Z danych przekazanych przez 16 Izb Administracji Skarbowej, w I połowie tego roku liczba informacji sygnalnych, potocznie określanych donosami, skierowanych do jednostek Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) wyniosła 37,2 tys. To o 4,2 proc. więcej niż w analogicznym okresie 2024 roku. Dane te nie są pełne, ponieważ jeszcze nie zakończył się okres sprawozdawczy za okres styczeń-czerwiec br.
Coraz więcej donosów do skarbówki
– Dane te można odczytać jako sygnał umiarkowanego, acz wyraźnego wzrostu aktywności obywateli w zakresie zgłaszania potencjalnych naruszeń prawa podatkowego raczej tutaj nie widać. Z jednej strony może to wynikać z rosnącej świadomości podatników oraz łatwiejszego dostępu do oficjalnych kanałów zgłaszania. Z drugiej strony – może odzwierciedlać rzeczywisty wzrost nieprawidłowości w obrocie gospodarczym – komentuje prawnik Alicja Woźniak z kancelarii Ars Aequi.
Przedstawiciele Izby Administracji Skarbowej wskazują, że KAS podchodzi do informacji sygnalnych rzetelnie, skrupulatnie, z dużym naciskiem na szybką i skuteczną weryfikację. Każda z nich jest poddawana wnikliwej analizie i weryfikowana w celu potwierdzenia lub zaprzeczenia treści przekazanych przez osobę zgłaszającą. W przypadku potwierdzenia treści przekazanych w informacji sygnalnej następują działania na dalszych etapach prowadzenia sprawy.
– O kolejności weryfikowania spraw decyduje data wpływu. Nie ma znaczenia, czy zgłaszający podpisał się swoimi danymi, czy zamierza pozostać anonimowy. Zdarzają się również przypadki, że zgłaszający, chcąc ukryć tożsamość, posługuje się nieprawdziwymi danymi osobowymi. Takie sprawy również poddajemy merytorycznej analizie pod kątem ryzyka wystąpienia nieprawidłowości z zakresu działania Krajowej Administracji Skarbowej – wyjaśnia dr Sebastian Osiński, rzecznik prasowy Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie.
Decyzja o reakcji na informację sygnalną pozostaje w gestii właściwego naczelnika urzędu skarbowego lub urzędu celno-skarbowego.
Tylko część Izb Administracji Skarbowej dysponuje statystykami dotyczącymi skuteczności przekazywanych informacji sygnalnych. Przyglądając się tym danym widać wyraźnie, że wszelkie nieprawidłowości potwierdzane są tylko w znikomej części przypadków.
Chęć zemsty?
Izba w Szczecinie podaje, że w I połowie tego roku nieprawidłowości zostały potwierdzone w przypadku 4,5 proc. zgłoszeń do urzędów skarbowych. Z kolei Izba w Białymstoku wskazuje, że ok. 80-90 proc. informacji sygnalnych trafiających do fiskusa nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości. W Małopolsce średnio trzy czwarte spraw z anonimowych doniesień odkładanych jest do akt.
– Choć obywatele są aktywni w sygnalizowaniu potencjalnych uchybień, to większość zgłoszeń nie odnosi się do faktycznych naruszeń prawa podatkowego. Część sygnalistów dysponuje ograniczoną wiedzą prawną lub nie zna szczegółów sytuacji danego podatnika. Nie można jednak wykluczyć, że część zgłoszeń ma charakter instrumentalny. Dokonana jest z pobudek osobistych, chęci zemsty czy zazdrości – podkreśla Alicja Woźniak.
