Uchylenie immunitetu Zbigniewowi Ziobrze, wraz ze zgodą na jego aresztowanie, dało satysfakcję twardemu elektoratowi koalicji 15 października. Były minister po dwóch latach doczekał się tego, o co sam zresztą apelował. Choć ostateczny „test na fujarę” dopiero przed nami, to gorący sejmowy wieczór już pokazał kilka rzeczy.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że z nami jesteś!
Foto: Newsweek
1. Zbigniew Ziobro bał się upokorzenia i aresztu
Były minister sprawiedliwości bardzo nie chce trafić do aresztu — tak ze względów politycznych, jak i medycznych (z uwagi na chorobę nowotworową, z którą walczył i skutki wciąż odczuwa). Szlak na Węgry — pod pretekstem udziału w projekcji filmu „Przejęcie” o TVP — przetarł już były wiceminister sprawiedliwości Marcin Romanowski. Zaproszenie na rozmowę od premiera Węgier Wiktora Orbana pokazało gotowość Budapesztu, by dać Ziobrze ochronę. Romanowski, który wcześniej uciekł na Węgry, dostał tam azyl.
To niby oczywiste, że ktoś chce uniknąć aresztu, ale w podobnych sytuacjach politycy Suwerennej Polski postępowali różnie. Poseł Dariusz Matecki — ma zarzuty w sprawie Funduszu Sprawiedliwości — nie wyjechał z Polski i został tymczasowo aresztowany. A potem wyszedł, pozycjonując się jako „twardziel”.
Co ciekawe, tenże Matecki, broniąc Ziobry w Sejmie, krzyczał w kierunku ław koalicji 15 października: — Za dwa lata zobaczycie, kto jest miękiszonem i fujarą, bo już raz mogliście zobaczyć, jak ten człowiek [wskazał na Romana Giertycha — przyp. red.] mdlał, kiedy po niego przyszli. Pan minister Zbigniew Ziobro wróci i pokaże wam, gdzie wasze miejsce.
Sam Ziobro o to, czy nie żałuje, że nie wrócił do Sejmu z Węgier, by się bronić samodzielnie, był pytany w Telewizji Republika tuż po uchyleniu mu immunitetu. Odpowiedział: — Rzeczywiście zdecydowałem się w tym momencie nie wrócić do Polski, bo dotarły do mnie informacje z bardzo wiarygodnych źródeł, że ta szajka (…) chciała mnie zatrzymać pod pretekstem jakiegoś działania na gorącym uczynku i w kajdankach zespolonych, na łańcuchu doprowadzać do Sejmu, żeby mnie zniechęcić, abym (…) nie mógł się bronić, abym właśnie nie mógł udzielać wywiadów. To im się nie udało.
Od odpowiedzi, czy zamierza się ubiegać o azyl polityczny na Węgrzech, się uchylił. A skoro nie chciał tego zdradzić, to takie rozwiązanie jest możliwe.
Brak samego Zbigniewa Ziobry w Sejmie rzeczywiście osłabia jego linię obrony. Jednocześnie, występując w prawicowych telewizjach tuż po głosowaniu, ugruntowywał swoją pozycję w oczach najtwardszego elektoratu PiS.
2. W PSL i Polsce 2050 pełna dyscyplina
Głosowań w sprawie uchylenia immunitetu i zezwolenia na aresztowanie Zbigniewa Ziobry było 27. Utrzymania dyscypliny przez posłów Koalicji Obywatelskiej w każdym z nich można było być pewnym. Z to w przypadku PSL-u i Polski 2050 takiej pewności już nie było. Te dwie formacje nie są aż tak antypisowskie jak KO i rozliczenia nie są dla nich priorytetem. Wypowiedzi niektórych polityków — Marka Sawickiego z PSL — mogły dawać Ziobrze nadzieję, że dojdzie choćby do niewielkiego rozłamu wśród ludowców i w partii Szymona Hołowni. A w efekcie zabraknie głosów za zgodą na areszt.
Poseł PSL Marek Sawicki był najgłośniejszy w zgłaszaniu wątpliwości. Na dwa dni przed głosowaniami mówił w „Super Expressie”: — Przecież prokuratura nie potrafiła skutecznie aresztować Marcina Romanowskiego. Boję się, żeby nie było powtórki.
Co ciekawe, Sawicki kilka miesięcy temu nie poparł zgody na areszt dla Romanowskiego. Spadła na niego wtedy fala krytyki. W przypadku Ziobry Sawicki już zagłosował „za”. Tłumaczył to tym, że „pan Zbyszek stchórzył i po to, żeby prokuratura dokończyła swoje czynności, decyzja o zatrzymaniu jest niezbędna”.
Finalnie okazało się też, że i w KO, i w PSL, i w Polsce 2050 i w Nowej Lewicy frekwencja wyniosła 100 proc. I wszyscy zagłosowali za zgodą na areszt. Zatem „koalicja 15 października” była w sprawie Ziobry zjednoczona jak mało kiedy.
3. Konfederacja się podzieliła, ale zrobiła gest wobec Ziobry
Przed głosowaniami słychać było, że Konfederacja zrobi gest wobec Zbigniewa Ziobry. I że nie będzie dyscypliny w jej klubie.
W sprawie możliwego aresztowania Konfederacja zagłosowała zgodnie: 13 głosów przeciw. Pozostałych trzech posłów tego klubu nie głosowało. To wyraźny gest wobec byłego ministra. Akurat ziobryści mają z Konfederacją dobre relacje. Jednak gdy wcześniej głosowano nad uchyleniem immunitetu Ziobrze, by prokuratura mogła mu postawić zarzuty, posłowie Konfederacji się podzielili. A że zarzutów wobec Ziobry było 26 i każdy głosowano w Sejmie osobno, to Konfederaci mogli podnosić ręce w różnych konfiguracjach. W niektórych głosowaniach część z nich była „za”, a część się wstrzymywała, w innych wstrzymywali się wszyscy w jeszcze innych byli „przeciw”.
Sympatia wobec Ziobry jest więc limitowana. Na pewno jednak Konfederaci chcieli uniknąć zadry, którą Ziobro i jego ludzie nosiliby w sobie, gdyby dali zielone światło na areszt.
4. W PiS bronią Zbigniewa Ziobry, ale się nie cieszą
PiS broni Zbigniewa Ziobry, ale bez wielkiej werwy. Po pierwsze dlatego, że Ziobry nie ma w Polsce — to osłabia motywację w szeregach PiS.
Ważne jednak jest też to, że spora część polityków PiS nie bardzo chce go bronić — robi to z musu i kalkulacji, a nie z potrzeby serca. Widać, że były premier Mateusz Morawiecki wyjątkowo oszczędnie zabiera głos w sprawie Ziobry. Nic dziwnego, bo jest z nim ostro skonfliktowany wewnątrz partii.
Prezes Jarosław Kaczyński i szef klubu PiS Mariusz Błaszczak twardo bronią Ziobry. Dali też przykład, jak to robić. Narrację wykuli najmocniejszą z możliwych: że władza chce aresztować Ziobrę, by doprowadzić do jego zamordowania, co miałoby wynikać z kłopotów zdrowotnych byłego ministra.
W PiS wykształciła się szpica frontu obrony Ziobry. To — jak pisaliśmy — głównie ziobryści i jeszcze poseł Andrzej Śliwka. Szpica ta jednak narzeka na to, że komunikacja partii — zwłaszcza w mediach społecznościowych — jest katastrofalna.
5. Namiastka spełnienia obietnicy
W listopadzie 2023 r. Zbigniew Ziobro — tuż przed podjęciem walki z nowotworem — usłyszał okrzyki „będziesz siedział!”. Odpowiedział wtedy w Sejmie: — Liczę na was! Mam nadzieję, że nie okażecie się fujarami (…).
Po objęciu fotela ministra sprawiedliwości przez Waldemara Żurka prokuratura przyspieszyła. Zmieniła się też wyraźnie komunikacja — na o wiele ostrzejszą. Patrząc jednak na — nierealne od samego początku — obietnice Koalicji Obywatelskiej, to przegłosowanie wniosków o zdjęcie immunitetu i wyrażenie zgody na aresztowanie (o tym ostatecznie decydować będzie sąd) to obóz rządzący „dowiózł” jedynie namiastkę tego, co obiecał.
W przekazie politycznym uchylenie immunitetu bądź areszt uchodzi już za sukces. Jednak do wyroków jeszcze bardzo daleko i nie są one pewne. Wszak zarzuty przywłaszczania milionów złotych przez Ziobrę i Michała Wosia (byłego wiceministra sprawiedliwości) mogą się nie utrzymać w sądzie. Z perspektywy czysto politycznej rządowi może być wręcz wygodniej, by Ziobro — choćby początkowo — uciekał przed prokuraturą.
Premier Donald Tusk na gorąco komentował wyjazd Ziobry na Węgry. — Nie wyślę przecież oddziałów komandosów do Budapesztu. Tak to nie działa — mówił.
Na razie koalicja zdobyła punkt w rozgrywce z Ziobrą. Przy głosowaniu nad immunitetem i zgodą na aresztowanie nie okazała się fujarami. Rozgrywka się jednak nie kończy. Prawdziwy test na fujarę będzie przed sądem.