Jemioła. Odkrywamy tajemnice bożonarodzeniowej tradycji

Co to jest jemioła i jak wygląda?

Jemioła to gęsty zielony krzew należący do rodziny sandałowcowatych. Ma charakterystyczny kulisty pokrój, podłużne listki i białe owoce. To zimozielony krzew, który nigdy nie robi się zdrewniały – nawet 20-letnie egzemplarze mają żywy, zielony kolor. Niestety – choć wiążą się z nią piękne przesądy, jest rośliną półpasożytniczą – gdy przyssie się do drzewa, może doprowadzić do jego zamarcia. Jej korzenie wrastają pod korę i wysysają z drzewa sole mineralne i inne składniki odżywcze.

Warunkiem obumarcia drzewa zaatakowanego przez jemiołę jest suche podłoże – gdy gleba wokół niego jest przesuszona, półpasożyt przyspiesza jego usychanie.

Na jakich drzewach rośnie jemioła?

Gdzie szukać jemioły? Łatwo ją wypatrzyć, gdyż ma pokrój charakterystycznych dużych kul. Na jakich drzewach rośnie jemioła? Najczęściej porasta topole, brzozy i lipy, ale można ją spotkać również na innych gatunkach rosnących na ciepłych i nasłonecznionych stanowiskach.

Czy jemioła jest szkodliwa dla ludzi i zwierząt?

Choć wedle tradycji ma przynosić miłość i pomyślność, jemioła jest rośliną trującą. Nie powinno się spożywać ani jej liści, ani owoców. Jeśli chcesz udekorować nią dom, w którym są dzieci – powieś gałązkę poza ich zasięgiem.

Niegdyś jemiołę uznawano za roślinę leczniczą – zawarte w niej związki miały korzystnie wpływać na serce, wykazywać właściwości moczopędne i uspokajające. Obecnie jemioła wciąż jest składnikiem różnych leków, jednak ze względu na jej toksyczność, nie zaleca się samodzielnego przygotowywania z niej żadnych naparów czy innych medykamentów. Również stosowanie preparatów zawierających jemiołę powinno być konsultowane z lekarzem.

Szkodliwość jemioły dla zwierząt domowych

Jemioła jest bardzo toksyczna dla domowych czworonogów. Szczególnie zainteresowane wiszącą ozdobą mogą być koty, dlatego właściciele tych zwierząt z reguły rezygnują z takiej dekoracji. Co stanie się, gdy pies lub kot zje jemiołę? Objawy mogą być bardzo poważne! Najczęściej występujące to:

• wymioty,

• biegunka,

• problemy z oddychaniem,

• wysypka wewnątrz jamy gębowej,

• halucynacje,

• spadek ciśnienia krwi.

Jeśli twój pupil obgryzł gałązkę jemioły, niezwłocznie udaj się z nim do weterynarza, który poda odpowiednie leki i zrobi płukanie żołądka.

Uwaga! Jemioła nie jest tak do końca zbędna w ekosystemie – choć może przyczynić się do obumarcia drzewa, jej owocami żywią się ptaki, które zimą nie mają dużego wyboru pokarmu.

Jemioła w bożonarodzeniowej tradycji

Jemioła to jeden z najstarszych symboli Świąt Bożego Narodzenia. Kojarzy się z grudniem głównie z powodu jej owocowania w tym okresie. Ma przynosić domownikom obfitość i dostatek, dlatego tak chętnie wiesza się ją w mieszkaniach. Poza tym – pocałunek pod jemiołą gwarantuje miłość! Zgodnie z ludowymi wierzeniami, jemioła to roślina, która należy raczej do sfery sacrum niż profanum – znajduje się blisko nieba, ale jej korzenie nie dotykają ziemi. To wyjaśnia, dlaczego niegdyś przypisywano jej niemal boskie właściwości.

Według ludowej tradycji, aby wydobyć z jemioły wszystkie magiczne właściwości, należy przynieść ją do domu dokładnie w dniu Wigilii. No dobrze, ale w takim razie kiedy można ją zdjąć? Gałązka może wisieć w domu przez cały rok – aż do następnej Wigilii. Jeśli jednak chcesz po świętach wyrzucić jemiołę, tradycja nakazuje spalić ją dokładnie 6 stycznia, czyli w święto Trzech Króli. Przepisy nakazują oczywiście wyrzucić ją do bio śmieci, a nie palić – musisz więc samodzielnie zdecydować, co jest ci bliższe: ludowe wierzenia czy przestrzeganie obowiązku segregacji odpadów…

Dekoracje z jemioły to sposób na budżetową i ekologiczną dekorację domu – wystarczy zawiązać ją wstążką, by pięknie ozdobić wejście do mieszkania czy stół. Jeśli w domu są małe dzieci albo zwierzęta, dla bezpieczeństwa należy umieścić ją poza ich zasięgiem – jest silnie toksyczna.