Od przyszłego roku w życie wejdzie jedna z największych reform w prawie pracy od lat. Zmiany w wyliczaniu stażu pracy obejmą osoby zatrudnione na umowach cywilnoprawnych oraz prowadzące działalność gospodarczą. Dzięki temu miliony pracowników zyskają dodatkowe uprawnienia – dłuższe urlopy, dodatki stażowe czy nagrody jubileuszowe. Resort pracy mówi o końcu wieloletniej niesprawiedliwości, a nowe przepisy mają zacząć obowiązywać od stycznia 2026 r.
Staż pracy
Dotychczas praca na zleceniu czy samozatrudnienie były niewidoczne w kontekście stażu pracy. Nawet osoby z wieloletnim doświadczeniem, przechodząc na etat, traktowane były jak początkujący pracownicy. W praktyce oznaczało to m.in. niższy wymiar urlopu wypoczynkowego – 20 dni zamiast 26 – czy brak prawa do dodatku stażowego i jubileuszowych nagród. Nowe przepisy sprawią, że wszystkie udowodnione okresy zatrudnienia – niezależnie od formy – będą doliczane do stażu pracy.
Zmiana obejmie nie tylko umowy-zlecenia i kontrakty B2B, ale także pracę w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych, kółkach rolniczych czy jako osoba współpracująca w rodzinnej firmie. Uwzględnione zostaną również okresy prowadzenia działalności gospodarczej, nawet jeśli była czasowo zawieszona, np. z powodu opieki nad dzieckiem. Co ważne, pracownicy zatrudnieni w momencie wejścia ustawy w życie będą mieli dwa lata na dostarczenie dokumentów potwierdzających wcześniejsze okresy pracy – a przepisy nie wprowadzają ograniczeń czasowych.
Dłuższy urlop, wyższe odprawy
Nowelizacja jest szczególnie istotna dla 1,5 mln osób pracujących dziś na zleceniach i ponad 2,5 mln prowadzących własną działalność. Dzięki zmianom zyskają oni nie tylko prawo do dłuższego urlopu, ale również dłuższe okresy wypowiedzenia czy wyższe odprawy pieniężne. W budżetówce nowy system oznacza również dostęp do dodatków stażowych i nagród jubileuszowych, które dotąd były niedostępne dla osób pracujących poza etatem.
Warto zaznaczyć, że reforma nie dotyczy systemu emerytalnego. Wysokość emerytury nadal zależy od okresów składkowych i opłacanych składek, a nie od stażu pracy w ujęciu kodeksowym. Oznacza to, że choć pracownicy zyskają na uprawnieniach pracowniczych, zasady naliczania emerytur pozostają bez zmian.
