— Dla Europejczyków wszystko dzieje się zbyt szybko. Nie nadążamy za amerykańskim i rosyjskim imperializmem. Trump będzie działał coraz szybciej, bo się starzeje. I doskonale wie, że jego czas się kończy — mówi w rozmowie z „Newsweekiem” słynny francuski geopolityk Guy Sorman.
Newsweek: Trump zaatakował Wenezuelę. Jaki jest jego prawdziwy motyw?
Guy Sorman: Trump przedstawia się jako działacz na rzecz pokoju, ale w rzeczywistości nieustannie szuka wojny, którą łatwo można wygrać. Prezydent USA potrzebuje wrogów, aby się umocnić, a Wenezuela była łatwym celem. Jest też jasne, że Wenezuela to jedynie początek, nie mam wątpliwości, że będą kolejne operacje tego typu.
Interesujące w operacji wenezuelskiej jest przede wszystkim to, że projekt Trumpa, który był nieco niejasny, nagle stał się oczywisty. Chodzi o swego rodzaju regres do ery kapitalizmu z XIX w., kapitalizmu, który opierał się na potędze mocarstw i zniewoleniu biednych narodów za pomocą wojsk. Widać wyraźnie, że Trump jest wyznawcą czegoś, co ekonomiści nazywają kapitalizmem wojennym. To samo robiła Wielka Brytania w XIX w., wykorzystując swoją flotę do obrony interesów ekonomicznych klasy rządzącej. Dziś chodzi o wykorzystanie wszystkich środków militarnych państwa do celów ściśle ekonomicznych w interesie wąskiej grupy oligarchów, która otacza Trumpa. Również chęć podboju Grenlandii świetnie wpisuje się w kapitalizm wojenny.
Tak więc nic innego nie ma znaczenia?
— Właśnie. Oznacza to, że handel narkotykami wbrew temu, co mówi Trump, nie ma tu żadnego znaczenia, a jest tylko pretekstem. Demokracja nie jest w żadnym razie celem: Celem jest jedynie kontrola nad zasobami, które uważa się za strategiczne. Ale jest też kilka zasadniczych błędów.
Pierwszym błędem jest to, że wbrew temu, co sądzi Trump zasoby ropy naftowej Wenezueli, nie mają żadnego znaczenia strategicznego. Obecnie ropa naftowa jest bardzo łatwo dostępna. Błędna jest również analiza handlu narkotykami. Wenezuela uczestniczy w tym handlu, ale głównie jako trasa tranzytowa dla kokainy z Kolumbii, która nie trafia do Stanów Zjednoczonych, lecz przede wszystkim do Europy. Warto zauważyć, że Trump nie ośmiela się zaatakować prezydent Meksyku, mimo że narkotyki pochodzą w większym stopniu z tego kraju niż z Wenezueli. Najwyraźniej pomylił kraje, a raczej jest mu to całkowicie obojętne.
I co będzie dalej? Wszystko wskazuje na to, że to nie jest koniec kryzysu wenezuelskiego, ale jego początek.
— Zręczność polega na tym, że Maduro jest oczywiście idealną ofiarą, przestępcą, którego nikt nie może i nie chce bronić. Ale nie zmienia to konsekwencji, tej operacji, która spowoduje jedynie spore zamieszanie w Wenezueli. Nie bardzo więc wiadomo, co stanie się z krajem, w którym wszystkie elity gospodarcze, kulturalne i polityczne zostały wyeliminowane jeszcze za czasów Cháveza, który rozpoczął swe rządy 25 lat temu.
W którym wydobycie zasobów ropy naftowej jest w opłakanym stanie. Potrzeba 10 lat, aby powrócić do wydobycia ropy naftowej w Wenezueli na dawnym poziomie. A fakt, że demokracja nie jest brana pod uwagę, oznacza, że ludność Wenezueli będzie całkowicie odsunięta od zarządzania krajem. Opozycja nie otrzymała żadnego kredytu zaufania.
Słyszał pan przecież, co Trump powiedział o pani Machado?
Że nikt jej nie popiera w Wenezueli. To było szokujące, nawet jak na Trumpa.
— Należy rozumieć, czym jest trumpizm. Trumpizm to imperializm w stylu XIX w. Ludzie nie mają więc absolutnie żadnego znaczenia. Jest to prezydent obsesyjnie nastawiony na zysk, który można osiągnąć, opierając się na wsparciu militarnym. I tak samo będzie w przypadku Grenlandii.
Europa nie nadąża za amerykańskim imperializmem. Pan myśli, że inwazja na Grenlandię nastąpi? Z jednej strony mamy amerykańskie groźby, że tak się stanie. Z drugiej zapewnienia sekretarza stanu Marco Rubio, że Waszyngton tego nie ma planach.
— Przejęcie Grenlandii wydaje się dość nieuniknione. Problem Europejczyków polega na tym, że dziś lepiej rozumiemy sytuację. Choć zabrało nam to za dużo czasu: minął rok, zanim Europejczycy pojęli, jakie są prawdziwe plany Donalda Trumpa.
Nadal nie wiemy jednak, jak się temu przeciwstawić i nie mamy środków, aby to zrobić. Jeśli armia amerykańska zajmie Grenlandię, co nie jest zbyt skomplikowane z militarnego punktu widzenia.
Podobno Amerykanom zajęcie stolicy Grenlandii zajęłoby ok. 30 minut.
— Właśnie. I co zrobi Europa? Będzie wygłaszać przemówienia… W przypadku Wenezueli powiedzieliśmy, że to jest złe, ale jednocześnie nie chcemy zrażać do siebie Stanów Zjednoczonych, ponieważ obawiamy się, że jeśli to zrobimy, to Stany Zjednoczone porzucą Ukrainę. Ale tak naprawdę one już porzuciły Ukrainę.
Trzeba zdać sobie sprawę, że Trump pragnie pojednania z Putinem, ponieważ uważa, że w Rosji można zarobić wielkie pieniądze. A na Ukrainie nie ma takich możliwości. W rezultacie NATO istnieje już tylko na papierze. To oczywiście daje carte blanche Putinowi i Xi Jinpingowi. A Europejczycy znaleźli się między młotem a kowadłem. Dla Europejczyków wszystko dzieje się zbyt szybko. Nie nadążamy za amerykańskim i rosyjskim imperializmem.
Już teraz Trump jest niepopularny w Europie, nawet wśród wyborców skrajnie prawicowych partii. Ale co z tego wyniknie? Poza rosnącą nienawiścią do Amerykanów, a zwłaszcza do Trumpa, jeśli dojdzie do operacji na Grenlandii.
— Trump dokonuje odwrócenia sojuszy. Europa nie jest już jego sojusznikiem. Moim zdaniem, w oczekiwaniu na wybory w Stanach Zjednoczonych, Europa również powinna rozważyć przewrót sojuszy. Nie musimy być sojusznikami Stanów Zjednoczonych, skoro Stany Zjednoczone atakują Europę, nie bronią Ukrainy, chcą przejąć Grenlandię czy Kanadę. Myślę, że Europejczykom brakuje odrobiny odwagi i determinacji. Byłoby dobrze, gdyby któryś z europejskich przywódców powiedział, że NATO już nie istnieje. Europejczycy powinni zadać sobie pytanie, czy w gruncie rzeczy nie powinniśmy zbliżyć się do Indii i Chin.
Cóż, Trump się nie uspokoi, więc nie ma sensu być dla niego miłym. Będzie działał coraz szybciej, bo się starzeje. I doskonale wie, że jego czas się kończy. Nie ma przed sobą zbyt wiele czasu, więc raczej przyspieszy, niż zwolni. A więc po Wenezueli będzie kolejna runda — wokół Grenlandii. Potem nadejdzie kolej na ogłoszenie, że porzuca Ukrainę. A co wymyśli potem? Na pewno coś bardzo złego i szkodliwego
Wierzy pan w to, że Europa stawi czoła Trumpowi?
— Nie mam zbyt wielu złudzeń. Nie ma dziś nikogo, który mógłby powiedzieć: „Trump jest naszym wrogiem i dlatego podejmiemy działania odwetowe. Powiedzmy mu „»nie« i nałóżmy cła, zbliżmy się do Chin i Indii”.
Nikt tego nie powie, a brakuje nam Churchilla, który powiedziałby prawdę i stwierdził, że podobnie jak w przypadku Putina, tylko siła może przeciwstawić się sile. Negocjacje z Trumpem lub bycie miłym dla Trumpa również nie mają sensu. Należy potępić imperialny projekt, wyjaśniając, że Wenezuela to tylko początek, że imperialny projekt Trumpa ma charakter globalny. Trzeba przestać być miłym i rozważyć alternatywne rozwiązania.
Ale na razie nie robimy nic. A to dlatego, że Europejczycy są demokratami niezdolnymi do zrozumienia, że dyktator nie funkcjonuje tak jak oni. Putin nie funkcjonuje tak jak oni. Trump nie funkcjonuje tak jak oni. I to może mieć dla nas straszne konsekwencje.
