Ukraina i Unia Europejska porozumiały się w sprawie przyszłych zasad eksportu ukraińskich produktów rolnych. Nowa umowa handlowa zmienia dotychczasowe reguły obowiązujące w ramach Pogłębionej i Kompleksowej Strefy Wolnego Handlu (DCFTA) oraz uchyla czasowe rozwiązania wprowadzone w 2022 roku. Wówczas, po rosyjskiej agresji, UE zniosła cła i limity na import z Ukrainy, by wesprzeć kraj w kryzysie.
Wstępne porozumienie
Komisarz UE ds. handlu Maroš Šefčovič ogłosił wstępne porozumienie, podkreślając, że jego postanowienia będą jeszcze wymagały zatwierdzenia przez państwa członkowskie. Szczegóły dotyczące uzgodnionych limitów i stawek celnych nie zostały jeszcze ujawnione.
Komisja Europejska zaznaczyła, że celem nowej umowy było z jednej strony podtrzymanie wsparcia dla ukraińskiego eksportu, a z drugiej – odpowiedź na skargi unijnych rolników, którzy skarżyli się na skutki napływu tanich produktów. Porozumienie daje obu stronom prawo do czasowego ograniczenia importu, jeśli zagrozi on równowadze rynkowej.
Zgodnie z nowymi zasadami, Ukraina nie odzyska pełnego, bezcłowego dostępu do unijnego rynku, który obowiązywał od 2022 roku. Jednocześnie zwiększono limity eksportowe na część towarów w porównaniu z pierwotną umową DCFTA. Liberalizacja dotyczy m.in. soków, produktów mlecznych, grzybów. Ograniczenia pozostaną jednak w przypadku takich towarów jak cukier, drób, jaja, pszenica, kukurydza czy miód.
Standardy rolnicze
Ukraina zobowiązała się również do dalszego dostosowywania standardów rolniczych do przepisów unijnych, m.in. w zakresie dobrostanu zwierząt i pestycydów. Proces ten ma zakończyć się do 2028 roku. Kijowski negocjator ds. handlu Taras Kaczka określił porozumienie jako „dobrą umowę”, która pozwoli utrzymać wysoki poziom handlu.
Po stronie ukraińskiej zniesione zostaną cła na niektóre towary unijne, a kwoty importowe na produkty takie jak wieprzowina, drób czy cukier ulegną znacznemu zwiększeniu. Komisja Europejska ocenia, że porozumienie stworzy nowe możliwości eksportowe dla europejskich rolników, zwłaszcza w krajach sąsiadujących z Ukrainą, jak Polska.
Tymczasowe zniesienie ceł w latach 2022–2024 wywołało w wielu państwach UE, w tym w Polsce i Francji, protesty rolników. W efekcie część krajów granicznych wprowadziła własne ograniczenia. Nowa umowa ma zrównoważyć interesy obu stron.
