Pierwsze przelewy z tytułu renty wdowiej trafią na konta seniorów już w lipcu. Nowe przepisy pozwalają wdowom i wdowcom łączyć własną emeryturę z rentą rodzinną. Od teraz możliwe jest pobieranie jednego ze świadczeń w pełnej wysokości oraz drugiego w wysokości 15 proc. Od 2027 roku drugi składnik wzrośnie do 25 proc. Wybór, czy pobierać pełną emeryturę, czy rentę rodzinną, należy do seniora.
Zmiany w rencie wdowiej
Choć zmiany były długo wyczekiwane, nie wszyscy są z nich zadowoleni. Szczególnie kontrowersje wzbudza kryterium wieku, które warunkuje dostęp do renty wdowiej. Prawo do łączenia świadczeń przysługuje kobietom, które zostały wdowami po ukończeniu 55. roku życia i mężczyznom po 60. roku życia.
Resort rodziny otrzymał liczne postulaty o złagodzenie tych warunków. W jednej z petycji wdowa zwróciła uwagę, że mimo 30 lat pracy i odprowadzania składek, nie ma prawa do renty wdowiej, ponieważ jej mąż zmarł trzy tygodnie przed jej 55. urodzinami. Autorka podkreśliła, że wychowywała czworo dzieci i pracowała na zmiany, a obecne przepisy uważnie za niesprawiedliwe i dyskryminujące.
Proponuje ona, by prawo do renty wdowiej przysługiwało osobom, które w chwili śmierci współmałżonka ukończyły 50 lat i mają już ustalone prawo do emerytury. Jej zdaniem system powinien nagradzać długoletnie małżeństwa i wspólne wychowywanie dzieci, a nie karać za okoliczności niezależne od obywateli.
Możliwe rozszerzenie uprawnień
Ministerstwo odpowiada, że obecne regulacje są kompromisem pomiędzy oczekiwaniami obywateli a możliwościami budżetowymi. W 2025 r. koszty wypłat rent wdowich mogą sięgnąć 4,2 mld zł, a w 2027 r. nawet 15,8 mld zł – w zależności od liczby uprawnionych. Resort argumentuje też, że starszym osobom trudniej dostosować się do nowej sytuacji życiowej po utracie małżonka, stąd wiekowe ograniczenia.
Na razie nie są prowadzone prace nad rozszerzeniem uprawnień. Ministerstwo zastrzega jednak, że w przyszłości możliwa będzie rewizja zasad – w 2028 roku planowana jest ocena wysokości świadczenia i jego ewentualna korekta.
