Naukowcy odkryli substancję, która może działać podobnie do popularnych leków odchudzających i być znacznie tańsza. Eknoglutyd to nowoodkryty agonista receptora GLP-1, podobny do semaglutydu (Ozempic) i dulaglutydu (Trulicity).
Naukowcy z Uniwersytetu Fudan i Hangzhou Sciwind Biosciences w Chinach odkryli, że eknoglutyd działa podobnie do dulaglutydu (popularnej substancji stosowanej w zastrzykach do leczenia cukrzycy) jeżeli chodzi o obniżanie poziomu cukru we krwi. Eknoglutyd może być jednak bardziej skuteczny w przypadku zrzucania zbędnych kilogramów.
Cukrzyca w USA — choruje już co 10 osoba
Ponad 38 milionów Amerykanów (około 1 na 10) choruje na cukrzycę, z czego od 90 do 95 proc. cierpi na cukrzycę typu 2, kiedy to organizm albo nie może skutecznie wykorzystywać insuliny, albo nie wytwarza jej wystarczająco dużo, by regulować poziom cukru we krwi.
Eknoglutyd i dulaglutyd pomagają kontrolować poziom cukru we krwi, działając na ten sam receptor w organizmie, znany jako receptor GLP-1. Eknoglutyd celuje w odpowiednie szlaki metaboliczne, które zwiększają produkcję insuliny i obniżają poziom cukru we krwi, jednocześnie unikając tych, które mogą zmniejszać aktywność receptora. Dulaglutyd wpływa na oba szlaki w takim samym stopniu.
— W badaniach eknoglutyd wykazuje lepszą skuteczność w zakresie utraty wagi i kontroli poziomu cukru we krwi w porównaniu z istniejącymi lekami — powiedziała autorka badania, Feifei Jiang, w wywiadzie dla „Newsweeka”.
W 52-tygodniowym badaniu przeprowadzonym w Chinach wzięło udział ponad 600 dorosłych osób z cukrzycą typu 2. Uczestnicy, którzy otrzymywali eknoglutyd, odnotowali średni spadek poziomu cukru we krwi o około 1,9 proc., w porównaniu do 1,65 proc. spadku u osób, które otrzymywały dulaglutyd.
Osoby przyjmujące eknoglutyd straciły również prawie dwukrotnie więcej na wadze, doświadczając średniej redukcji masy ciała o od 5,2 do 5,7 proc. Dla porównania, osoby stosujące dulaglutyd schudły o około 2,8 proc. Według autorów ta dodatkowa utrata masy ciała zaobserwowana u uczestników przyjmujących eknoglutyd może dodatkowo pomóc w leczeniu cukrzycy i zmniejszyć ryzyko chorób serca.
Łatwiejszy w produkcji i tańszy. Eknoglutyd może zastąpić Ozempic
— Na podstawie dostępnych obecnie informacji oczekujemy, że działania niepożądane związane ze stosowaniem eknoglutydu będą podobne do tych występujących w przypadku istniejących już agonistów receptora GLP-1, takich jak semaglutyd lub dulaglutyd. Są to przede wszystkim zaburzenia żołądkowo-jelitowe, m.in. biegunka, nudności czy wymioty i zmniejszony apetyt. W większości przypadków działania niepożądane były łagodne lub umiarkowane i stopniowo osłabiały się — wyjaśniła Jiang.
Jak podkreślono w badaniu, eknoglutyd jest również prostszy w produkcji niż inni agoniści receptora GLP-1. Oznacza to, że może być produkowany szybciej i taniej niż obecnie dostępne leki odchudzające. Jest to kolejny dowód na to, że eknoglutyd może być ważnym odkryciem dla osób chorujących na cukrzycę typu 2.
— Eknoglutyd, nowy agonista receptora GLP-1, składa się w całości z naturalnych aminokwasów, z pewnymi modyfikacjami chemicznymi w celu zwiększenia stabilności i aktywności. Od semaglutydu różni się czterema aminokwasami — tłumaczą naukowcy, porównując nowoodkrytą substancję do popularnego obecnie Ozempicu.
Jak twierdzą, modyfikacje nie tylko poprawiają działanie leku, ale także proces jego produkcji. W przeciwieństwie do semaglutydu, który wymaga wieloetapowych procesów chemicznych w celu przyłączenia dodatkowych aminokwasów, eknoglutyd może być wytwarzany szybciej, poprzez genetycznie zmodyfikowane komórki.
— Chociaż nasze badanie porównuje eknoglutyd do dulaglutydu, porównanie do semaglutydu także ma duże znaczenie ze względu na podobieństwo strukturalne oraz podobne działanie przy obniżaniu glikemii i masy ciała — stwierdził zespół. — Jednak w czasie prowadzenia badania dostępność semaglutydu w Chinach była bardzo ograniczona, przez co użycie go w naszej pracy okazało się niewykonalne.
W Chinach domagają się dopuszczenia eknoglutydu
Na razie naukowcy zapowiedzieli porównanie efektów swojej pracy z wynikami badania Phase 3 SUSTAIN-China, które dotyczyło semaglutydu.
— Chociaż nie przeprowadzono jeszcze bezpośredniego porównania, wyniki sugerują, że skuteczność tych substancji może być podobna. W przyszłości należy przeprowadzić badania, aby to potwierdzić — uważają badacze.
Jak wyjaśniła Jiang, badanie SUSTAIN-China wykazało, że w przypadku stosowania semaglutydu przez 30 tygodni, średni poziom cukru we krwi został obniżony o od 1,4 do 1,7 proc. W przypadku eknoglutydu, po 32 tygodniach stosowania można było zauważyć spadek od 1,89 do aż 1,91, proc.
Podobieństwo zauważono także w przypadku spadku masy ciała. 52 tygodnie stosowania eknoglutydu powodowały jej spadek od 5,2 do 5,7 proc., natomiast w przypadku semaglutydu 30 tygodni przyjmowania leku prowadziło do zrzucenia od 3,9 do 5,7 proc. wagi.
— Wyniki te sugerują, że skuteczność eknoglutydu może być podobna lub nawet lepsza niż semaglutydu, jeżeli chodzi o kontrolę glikemii — powiedziała Jiang.
Naukowcy zaznaczają, że konieczne jest przeprowadzenie dalszych obserwacji w celu zbadania skuteczności eknoglutydu w różnych populacjach i w połączeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Substancja nie została jeszcze dopuszczona do obrotu w żadnym kraju, jednak w Chinach złożono już o to wnioski.
— Eknoglutyd, w połączeniu w interwencjami behawioralnymi i wspierającymi styl życia, może osiągnąć wysoką skuteczność. Otrzymywane wskazówki dotyczące stylu życia, takie jak planowanie diety i zalecenia dotyczące ćwiczeń, pomagają pacjentom wprowadzić trwałe zdrowe nawyki — powiedział Jiang.
Żródło:
He, Y., Mi, N., Cheng, Z., Xue, H., Han, J., Wang, H., Wang, H., Wu, J., Shi, X., Zhao, S., Duan, B., Zhu, Y., Zhou, Y., Li, F., Wang, X., Ling, H., Wang, S., Li, Q., Jiang, F., … Li, X. (2025). Efficacy and safety of cAMP-biased GLP-1 receptor agonist ecnoglutide versus dulaglutide in patients with type 2 diabetes and elevated glucose concentrations on metformin monotherapy (EECOH-2): A 52-week, multicentre, open-label, non-inferiority, randomised, phase 3 trial. The Lancet Diabetes & Endocrinology.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.