Zanieczyszczenie powietrze już od dawna łączone jest z chorobami układu krążenia czy też układu oddechowego. Nowe badania sugerują jednak, że może również znacząco wpływać na zdrowie mózgu, a pewna grupa ludzi jest szczególnie narażona.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że z nami jesteś!
Foto: Newsweek
Naukowcy z University College London i King’s College London opublikowali w magazynie The Lancet Healthy Longevity badanie, którego wyniki wskazują, że ekspozycja na zanieczyszczone powietrze, szczególnie w wieku od 45 do 69 lat, jest powiązana z pogorszeniem funkcji poznawczych i strukturalnymi zmianami w mózgu.
Naukowcy obserwowali uczestników badania przez prawie trzy dekady, mierząc narażenie na zanieczyszczenia, takie jak dwutlenek azotu i cząstki stałe, jednocześnie oceniając pamięć i szybkość przetwarzania. Odkryli, że ekspozycja na zanieczyszczone powietrze może powodować pogorszenie funkcji poznawczych i zwiększać ryzyko demencji nawet przed pojawieniem się objawów klinicznych.
Demencja: liczba chorych może się potroić
Liczba osób chorujących na demencję gwałtownie rośnie. Przewiduje się, że do 2050 r. liczba przypadków tej choroby potroi się z 57 mln do 153 mln, a identyfikacja czynników ryzyka ma kluczowe znaczenie dla spowolnienia tego trendu.
— Zanieczyszczenie powietrza zostało nazwane niewidzialnym zabójcą i jest największym zagrożeniem środowiskowym dla zdrowia na świecie — powiedział główny autor badania Thomas Canning. — Śmierć, którą niesie za sobą zanieczyszczenie powietrza, nie jest niczym nowym. Dane wykazują, że w samej Anglii doprowadza ono do od 26 000 do 38 000 przedwczesnych zgonów rocznie. Oprócz tego powoduje wiele chorób przewlekłych, których można uniknąć.
— Te wskaźniki śmiertelności zostały powiązane z wpływem zanieczyszczonego powietrza na serce i płuca od narodzin aż do śmierci, obecnie jednak pojawia się coraz więcej dowodów sugerujących, że może ono mieć także zły wpływ na nasz mózg — dodał. — Podczas naszych badań skupiliśmy się na osobach w wieku rozwojowym, jak i tych w późniejszych latach życia
Zanieczyszczone powietrze prowadzi do osłabienia funkcji poznawczych
Badanie wykazało, że narażenie na dwutlenek azotu w średnim wieku wiązało się z 8,12-punktowym spadkiem szybkości przetwarzania. Naukowcy badali te umiejętności za pomocą zadania związanego z przypominaniem 15 przedmiotów. Wyższe poziomy ekspozycji na zanieczyszczenia prowadziły także do obniżenia o 0,59 punktu wyniku w Addenbrooke’s Cognitive Examination III, standaryzowanym teście zaburzeń poznawczych.
Obniżenia te były zauważalne nawet po uwzględnieniu zdolności poznawczych w okresie dzieciństwa i wcześniejszej ekspozycji na zanieczyszczenia, co sugeruje, że wiek średni może być wyjątkowo wrażliwym okresem.
— Dzieciństwo to naprawdę kluczowy okres, ale jeszcze przed tym badaniem mieliśmy dowody na to, że starsze osoby są bardziej wrażliwe na możliwe skutki ekspozycji na zanieczyszczone powietrze — powiedział Canning w rozmowie z „Newsweekiem”. — Przez 70 lat obserwowaliśmy osoby urodzone w 1946 i to pozwoliło nam stwierdzić, że narażenie na zanieczyszczenia w średnim wieku prowadziło do ryzyka związanego z obniżeniem funkcji poznawczych w późniejszym życiu. Uwzględniliśmy także trwające całe życie wskaźniki społeczno-ekonomiczne i kliniczne, a także narażenie na zanieczyszczone powietrze od wczesnego dzieciństwa.
„Działania można rozpocząć zawsze”
— To oczywiste, że zanieczyszczone powietrze zawsze jest szkodliwe, zarówno u dzieci, jak i dorosłych — powiedział Canning. — Podobnie jak zmiany klimatu, jest to problem, którego nie da się całkowicie rozwiązać lub złagodzić wyłącznie dzięki pracy naukowców. Jest to kwestia głęboko osadzona w naszych indywidualnych i społecznych decyzjach oraz rękach władzy.
— Zanieczyszczone powietrze jest czynnikiem ryzyka, który można łatwo modyfikować, a działania można rozpocząć zawsze. Istnieje wiele różnych sposobów, dzięki którym nawet władze lokalne mogą je zmniejszyć, a my wiemy, że te zmiany działają — dodał.
„Realistycznie rzecz biorąc, zanieczyszczenia powietrza nie można zmniejszyć poprzez indywidualne działania, a jedynie poprzez podejście do zdrowia publicznego” zauważyli naukowcy komentujący badanie.
— Zalecenia dotyczące demencji mogą obejmować budowę domów opieki z dala od ruchliwych dróg, poprawę wytycznych dla pracowników służby zdrowia dotyczących uwzględniania wpływu środowiska na ich pacjentów oraz rozwój interwencji behawioralnych, takich jak przepisywanie przebywania wśród przyrody pacjentom z demencją — stwierdził Canning.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.