Zimowy City Break? Przetestowaliśmy świąteczne jarmarki w Budapeszcie

• Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”

Nie tylko grzańce i kołacze

Choć może się wydawać, że większość jarmarków świątecznych w Europie wygląda tak samo, gdy zagłębimy się w ich zakamarki, znajdziemy wiele różnic i lokalnych niuansów.

W Budapeszcie niemal każda dzielnica ma swój własny świąteczny ryneczek. Największy i najpopularniejszy znajduje się zaś na placu Vörösmarty, w samym centrum miasta. Rozciągający się między kilkoma ulicami i deptakami jarmark obecny jest na zimowej mapie Budapesztu już od blisko 20 lat. Znajdziemy tu lodowisko, w tle majaczy pięknie podświetlony diabelski młyn. Budynki ubogacono świątecznymi dekoracjami, a wzdłuż deptaku postawiono rozświetlone choinki i dziesiątki drewnianych stoisk.

Choć polskim jarmarkom niczego nie brakuje, odnieśliśmy wrażenie, że ten w Budapeszcie jest nie tylko większy, ale i bardziej różnorodny. Oprócz obowiązkowego grzańca i dostępnych także u nas kurtosz-kołaczy, spróbujemy tu całą masę lokalnych przysmaków — langosze, kiełbasy i mięsa pod każdą postacią, rozgrzewający gulasz i zupę rybną, węgierską odmianę gołąbków, pieczone kasztany, gorącą czekoladę do picia oraz wiele innych słodkości.

Jarmark pełen jest także gustownego rękodzieła, któremu daleko od plastikowego kiczu. Mowa tu m.in. o wyrobach ze skóry, haftowanych, tradycyjnych strojach, ceramice, drewnianych ozdobach i zabawkach, plakatach i obrazach sprzedawanych przez lokalnych artystów, naturalnych kosmetykach czy świecach zapachowych. Nie brakuje też ozdób choinkowych, wykonanych np. z suszonych owoców.

Kilka minut spacerem w głąb miasta, znajdziemy drugi słynny jarmark, na placu przed Bazyliką Św. Stefana. Choć mniejszy, to właśnie ten czterokrotnie został wybrany najładniejszym jarmarkiem świątecznym w Europie. Jest bardziej przytulny, a światła i zapachy płynące ze stoisk tworzą niepowtarzalną atmosferę. Nad jarmarkiem góruje gmach bazyliki, a na jej imponującej fasadzie kilka razy dziennie wyświetlany jest efektowny, świetlny pokaz, również utrzymany w duchu świąt. Zegar na bazylice wyświetla czas pozostały do najbliższego pokazu, więc możemy być pewni, że wyszukując perełek na stoiskach nie przegapimy widowiska.

Z ciekawostek warto jeszcze dodać, że prawo miejskie nakazuje każdemu ze sprzedawców posiadać w swojej ofercie przynajmniej jeden produkt lub danie, które nie będzie kosztować powyżej 1600 forintów (około 18 zł). To dobry sposób na ograniczenie cen, które na tego typu jarmarkach często bywają znacznie zawyżone — świąteczne miasteczka w Budapeszcie przeznaczone są dosłownie dla każdego.

Klasyka nigdy nie wychodzi z mody

Budapeszt zimą oferuje jednak nie tylko kolorowe jarmarki. Po kilku latach renowacji, ponownie otwarty dla gości jest gmach Opery Narodowej, z przepięknie zdobioną salą główną, pokojami i korytarzami, a także zabytkowymi meblami. Choć budynek ucierpiał podczas II Wojny Światowej, wiele elementów i zdobień wciąż pochodzi tu z 19-wieku, a na sufitach królują zapierające dech w piersi malowidła inspirowane kulturą grecką oraz rzymską. Gmach opery oraz jej zakamarki możemy zwiedzać z przewodnikiem, a nawet załapać się na mały operowy performance na głównych schodach. Jeżeli zaś zdecydujemy wybrać się na jedną ze sztuk, możemy nawet wynająć królewską lożę naprzeciwko sceny — jeżeli akurat dysponujemy wolnymi trzema tys. euro.

Kolejnym obowiązkowym punktem jest wyprawa do Budy po drugiej stronie Dunaju (najlepiej słynnym mostem Łańcuchowym), na wzgórze Zamkowe. W samym zamku znajdziemy Bibliotekę Narodową, Muzeum Narodowe oraz Muzeum Historii Budapesztu, gdzie warto zobaczyć chociażby przepiękną salę Św. Stefana — odrestaurowaną 1:1 zgodnie z oryginałem z początku 19-wieku. Cały obszar zamkowy znajduje się na liście UNESCO, możemy też wjechać na wzgórze historyczną kolejką. Tuż obok zamku znajdziemy siedziby prezydenta oraz premiera Węgier, a idąc dalej, imponujący kościół Macieja z 1246 roku. Przed kościołem zaś, słynną basztę rybacką, z której rozpościera się najlepszy widok na Peszt.

Mówiąc o klasykach Budapesztu, nie można też zapomnieć o słynnych termach Széchenyi, największych w Europie. Ten piękny kompleks z gorącymi wodami termalnymi, o unikatowych właściwościach zdrowotnych, powstał w 1868 roku. Znajdziemy tu 15 basenów wewnętrznych oraz trzy większe zewnętrze, a także część z prywatnym SPA. Temperatura czerpanej z głębokości 1256 metrów wody podgrzewana jest między 20 a 40 stopni Celsjusza, do dyspozycji gości jest tu jeszcze m.in. piwne SPA, bar oraz przestrzeń relaksacyjna z roślinami. W piątki wieczorami zaś, na basenach zewnętrznych puszczana jest muzyka i uruchamiane klimatyczne oświetlenie, a całość zamienia się w wielkie „SPA-rty”.

Miłośnicy historii oraz wyjątkowych trunków koniecznie zaś muszą zajrzeć do zakładu Zwack Unicum, produkującego słynny węgierski likier ziołowy, który powstał w 18-wieku jako lekarstwo. Poznamy tu naprawdę ciekawą historię rodziny Zwack, zwiedzimy piwnice pełne starych beczek z likierem, a także spróbujemy różne jego odmiany. Na pewno jednak nie poznamy całego składu oraz przepisu na trunek — ten znają tylko trzy osoby na świecie, członkowie rodziny Zwack.

Nowe oblicze Budapesztu

Budapeszt ma też nowoczesne, współczesne oblicze, które jest równie ciekawe. Nową wizytówką miasta staje się park miejski Liget, który znajduje się nieopodal term. Park liczy ponad sto hektarów oraz 200 lat historii, a obecnie pełni rolę imponującego kompleksu kulturalno-rozrywkowego, po którym możemy swobodnie spacerować.

To największy tego typu projekt w Unii Europejskiej, finansowany za rządowe pieniądze. W skład kompleksu wchodzi m.in. muzeum etnograficzne, którego unikalny kształt odzwierciedla dawne wejście do parku, muzeum sztuki, ogród różany czy przepiękny Dom Muzyki, w którego fasadę wkomponowano stare drzewa z parku, symbolizujące jedność kompleksu z naturą. Dom Muzyki to duma Budapesztu, a unikalny projekt budynku autorstwa Sou Fujimoto otrzymał już wiele prestiżowych nagród.

Po wyjściu z parku, ponownie trafiamy na wielką historię, pod postacią zamku Vajdahunyad (to tu kręcono m.in. netflixowego „Wiedźmina”), a uważni turyści mogą nawet znaleźć w pobliżu malutką rzeźbę Hrabiego Draculi (zamek jest kopią budowli z Siedmiogrodu, obecnie na terytorium Rumunii). Pod zamkiem zaś znajduje się staw, który zimą zamienia się w ogromne lodowisko miejskie, czyli kolejną nowoczesną atrakcję.

Z nowych lokalizacji, warto sprawdzić jeszcze otwarty kilka tygodni temu na placu Blaha Lujza „TimeOut Market”, w którym znajdziemy kuchnie z całego świata, jak i węgierskie klasyki w nowoczesnym wydaniu. Jedno ze stoisk posiada nawet rekomendację Michelin — całkiem nieźle jak na przystępny cenowo streetfood.

Bar w ruinie i przedstawienie, którego stajesz się częścią

Po całym dniu zwiedzania, warto zaczerpnąć chwilę oddechu. Wieczorem polecamy wybrać się do dzielnicy żydowskiej, pełnej klimatycznych barów i knajp, na czele z barem Szimpla. „Bar w ruinie”, jak często jest nazywany, faktycznie wygląda niczym urządzony na zgliszczach starego podwórka. Oferuje niepowtarzalny klimat, całą masę instagramowych miejsc na zdjęcia oraz wiele zakątków do odkrycia.

Miłośnicy bardziej wyrafinowanego wypoczynku mogą zaś wybrać się na wieczorny rejs statkiem po wodach Dunaju, połączony z lampką wina i elegancką kolacją. Ze statku zobaczymy oba brzegi miasta, a także pięknie podświetlone zabytki, na czele z budynkiem Parlamentu.

Unikalnym przeżyciem będzie z pewnością spektakl „Walk My World”, który od kilku tygodni można podziwiać w kompleksie Millenaris. Chociaż lepszym słowem byłoby tu „doświadczać” — „Walk My World” to wyjątkowe widowisko, które łączy w sobie teatr, taniec i cyrkowe akrobacje. Widzowie zaś, ubrani w maski, nie siedzą na widowni, tylko podążają za aktorami po całej scenie, wielkości… olbrzymiej hali magazynowej o powierzchni sześciu tys. m/kw. Możemy dotykać rekwizytów i scenografii, śledzić aktorów, oglądać różne sceny z bliska lub wybrać ulubioną postać i towarzyszyć jej przez cały pokaz, skupiając się na jednej historii. Spektakl kompletnie burzy czwartą ścianę, a powietrzne akrobacje artystów zapierają dech w piersi. To największe immersyjne show w całej Europie, któremu zdecydowanie warto poświęcić jeden wieczór.

W dzień zaś możemy jeszcze wybrać się pociągiem lub promem do miasteczka Szentendre, 20 km od Budapesztu. To niegdyś ulubione miasteczko Juliusza Cezara, przyciąga klimatyczną starówką, licznymi galeriami (nie bez powodu nazywane jest „miastem artystów”) i klimatycznymi knajpkami. Znajdziemy tu m.in. muzeum figur wykonanych z marcepanu i muzeum mikrominiaturek ukraińskiego artysty Mykole Syadristy, kupimy słynną porcelanę Herend, a także tradycyjne węgierskie stroje i wyszywanki. Po drodze wszędzie zaś towarzyszyć nam będą pomniki wielkich poetów, a także tabliczki z ich cytatami.