W trakcie kampanii wyborczej Karol Nawrocki wyraźnie dystansował się od polityki PiS wobec Ukrainy z lat 2015-23, dawał do zrozumienia, że nie będzie wobec Kijowa tak „naiwny” jak Andrzej Duda czy Mateusz Morawiecki, że idealistyczną politykę wschodnią kojarzoną spod znaku Lecha Kaczyńskiego zastąpi twardym „realizmem”. Na tle tej kampanijnej retoryki pierwsze wystąpienie prezydenta Nawrockiego przed Zgromadzeniem Ogólnym ONZ można uznać za miłe zaskoczenie.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że z nami jesteś!
Foto: Newsweek
Karol Nawrocki powoływał się na słynną mowę Lecha Kaczyńskiego z Tbilisi w 2008 r., przestrzegał przed rosyjskim imperializmem, upominał się o prawo narodów do podmiotowości, którego Rosja nie jest w stanie uszanować. Jednocześnie mówił tyleż Lechem Kaczyńskim, co Donaldem Trumpem, krytykował nie tylko Rosję, ale i Unię Europejską, nasycając przy tym swoje wystąpienie bliskimi ruchowi MAGA ideologicznymi obsesjami na temat migracji czy aborcji.
Nawrocki i Sikorski o Rosji jednym głosem
Niemniej trzeba docenić to, co Nawrocki mówił o Rosji i prawdziwej stawce wojny w Ukrainie. Prezydent ma bowiem rację, że „rosyjska agresja nie jest konfliktem lokalnym, to sprawdzian, czy zasady ONZ ustąpią dążeniom Rosji”. Jak ma też rację w tym, że nie może być zgody, by „Rosja zastraszała społeczeństwa Europy”, a sprawcy rosyjskich zbrodni wojennych powinni zostać osądzeni i ponieść konsekwencje swoich działań.
Docenić należy również to, że w Nowym Jorku prezydent i szef MSZ Radosław Sikorski mówili w sprawie Rosji jednym głosem. Konflikt między dwoma ośrodkami mającymi wpływ na kształtowanie polskiej polityki zagranicznej, który w ciągu pierwszych kilku tygodni prezydentury Nawrockiego zdołał zaznaczyć się bardzo wyraźnie, był na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ praktycznie niewidoczny. Powinno być to standardem, ale przy obecnym stopniu polaryzacji, niestety, nie zawsze jest, warto więc odnotować, że prezydent i minister spraw zagranicznych nie przenosili polskich sporów na forum ONZ.
Obaj przedstawiciele Polski wyraźnie potępili rosyjską prowokację i dali jasno do zrozumienia, że Polska nie da się zastraszyć podobnym działaniom większego sąsiada. Sikorski przestrzegał w poniedziałek Rosjan, aby nie skarżyli się, jeśli ich statek powietrzny zostanie zestrzelony, bo naruszy bez pozwolenia naszą przestrzeń powietrzną. Dzień później prezydent Nawrocki zapewniał, że Polska jest gotowa, by w odpowiedni sposób odpowiadać w przyszłości na rosyjskie prowokacje.
Co powiedziałby Nawrocki, gdyby Trump nie zmienił zdania?
Ten zdecydowany polski głos w sprawie Rosji zbiegł się ze zmianą tonu Trumpa. Amerykański przywódca pytany o to, czy europejskie państwa NATO powinny móc zestrzeliwać rosyjskie samoloty naruszające ich przestrzeń powietrzną, odpowiedział twierdząco — choć wcześniej na ten sam temat bardzo sceptycznie wypowiadał się jego sekretarz stanu Marco Rubio.
Na swoim portalu społecznościowym Truth Social Trump opublikował też wczoraj zaskakujący w wydźwięku post, w którym uznaje, że „z pomocą Unii Europejskiej” Ukraina może wygrać wojnę z Rosją, odzyskując wszystkie kontrolowane dziś przez okupanta tereny, a nawet poszerzając swoje terytorium — choć Kijów nigdy nie zgłaszał podobnych ambicji. Trump stwierdza dalej, że „prawdziwa potęga wojskowa” powinna wygrać wojnę taką jak ta w Ukrainie „w tydzień”, a to, że Rosja od trzech lat „prowadzi bezcelowe walki” ze swoim mniejszym sąsiadem, „nie świadczy o niej dobrze”, każe postawić pytania, czy nie jest przypadkiem „papierowym tygrysem”.
To bardzo wyraźna zmiana retoryki. Do tej pory Trump mówił o Rosji jako o wielkim mocarstwie, z którym trzeba się liczyć, wielokrotnie postponował Zełenskiego za to, że wdał się z potężniejszym sąsiadem w wojnę, do której wygrania nie posiadał koniecznych narzędzi. Ciekawe, czy gdyby Trump nie zmienił tonu w sprawie Rosji, wystąpienie Nawrockiego byłoby aż tak zdecydowane jak to, które ostatecznie wygłosił — wspomniany post Trumpa pojawił się kilka godzin przed przemówieniem polskiego prezydenta.
Jakkolwiek by było, we wtorek Nawrocki brzmiał w ONZ niemal w pełni zgodnie z tym, co w ostatnich dniach mówił Trump. Amerykański prezydent wygłosił wcześniej w ONZ przemówienie, w którym zaatakował politykę klimatyczną UE, właściwie przyjmujące denialistyczną pozycję wobec zmian klimatu. Nawrocki basował więc amerykańskiemu prezydentowi: — Zgadzam się z prezydentem Trumpem, że Europa pogrążyła się w ideologicznym szale, który doprowadził do migracyjnego szaleństwa, do szaleństwa Zielonego Ładu.
Za Trumpem wezwał też do „ochrony chrześcijan” oraz „życia od poczęcia do naturalnej śmierci”, podnosząc tym samym temat bliski ideologicznym obsesjom nie tylko części polskiej prawicy, ale i dużej części ruchu MAGA. We fragmencie wystąpienia skierowanym wybitnie do elektoratu PiS podniósł ponownie temat odszkodowań od Niemiec za drugą wojnę światową. Bo do tego odnosiły się słowa: — Żadne wojny nie mogą się agresorom opłacać — także pod względem ekonomicznym. Państwom należy się pełne zadośćuczynienie od tych, którzy wywołali wojny. Także za II wojnę światową.
Polska, państwo UE, a nie republikański stan
We wtorek media społecznościowe obiegły zdjęcia Nawrockiego i Sikorskiego siedzących razem w ONZ i rozmawiających w sposób wyglądający na przyjazny. I przynajmniej w kwestii Rosji obaj politycy z przeciwnych obozów grali dziś zespołowo. Jednocześnie trudno będzie utrzymać jedność, jeśli Nawrocki będzie dalej mówił na arenie międzynarodowej ruchem MAGA.
Prezydent Karol Nawrocki i szef MSZ Radosław Sikorski podczas posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku
Foto: Leszek Szymański / PAP
Nawrocki jest prezydentem Polski, kraju należącego do Unii Europejskiej, a nie gubernatorem republikańskiego stanu USA. Niestety, zachowuje się często, jakby Polska leżała gdzieś między Kentucky a Florydą.
Wszystko wskazuje na to, żePolska będzie musiała — jak cała Unia — wspólnie wzmacniać europejski filar bezpieczeństwa — bo Stany Zjednoczone Trumpa mają inne priorytety. Choć wspomniany post amerykańskiego prezydenta zawiera cieszącą polskie uszy zmianę retoryki wobec Ukrainy, wydaje się jednocześnie sugerować, że to na Europie ma teraz spocząć ciężar wspierania Ukrainy. „Będziemy dalej dostarczać NATO broń, a NATO zdecyduje, co z nią dalej zrobić” — napisał Trump.
Nadzieje na to, że Polska zbuduje sobie ponad Europą jakąś specjalną relację bezpieczeństwa z Trumpem tylko dlatego, że Nawrocki mówi językiem MAGA, mogą okazać się po prostu radykalnie przestrzelone. Powtarzanie za Trumpem ataków na Unię zachwyca podczepiony pod ruch MAGA polski prawicowy elektorat, ale realnie Polsce nie pomaga.
