Na tle sporu o krzesło i konfrontacyjnych wobec rządu ruchów prezydenta z ostatnich dni to przemówienie może uchodzić za koncyliacyjne. Ale to tylko pozór. W wystąpieniu Karola Nawrockiego z okazji Święta Wojska Polskiego nie zabrakło ukrytych ciosów i kokietowania PSL.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Prezydent wzywał do narodowej jedności w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego i wojska. Apelował do rządu, by podpisać Konstytucję Bezpieczeństwa tak, by wyjąć sprawy obronności i bezpieczeństwa z logiki politycznych sporów i zapewnić im trwałe wsparcie niezależne od cykli wyborczych.
Jednocześnie nie mógł się powstrzymać, by przy okazji ogólnie poprawnego przemówienia, nie wymierzyć kilku kuksańców premierowi Tuskowi i jego partii. Byłyby one na miejscu raczej przy okazji wiecu wyborczego niż w trakcie obchodów święta, gdy prezydent powinien przynajmniej próbować mówić tak, by jednoczyć wszystkich Polaków i Polki.
Karol Nawrocki o obronie Polski. Powtórzył demagogię PiS
Nawrocki, wzywając do sformułowania Konstytucji Bezpieczeństwa, zaczął w pewnym momencie grzmieć, iż musi ona zakładać obronę każdego elementu polskiego terytorium, a nie tylko obszarów zaczynających się na linii Wisły. Nie powiedział wprawdzie, z kim tu polemizuje. Jednak dla zaangażowanych wyborców prawicy było jasne, że słowa te wymierzone są w premiera i w PO.
Już w trakcie kampanii wyborczej poprzedzającej wybory parlamentarne w 2023 r. PiS – głównie Mariusz Błaszczak – atakował PO za to, że pierwszy rząd Tuska planował obronę Polski na linii Wisły. PiS straszył Polaków, że Tusk „chciał oddać Rosji połowę kraju”, co skończyłoby się tu „drugą Buczą”. To były czasy, gdy PiS próbował zrobić z Tuska „człowieka Putina”. Służyć miały do tego komisja ds. badania wpływów rosyjskich i serial „Reset” – którego współautorem był obecny szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Sławomir Cenckiewicz. Planem minimum PiS było pokazanie Donalda Tuska jako polityka, który wobec putinowskiej Rosji nie daje rękojmi zabezpieczenia polskich interesów.
Zarzuty Błaszczaka były po prostu nieuczciwe. Wariant obrony na Wiśle był tylko jednym z wariantów. Minister nie ujawnił wtedy, jak wyglądały pozostałe. Eksperci tłumaczyli, że każda armia szykuje się na wiele scenariuszy, także tych bardzo niekorzystnych. Doktryna wojskowa wielu państw zakłada wycofanie wojsk na najkorzystniejsze pozycje, by tam czekać na nadejście wojsk sojuszniczych albo przygotować się do kontrataku. Obrona każdego kilometra kwadratowego terytorium nie zawsze ma wojskowy sens. Choć oczywiście – biorąc pod uwagę, jak Rosjanie postępują w Ukrainie – decyzje o oddaniu im choć na dobę choćby jednej polskiej wioski będą w razie potencjalnej wojny należały do najtrudniejszych.
Jest więc fatalnie, że teraz prezydent odgrzewa demagogię Błaszczaka w politycznych celach. Polska powinna mieć swobodę kształtowania swojej doktryny obronnej, zgodnie ze strategicznymi potrzebami. Wojskowe plany nie powinny być zakładnikami partyjnej nawalanki i podkręcanych przez polityków społecznych emocji. A niestety, jeśli prezydent Nawrocki dalej podobnie będzie rozgrywał kwestie „obrony na linii Wisły”, to może się tak skończyć. Zachowanie prezydenta zachwyca na pewno twardy elektorat PiS, nakręcający się na portalu X tym, jak Nawrocki po raz kolejny „zaorał Tuska”, ale nie służy racjonalnemu kształtowaniu przez państwo polityki bezpieczeństwa.
Oferta dla PSL
Prezydent wykorzystał też swoje przemówienie, by rozgrywać przeciw sobie różnych członków rządu. Z jednej strony wbijał szpile Tuskowi, z drugiej wprost pochwalił Władysława Kosiniaka-Kamysza za to, że polskie wojsko wreszcie otrzymało helikoptery Apache. Jak przedstawił to Nawrocki, od 2015 r. trwa wielki wysiłek modernizacyjny polskiej armii i Władysław Kosiniak-Kamysz dobrze się w niego wpisuje.
Prezydent, podobnie jak lider PSL, wiele mówił też w swoim przemówieniu o tym, jak istotny dla sukcesu wojny 1920 r. był udział w niej polskich chłopów, których polityczny przywódca, Wincenty Witos, stanął wtedy na czele Rządu Obrony Narodowej. Zasiadły w nim wszystkie kluczowe stronnictwa polityczne II RP. Trudno przypuszczać, by takie wyróżnienie ruchu ludowego przez prezydenta nie miało współczesnego politycznego podtekstu.
Komplementując Witosa i Kosniaka-Kamysza prezydent powtarzał ofertę kierowaną przez pisowską prawicę pod adresem dzisiejszego PSL: wiemy, że w przeszłości wasze relacje z prawicą bywały trudne, ale jakbyście chcieli zmienić sojusze, to naprawdę jesteśmy otwarci, konflikt mamy z Tuskiem i PO, a nie z wami.
Bezpieczeństwo to nie tylko żołnierze
Prezydent mówił też o stałym zagrożeniu, jakie dla Polski stwarza – i w najbliższej, możliwe do wyobrażenia przyszłości stwarzać będzie – Rosja. Wspomniał też o Ukrainie, która dzięki wsparciu sojuszników dzielnie stawia opór rosyjskiej agresji. I pokazuje, że Rosja wbrew własnej propagandzie wcale nie jest niepokonana. Biorąc pod uwagę, że Nawrocki wygrał wybory dzięki poparciu silnie antyukraińskiego i mniej lub bardziej sympatyzującego z rosyjską narracją elektoratu skrajnej, nacjonalistycznej prawicy, trzeba docenić, że powiedział te słowa.
Nawrocki starał się przedstawić jako prezydent szczególną wagę przywiązujący do kwestii armii i bezpieczeństwa. Znów, można temu tylko przyklasnąć, nawet jeśli nie wszystkie propozycje prezydenta – np. 5 proc. PKB na obronności czy armia sięgająca nawet pół miliona żołnierzy – są do końca dobrze przemyślane i realistyczne. Nawrocki zapowiadał też, że będzie osobiście doglądał kilku wojskowych kwestii – jak rekrutacja nowych żołnierzy czy rozwój wybranych dywizji – co budzi obawy czy nie dojdzie tu do sporów kompetencyjnych z rządem.
Jednocześnie warto pamiętać, że bezpieczeństwo to nie tylko wielka armia. Kluczowe są dla niego również takie kwestie jak sojusze czy spójność społeczna. Właśnie tak było w 1920 r., gdy otrzymaliśmy istotną pomoc od Francji. A wojna z bolszewikami, jak zresztą przypomniał o tym prezydent, zostałaby najpewniej przegrana, gdyby do obrony odrodzonego państwa masowo nie zaangażowała się ludność chłopska.
O znaczeniu sojuszy dla naszego bezpieczeństwa dziś Nawrocki w zasadzie w ogóle nie wspomniał – nawet w kontekście naszego sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi. To dość dziwne, biorąc pod uwagę, jak środowisko prezydenta lubi się na niego powoływać. Tymczasem to właśnie sojusze, w tym europejski filar naszego bezpieczeństwa, będą dla nas w najbliższych latach równie istotne, jak własna siła wojskowa.
Prezydent dużo mówił za to o spójności społecznej i jedności. Dobrze, że dostrzega ten wymiar bezpieczeństwa. Szkoda tylko, że powtarzając narrację o rzekomej „obronie na linii Wisły” i traktując prezydenturę jako platformę do prowadzenia kampanii przeciw rządowi z przeciwnego obozu politycznego, bynajmniej go nie wzmacnia.
