Jesień astronomiczna i kalendarzowa. Kiedy początek?

Mimo że pogoda za oknem w wielu regionach Polski jeszcze o tym nie świadczy, jesień oficjalnie się rozpoczęła. Wyjaśniamy, co o tym świadczy.

Kiedy zaczyna się jesień astronomiczna?

Astronomiczna jesień rozpoczyna się zwykle między 22 a 23 września. Właśnie wtedy wypada równonoc jesienna, która uznawana jest za symboliczny początek nowej pory roku. To moment, w którym Słońce przechodzi przez punkt Wagi, a jego promienie słoneczne padają prostopadle na równik. Długość dnia i nocy zrównuje się i trwa po 12 godzin. To również punkt przełomowy – od tego momentu na półkuli północnej noc będzie stawać się dłuższa, a dni krótsze. Proces ten potrwa aż do przesilenia zimowego, kiedy przypada najdłuższa noc w roku i kolejny punkt kulminacyjny astronomicznego kalendarza.

Kiedy zaczyna się jesień kalendarzowa?

Dzisiaj, 22 września mamy do czynienia z początkiem jesieni astronomicznej. Jednak już jutro, 23 września, rozpocznie się jesień kalendarzowa. Główną różnicą między tymi dwoma pojęciami, dotyczącymi w zasadzie jednej pory roku, jest sposób ustalenia daty. Kalendarzowa jesień co roku rozpoczyna się tego samego dnia – jest to data niezależna od pogody czy zjawisk przyrodniczych. To stały, umowny okres.

Warto pamiętać, że obok astronomicznych i kalendarzowych pór roku wyróżnia się również pory fenologiczne. Są one wyznaczane na podstawie cykli rozwojowych przyrody – obserwuje się m.in. kwitnienie roślin, pojawianie się liści czy ich opadanie. Jesień fenologiczna rozpoczyna się w momencie, gdy większość roślin zaczyna przygotowywać się do zimowego spoczynku. To właśnie wtedy zrzucanie liści staje się jednym z najbardziej widocznych znaków, że nadeszła ta pora roku.

Równonoc jesienna to nie wszystko. Jakie zjawiska astronomiczne nas czekają?

Krótsze dni i dłuższe noce to wiadomość, która raczej nie napawa nas entuzjazmem. Jednak poprawi humor fanom astronomii – długie, ciemne noce stanowią doskonałe warunki do obserwacji zjawisk astronomicznych, a tych jesienią nie zabraknie.

W najbliższych miesiącach czeka nas okres superpełni Księżyca. Nasz naturalny satelita będzie najbliżej Ziemi, przez co jego powierzchnia będzie mogła wydawać się jaśniejsza i większa niż zwykle. Pełnię będziemy mogli zaobserwować 7 października, 5 listopada oraz 5 grudnia.

W lipcu i sierpniu mogliśmy podziwiać jeden z najpopularniejszych rojów meteorów – Perseidy. Niestety w tym roku warunki do obserwacji nie były sprzyjające. Pełnia Księżyca, która zbiegła się z okresem największej aktywności, skutecznie utrudniła podziwianie tego widowiska. Na szczęście jesień również obfituje w astronomiczne atrakcje. W październiku pojawią się Orionidy, a w grudniu czeka nas rój Geminidów. Ten ostatni zapowiada się szczególnie efektownie – w sprzyjających warunkach będzie można dostrzec nawet do 120 meteorów na godzinę, co zapewni wrażenia porównywalne z Perseidami.

Źródło: ogrod.amu.edu.pl, zielona.interia.pl, bydgoszcz.tvp.pl