Wszystkich Świętych 2025. Kontrole na cmentarzach. Można otrzymać mandat

Czerwone pojemniki. Znicze LED problemem na cmentarzach

W 2025 roku zasady segregacji zniczy LED i solarnych na polskich cmentarzach nabierają nowego znaczenia. Nie tylko ze względu na ekologię, ale również z powodu realnego ryzyka otrzymania wysokiego mandatu. Choć przepisy dotyczące elektroodpadów obowiązują już od 2016 roku, to dopiero teraz samorządy i zarządcy nekropolii zaczęli egzekwować prawo z pełną stanowczością. Znicze elektroniczne, zawierające baterie, diody LED oraz panele solarne, są klasyfikowane bowiem jako zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, w skrócie ZSEE.

Powyższe oznacza, że zniczów LED nie wolno wrzucać do zwykłych koszy na śmieci, nawet tych na odpady zmieszane. A to nagminny problem, który pojawia się co roku na początku listopada. W odpowiedzi na to wyzwanie, na wielu cmentarzach zaczęły pojawiać się specjalne czerwone pojemniki przeznaczone wyłącznie na elektroodpady. W miejscach, gdzie takich pojemników jeszcze nie ma, odwiedzający groby są zobowiązani do zabrania zużytych zniczy ze sobą i oddania ich w PSZOK-u, czyli Punkcie Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych.

Takie czerwone pojemniki i kontenery pojawiły się już na przykład w Gliwicach, i we Włocławku, a także na cmentarzu w Kołobrzegu. Co ważne, segregowanie zniczy LED pozwala odzyskać surowce i bezpiecznie unieszkodliwić metale ciężkie.

Wszystkich Świętych 2025. Wzmożone kontrole na cmentarzach i mandaty

Najczęściej stosowaną karą jest mandat do 500 zł, wynikający z art. 145 kodeksu wykroczeń, który dotyczy zaśmiecania miejsc publicznych. Taka sankcja może zostać nałożona przez Straż Miejską w przypadku, gdy ktoś pozostawi znicze w nieodpowiednim miejscu, na przykład obok przepełnionego kosza lub na alejce cmentarnej. Jednak w przypadku wyrzucenia elektroodpadów takich jak znicze LED, baterie czy panele solarne do zwykłego pojemnika, w grę wchodzi już art. 95 ustawy o ZSEE. Wówczas sprawa może trafić do sądu, który ma prawo wymierzyć grzywnę sięgającą 5 tys. zł.

Jeszcze poważniejsze konsekwencje grożą w sytuacjach, gdy sposób pozbycia się zniczów LED stwarza zagrożenie dla środowiska. Przykładem może być pęknięta bateria, z której wycieka elektrolit wsiąkający w glebę. W takim przypadku zastosowanie ma art. 183 Kodeksu karnego, który dotyczy przestępstw przeciwko środowisku. Tu wchodzi możliwość nawet pozbawienia wolności. Jak czytamy w kodeksie, kara za to wynosi od roku do 10 lat (w przypadku popełnienia przestępstwa umyślnie), a w przypadku nieumyślności, od trzech miesięcy do pięciu lat. Choć brzmi to nieco drastycznie, przepisy te mają na celu ochronę przed szkodliwym działaniem substancji chemicznych zawartych w elektroodpadach.

W praktyce w okresie Wszystkich Świętych to Straż Miejska prowadzi wzmożone kontrole na cmentarzach. W wielu miastach pojawiają się mobilne punkty nadzoru z kamerami, a funkcjonariusze patrolują alejki i sprawdzają, czy odwiedzający stosują się do zasad segregacji. Jednak w większości przypadków interwencje kończą się pouczeniem, zwłaszcza jeśli osoba zareaguje i zabierze odpady ze sobą. Natomiast brak reakcji lub rażące naruszenie przepisów może skutkować wspomnianym mandatem.

Wszystkich Świętych 2025. Zasady segregacji zniczy

Aby uniknąć nieprzyjemności, warto znać podstawowe zasady segregacji zniczy. Szkło należy wrzucać do zielonego pojemnika, ale tylko po oddzieleniu go od innych elementów znicza. Plastik i metal trafiają do żółtego kosza, natomiast bioodpady jak liście czy kwiaty na groby do brązowego. Papier trafia do niebieskiego, a odpady zmieszane jak sztuczne kwiaty czy brudne wkłady do czarnego.

Czerwony pojemnik jest zarezerwowany wyłącznie dla baterii, LED-ów i innych komponentów elektronicznych. Warto również pamiętać, że wiele sklepów przyjmuje zużyte baterie i żarówki. To daje dodatkową możliwość legalnego pozbycia się zniczy LED, jeśli na terenie nekropolii nie ma czerwonych kontenerów.

Zasady segregacji zniczy to nie tylko kwestia przepisów, ale też wyraz troski o środowisko i miejsca pamięci. Warto sobie bowiem uzmysłowić, że w okresie Święta Zmarłych na cmentarzach zostawiamy nawet 15 tysięcy ton odpadów, od plastiku po parafinę i szkło. Dlatego tak ważne jest, by każdy odwiedzający groby znał i stosował się do zasad segregacji zniczy, po prostu traktując to jako element szacunku wobec zmarłych.