132 ekspertki i eksperci podpisali się pod apelem do Pierwszej Damy, by poparła ustawę o usługach cyfrowych, która czeka właśnie na podpis prezydenta.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Do 12 stycznia Karol Nawrocki ma czas na decyzję w sprawie ustawy wdrażającej w Polsce unijny Akt o usługach cyfrowych (DSA). Przepisy uchwalone przez Sejm i Senat mają wprowadzić mechanizmy umożliwiające blokadę nielegalnych treści w sieci i zwiększyć nadzór nad wielkimi platformami cyfrowymi. Te dwa punkty DSA budzą największy sprzeciw prawicy, która dopatruje się w nowych przepisach cenzury. Niechętne nowym przepisom są również władze USA, które wszelkie ograniczenia nakładane na amerykańskie bigtechy traktują jako akty wrogości ze strony Unii Europejskiej.
Fundacja Panoptykon, monitorująca rynek cyfrowych technologii, przygotowała apel do Marty Nawrockiej, która w listopadzie zapowiedziała powołanie fundacji Blisko Ludzkich Spraw. Jednym z głównych zadań nowej fundacji ma być m.in. walka z hejtem oraz innymi zagrożeniami w sieci.
Do tej oficjalnej zapowiedzi nawiązują podpisani pod apelem 132 eksperci i ekspertki: „Na bazie Pani działalności i wypowiedzi wiemy, że negatywny wpływ mediów społecznościowych na zdrowie psychiczne oraz walka z hejtem i przemocą wobec dzieci są dla Pani tematami bliskimi i ważnymi (…) Na biurku Prezydenta Karola Nawrockiego czeka na podpis ustawa, która otworzy polskim rodzicom prostszą i skuteczniejszą metodę walki o bezpieczeństwo ich dzieci w Internecie. To ustawa wdrażająca w Polsce akt o usługach cyfrowych (Digital Services Act, DSA) – unijną regulację, która powstała właśnie po to, by chronić prawa użytkowników i użytkowniczek w starciu z gigantami pokroju TikToka Instagrama czy YouTube’a (…) My również chcemy mieć możliwość reagowania na krzywdy i nadużycia, jakich nasze dzieci doświadczają na platformach (anty)społecznościowych. Dlatego prosimy Panią o głos poparcia dla niezwłocznego wdrożenia DSA w Polsce”.
Jaką decyzję w sprawie ustawy o DSA podejmie prezydent Karol Nawrocki? Wiadomo, że znajduje się pod mocną presją środowisk, które poparły go w wyborach. PiS i Konfederacja traktują ustawę o DSA jako narzędzie rządowej cenzury, choć nowe przepisy to tylko wdrożenie unijnego Aktu o usługach cyfrowych i możliwość usuwania tylko tych treści, które ewidentnie naruszają prawo karne.
„To nie ustawa powinna definiować, jakie treści w internecie są szkodliwe czy nielegalne. Tym powinny zajmować się sądy i inne instytucje. Nowe technologie nie powinny wpływać na naszą ocenę tego, co jest dobre, a co złe. Wychodzę z założenia, że jeśli coś jest nielegalne poza internetem, to jest nielegalne i w sieci, i na odwrót” – mówił w rozmowie z „Newsweekiem” wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski latem zeszłego roku.
Pierwotny projekt ustawy został mocno zmieniony po wysłuchaniu obywatelskim w kwietniu zeszłego roku. Resort cyfryzacji wyjaśnia, że usuwane będą treści zabronione, takie jak pornografia z udziałem dzieci, kradzież tożsamości, zlecenie zabójstwa, handel ludźmi, namawianie do samobójstw. O ich usunięcie będzie mógł wnioskować prokurator, policja, Krajowa Administracja Skarbowa, Straż Graniczna i wszyscy użytkownicy platform. Nakaz usunięcia treści będzie mógł wydać Urząd Komunikacji Elektronicznej lub Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (dotyczy serwisów wideo). Wcześniej jednak trzeba będzie wykorzystać wewnętrzne mechanizmy platformy internetowej. Senat wprowadził też ważną poprawkę: od decyzji UKE i KRRiT będzie przysługiwało odwołanie do sądu – takie odwołanie automatycznie będzie wstrzymywało decyzję o usunięciu treści.
Ale presję na prezydenta Nawrockiego wywierają nie tylko środowiska prawicowe. Przeciwni wszelkim ingerencjom w działalność amerykańskich firm technologicznych są prezydent Donald Trump i całe jego środowisko. Niedawne nałożenie 120 mln euro kary na platformę X Elona Muska wywołało oburzenie władz USA (i samego Muska). Departament Stanu cofnął nawet wizy pięciu byłym urzędnikom Komisji Europejskiej pracującym nad założeniami DSA, w tym byłemu komisarzowi UE Thierry’emu Bretonowi.
Wiosną i latem zeszłego roku Federalna Komisja Łączności (FCC) oraz Federalna Komisja Handlu (FTC) wystosowały listy do amerykańskich firm technologicznych, by nie dawały sobie dyktować warunków i narzucać kar przez Unię Europejską, bo oznacza to wprowadzanie cenzury wobec użytkowników, wśród których są też obywatele USA. Ograniczenia dla bigtechów to jedno z ważniejszych pól konfliktu między władzami USA i Unii Europejskiej. W nowej strategii bezpieczeństwa narodowego z listopada zeszłego roku Unia Europejska i jej tendencja do nadmiernej regulacji określone są wprost jako jedno ze zjawisk, z którym USA chcą walczyć, promując m.in. ugrupowania eurosceptyczne.
Ambasador USA Tom Rose już wiosną 2025 r., jeszcze zanim jego kandydatura została oficjalnie została zaaprobowana przez Kongres USA, beształ polskie władze za zapowiedzi wprowadzenia podatku cyfrowego. „To niezbyt mądre! Autodestrukcyjny podatek, który zaszkodzi tylko Polsce i jej relacjom z USA. Prezydent Trump również odpowie odwetem, jak i powinien zrobić. Odwołajcie podatek, aby uniknąć konsekwencji!” – pisał nie gdzie indziej tylko w portalu X Elona Muska.
Po głosowaniu Parlamentu Europejskiego ws. pakietu Omnibus Tom Rose twierdził, że nowe przepisy mogą zniszczyć innowacje i biznes amerykańskich firm w Europie. „Nie miejcie Państwo co do tego wątpliwości: Prezydent Trump uważnie obserwuje sytuację” – pisał ambasador.
Decyzja prezydenta Nawrockiego wobec ustawy wdrażającej w Polsce DSA z pewnością też będzie pilnie obserwowana przez Biały Dom i jego lokatora. Ale na drugiej szali leży suwerenność Polski, a przede wszystkim ochrona użytkowników internetu, zwłaszcza nieletnich, przed szkodliwymi treściami.