W listopadzie w jednej z warszawskich kancelarii notarialnych na gorącym uczynku zostali zatrzymani przestępcy próbujący sprzedać wyłudzone mieszkanie po zmarłej osobie — ustalili autorzy podcastu W związku ze śledztwem Mariusz Gierszewski z Radia ZET i Dominika Długosz z Newsweeka. Według nieoficjalnych informacji w Prokuraturze Okręgowej w Warszawie połączono w jedno śledztwo przypadki kilku takich przestępstw.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Jak mówią eksperci, z którymi rozmawialiśmy, proceder oparty jest na podrabianiu aktów stanu cywilnego np. zgonów albo na fałszowaniu aktów poświadczenia dziedziczenia. Przestępcy dzięki fałszywym dokumentom podają się za dalszych spadkobierców właścicieli nieruchomości, co do których nikt z bliskich nie podjął działań spadkowych. Ofiarami padają też nieświadomi nabywcy takich lokali. Przestępcy starają się je sprzedać jak najszybciej, od razu po wpisaniu ich jako właścicieli do ksiąg wieczystych.
Informacje o „bezpańskich” spadkach zamieszczane są w „Monitorze Sądowym i Gospodarczym”. Sądy poszukują w ten sposób spadkobierców. — Pojawianie się przez wiele miesięcy danego ogłoszenia to znak dla przestępców, że zmarły był osobą samotną, a dalsza rodzina nie wie, że coś im się należy po śmierci krewnego — mówi osoba znająca kulisy sprawy.
Historia lokalu przy Siennej
Autorzy podcastu dotarli do świadków jednej ze spraw. Dotyczyła atrakcyjnego lokalu przy ulicy Siennej w Warszawie, który pozostał w spadku po zmarłej w 2020 roku Helenie S. Pani Helena nie miała dzieci. W 2023 r. postępowanie spadkowe wszczęła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości jako wierzyciel z powodu nieopłacanych czynszów. Przez ok. 2 lata nie ustalono spadkobierców.
17 marca 2025 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia, I Wydział Cywilny opublikował w „Monitorze Sądowym i Gospodarczym” ogłoszenie o poszukiwaniu spadkobierców po Helenie S. Ogłoszenie wzywało spadkobierców do zgłoszenia się w terminie 3 miesięcy pod rygorem pominięcia ich w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku.
4 kwietnia 2025 r. — zaledwie kilkanaście dni po publikacji ogłoszenia — w kancelarii notarialnej w Szczecinie sporządzony został akt poświadczenia dziedziczenia po Helenie S. . Jako jedyny spadkobierca miał wystąpić Adam C.
Sprawa od początku wydawała się wątpliwa. Akt poświadczenia dziedziczenia sporządzono w innym mieście niż położenie lokalu i siedziba sądu, co utrudniło wychwycenie kolizji z toczącym się postępowaniem sądowym.
Notariusz — jeśli specjalnie nie sprawdził tego w sądzie — mógł nie wiedzieć, że od 2023 r. toczy się sprawa i że sąd oficjalnie szuka spadkobierców.
Czy Adam C. mógł naprawdę być krewnym Heleny S.?
Linia pokrewieństwa C. z Heleną S. budzi poważne wątpliwości. Adam C. często zmieniał nazwiska. Z ksiąg wieczystych wynika, że po linii matki jest wnukiem Jana i Ewy, a po linii ojca — wnukiem Antoniego i Zofii.
17 kwietnia 2025 r., czyli 13 dni po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia lokal został sprzedany. Według szacunków osoby analizującej sprawę cena sprzedaży była około 300 tys. zł poniżej realnej wartości rynkowej. Ogłoszenia o szybkiej sprzedaży mieszkania trafiły na fora profesjonalnych inwestorów nieruchomości. Kupiła je kobieta, którą można określić jako zawodową flipperkę. Analiza ksiąg wieczystych wskazuje, że kupująca występuje w ok. 36 różnych KW.
Sytuacja nadal nie jest rozwiązana. Sąd w Szczecinie uznał, że doszło do oszustwa, powiadomił prokuraturę i unieważnił postępowanie spadkowe. Nie unieważnił jednak aktu poświadczenia dziedziczenia, więc flipperka, która kupiła mieszkanie, nadal występuje w księdze wieczystej. Trwają poszukiwania prawdziwych spadkobierców Pani Heleny, co nie jest łatwe, bo urodziła się w Chinach.
— Już wcześniej w środowisku notariuszy krążyły informacje o takim procederze. Niestety w przypadku fałszowania danych Urzędów Stanu Cywilnego notariusz nie ma możliwości wyłapania przestępstwa. Nie mamy takich narzędzi. Jeżeli notariusze dostaną dostęp online do systemu pesel i do bazy urzędów stanu cywilnego sytuacja się zmieni. Prace nad takimi rozwiązaniami trwają w Ministerstwie Sprawiedliwości — mówi jeden z warszawskich notariuszy.
To, że trwają prace nad tymi rozwiązaniami, udało nam się potwierdzić w resorcie ministra Żurka. Zaangażowane jest także Ministerstwo Cyfryzacji. Efekty mają być widoczne w przyszłym roku.
Prokuratura Okręgowa w Warszawie dla dobra śledztwa odmawia komentarza w sprawie zatrzymań dokonanych w jednej z kancelarii notarialnych.
— Bardzo ciężko uchronić się przed takim procederem, zwłaszcza jeśli doszło do podrobienia aktu stanu cywilnego i fałszywy spadkobierca zarejestrował akt poświadczenia dziedziczenia. Co zawsze warto zrobić, to skontaktować się z sądem spadku, to zwykle sąd rejonowy, który jest właściwy z miejscem zamieszkania spadkodawcy i tam zapytać, czy po danej osobie jest lub było prowadzone postępowanie spadkowe. Warto sprawdzić, czy akt poświadczenia dziedziczenia został zarejestrowany w rejestrze spadkowym, do którego trafia każdy akt sporządzony w kancelarii notarialnej w Polsce. To można zrobić online, wystarczy znać numer pesel spadkodawcy — mówi Radek Jankowski, praktyk prawa spadkowego, który zajmuje się poszukiwaniem spadkobierców jako kurator spadków.
„W związku ze śledztwem”
Ona jest czołową dziennikarką polityczną, on — uznanym reporterem śledczym. Prywatnie Dominika Długosz i Mariusz Gierszewski są małżeństwem z niemal 20–letnim stażem, a teraz łączą siły również jako współprowadzący podcast „W związku ze śledztwem”.
Nowe odcinki podcastu będą ukazywać się w każdy wtorkowy wieczór na stronie Newsweek.pl, w aplikacji Onet Audio, a także na kanałach Radia ZET i Newsweek Polska na YouTube.