Osoby starsze, które w poniedziałki odczuwają niepokój, doświadczają również znacznie podwyższonego poziomu długotrwałego stresu — wynika z najnowszych badań. I to niezależnie od tego, czy nadal są aktywne zawodowo.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
To pierwsze badanie, w którym wskazano poniedziałek jako czynnik stresu mogącego utrzymywać się przez wiele tygodni.
Organizm nie lubi poniedziałków
Autorzy badania opublikowano na łamach czasopisma „Journal of Affective Disorders” przeanalizowali dane pochodzące od ponad 3,5 tys. osób starszych. Okazało się, że ci, którzy zgłaszali, że w poniedziałki odczuwają zaniepokojenie, w próbkach włosów pobranych dwa miesiące później mieli o 23 proc. wyższy poziom kortyzolu niż ich rówieśnicy, którzy odczuwali lęk w inne dni.
Odkrycie to wskazuje na fizjologiczny związek pomiędzy początkiem tygodnia a systemem reakcji organizmu na stres, w szczególności osią podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA).
Wiadomo już, że przewlekłe rozregulowanie układu nerwowego, charakteryzujące się utrzymującym się podwyższonym poziomem kortyzolu, zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, insulinooporności i dysfunkcji układu odpornościowego.
— Poniedziałki działają jak kulturowy „wzmacniacz stresu” — mówi autor artykułu prof. Tarani Chandola z Uniwersytetu w Hongkongu. — U niektórych osób starszych zmiana tygodnia uruchamia biologiczną kaskadę, która utrzymuje się przez miesiące.
Nie konkretna praca, a rytm tygodnia
Prof. Chandola tłumaczy: — Nie chodzi o pracę, chodzi o to, jak głęboko poniedziałki są zakorzenione w naszej fizjologii stresu, nawet po zakończeniu kariery zawodowej. Bo skutki poniedziałku wypełnionego niepokojem odczuwają nie tylko osoby pracujące.
Tyczy się to również osób na emeryturze, co pokazuje, że to pewne narzucone społecznie rytmy, a nie wymagania związane z konkretną pracą, mogą wpływać na mechanizmy stresu organizmu.
Wcześniejsze badania zwracały uwagę na występowanie wyższego poziomu kortyzolu w dni powszednie w porównaniu do weekendów. Najnowsze badanie wskazuje konkretnie poniedziałek jako dzień wyjątkowo wyniszczający.
Naukowcy wysuwają tezę, że długotrwałe stosowanie się do ustalonej, cotygodniowej rutyny może sprawić, że organizm będzie reagował silniej na lęk na początku tygodnia.
Z czasem może to wyjaśniać, dlaczego poniedziałki cechuje wyższy wskaźnik niekorzystnych zdarzeń zdrowotnych, w tym 19-procentowym wzrostem liczby zawałów serca.
Określając mechanizm biologiczny leżący u podstaw tych zagrożeń, badanie dostarcza kolejnych dowodów na to, że sama struktura tygodnia może w dłuższej perspektywie wpływać na stan zdrowia.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
