.
To na pewno nie pomaga
Oczywiście, materiał „Onetu” z pewnością nie pomaga kampanii Nawrockiego. Zamiast narzucać ton i temat w ostatnich dniach kampanii sztab znów musi się bronić i zarządzać kolejnym kryzysem. Bo nie jest też tak, że podobne rewelacje nie szkodzą nawet w warunkach największej polaryzacji. Gdyby nie sprawa kawalerki, Nawrocki mógłby wygrać pierwszą turę. Zwłaszcza że wtedy kluczowe tygodnie przed wyborami zdominowałaby nie afera mieszkaniowa kandydata PiS, ale jego wizyta w Białym Domu i spotkanie z Trumpem.
Kawalerka, sprawa Hotelu Grand, ustawki, publiczne zażywanie woreczków nikotynowych, sprawa Batyra, fascynacja Nikosiem, opinie profesora Dudka deklarującego, że kandydat PiS nie spełnia elementarnych kryteriów moralnych, by piastować jakiekolwiek funkcje publiczne – wszystko to osłabiło Nawrockiego i na pewno urwie mu trochę poparcia w drugiej turze. Być może na tyle dużo, że przy dużej mobilizacji drugiej strony kandydat PiS przegra – zwłaszcza że od superwtorku Trzaskowski wydaje się znajdować na fali wznoszącej. Nie jest to jednak dziś wcale pewny scenariusz, mimo wszystkich skandali i tajemnic z przeszłości Nawrockiego, on ciągle to może wygrać.