Kapelan o wojnie w Ukrainie: człowiek, który musi zabić, musi wiedzieć, czy będzie mu to wybaczone

W najnowszym odcinku podcastu „Rachunek sumienia” Magdalena Rigamonti rozmawiała z Grzegorzem Doleckim — protestanckim kapelanem posługującym na Ukrainie, wolontariuszem Kościoła Nowego Przymierza w Lublinie i koordynatorem działań pomocowych prowadzonych od początku pełnoskalowej wojny.

Dolecki, były katolik, dziś protestant, opowiada o drodze osobistego nawrócenia, o tym, jak się uczył kapelaństwa od ukraińskich duchownych różnych wyznań, oraz o tym, dlaczego na froncie „służba obecności” bywa ważniejsza niż kazanie, rytuał czy gotowa odpowiedź.

— Nawróciłem się do Jezusa dziesięć lat temu. Odszedłem od kościoła katolickiego. Ja nie wierzę w tego samego Boga, w którego wierzą katolicy — mówi Dolecki.

Dodaje, że wierzy w w Boga objawionego w Piśmie Świętym, natomiast katolicy odbijają swoją doktrynę o to „co wymyślają ludzie, czyli o sobory, o różnego rodzaju papieskie wymysły, katechizm itd”.

— W pewnym momencie doszło do mnie, że jestem oszukiwany. Przez Kościół katolicki, który dzięki swoim manipulacjom, no bo tak to można określić, ogłupiał ludzi.

— Ogłupiał pana mocno? Ile lat? — pytała Rigamonti.

— 40.

— W jaki sposób? — pytała Rigamonti.

— Byłem katolikiem nominalnym, czyli z urodzenia, z wychowania. Byłem ministrantem służyłem do mszy, chodziłem na religię. Później wziąłem ślub kościelny, ochrzciłem czwórkę moich dzieci, ale w międzyczasie dotknąłem pewnego rodzaju dna. Takiego ludzkiego dna. Nie byłem dobrym człowiekiem (… ) Wykorzystywałem niektóre sytuacje na swoją korzyść. (…) Opóźniałem płatności za faktury. To jest straszny grzech. Zbankrutowałem dwukrotnie. W pewnym momencie doszedłem do wniosku, że jedynym, kto może mi pomóc, jest Bóg. Zacząłem samodzielnie czytać Pismo Święte, zdałem sobie sprawę z tego, co jest bardzo prosto tam opisane, że Bóg nie oczekuje od nas niczego innego poza wiarą. Że ja nie muszę chodzić do kościoła, nie muszę się spowiadać nie muszę odprawiać sakramentów, bo to Bogu jest do niczego nie potrzebne.

Żołnierz musi mieć morale

Czy wiara pomaga w chwilach, gdy jedzie się na wojnę do Ukrainy? Dolecki tłumaczy, dlaczego kapelan jest żołnierzowi potrzebny — nie jako rekruter wiary ani kaznodzieja, lecz ktoś, kto jest przy nim, gdy morale upada, gdy trzeba zmierzyć się z ciężarem śmierci, winy i lęku.

— Ta wiara powoduje to, że pan bardziej rozumie to zabijanie jednych przez drugich i w drugą stronę? — pytała Rigamonti.

— Wojna to jest, to jest rzecz złych ludzi. Bóg jest sprawiedliwy i dobry. Natomiast ludzie grzeszni powodują to, że są takie makabryczne rzeczy na świecie. To grzech powoduje to, że ludzie nie żyją Bożymi prawami — odpowiedział Dolecki.

Czy zbliża się koniec wojny? Dolecki uważa, że pokój jest daleko i kluczowe będzie, na jakich warunkach zostanie zawarty. Bo w rozmowach z żołnierzami słyszy, że jeśli na rosyjskich, to będą walczyć dalej. — Ja się wielokrotnie z tym spotkałem, że oni odpowiadają wprost: nie po to nasze dzieci, synowie, córki straciły życie, żebyśmy my teraz odchodzili i udawali, że się nic nie stało — powiedział Dolecki.

— Po co Ukraińcom kapelan?— zapytała Rigamonti.

— Służba kapelańska była lekceważona jako taki dodatek. U nas to po prostu przychodzi ksiądz, pyta czy ktoś chce przyjąć Jezusa, odprawi mszę i na tym to kapelaństwo praktycznie się kończy. Ukraina nauczyła się, że żołnierz, jeżeli nie ma morale, jeżeli nie ma wsparcia duchowego, jeżeli nie ma kogoś kto przy nim posiedzi, siły mu opadają, to on, żeby nawet nie wiem jak był uzbrojony, jest słabym żołnierzem — powiedział Dolecki.

I kontynuował: — Tylko żołnierz, który jest mocny duchowo, jest przekonany o tym, że to co robi, jest dobre, słuszne. Tak jak pani powiedziała, zabicie kogoś to nie jest pestka, to jest coś strasznego. I człowiek, który broni swojej ziemi, swojej rodziny, swojego mienia, swojej ojczyzny, ale jednak z drugiej strony musi zabić drugą osobę, musi wiedzieć, dlaczego to robi i czy to jest słuszne, i czy to będzie mu wybaczone. Bo tak naprawdę on też robi zło. On też odbiera komuś życie. Tylko musimy tutaj generalizować, czy mamy się poddawać, czy nie. Czy mamy iść w niewolę, czy nie. Jeżeli Jezus mówi, że „drogo jesteśmy kupieni” i nie możemy zostawiać niewolnikami ludzi, no to chyba musimy się bronić. Jeżeli powiedział: „sprzedaj swój płaszcz, a kup miecz”, no to też sugeruje nam, że napadanie na kogoś jest bardzo złe. To jest grzech. Ale obrona przed kimś jest naszą koniecznością.

Na czym polega służba kapelańska? Dolecki mówi, że czasami wystarczy po prostu przyjść i posiedzieć z drugim człowiekiem.

— Co Pan mówi takiemu chłopakowi, który siedzi w okopach, tydzień po kolano w błocie albo marznie w mrozie jak teraz? — zapytała Rigamonti.

— Że Bóg cię kocha. Że jest z tobą. Że możesz mi powiedzieć, powiedzieć co cię boli. Ja cię nie będę oceniał.

— Nie mówią: spiep… dziadu? — pytała prowadząca „Rachunek sumienia”.

— Mówią. Mówią, albo się nie odzywają. Mówią jeszcze gorzej, nie tylko spiep… dziadu. Ale to nie zmienia faktu, że to jest też ich forma odreagowania. My nie idziemy nikogo ewangelizować.

Dolecki stwierdził, że przywożą do Ukrainy nadzieję. — Że nie zostali sami. Bo oni wielokrotnie myślą, że już wszyscy ich zostawili. Ktoś pod Chersoniem, czy w Zaporożu, w Donbasie, on myśli, że już cały świat o nich zapomniał (…) Mieli ogromną ufność do Ameryki i to wszystko prysło w jednej chwili. Zmiana prezydenta wszystko zmieniła.

Dyskryminacja

— Pan jest jakoś dyskryminowany przez Kościół katolicki? — zapytała Rigamonti.

— Teraz tego nie odczuwam. Natomiast w życiu zdarzyło mi się, że byłem dyskryminowany ze względu na to, że zmieniłem wiarę, że odszedłem od Kościoła katolickiego, że się nawróciłem do Jezusa i zostałem protestantem. Byłem mocno dyskryminowany. Ja i moja rodzina.

— Dlaczego? I w jaki sposób? — drążyła Rigamonti.

— Zanim zacząłem robić to, co robię, jeszcze przed nawróceniem, będąc katolikiem, my wraz z żoną przez pewien czas prowadziliśmy rodzinny dom dziecka. Byliśmy rodzicami zastępczymi. (… ) W szczycie mieliśmy najwięcej sześcioro dzieci poza naszym dachem, natomiast przez nasz dom, przez blisko dziewięć lat takiej pracy przewinęło się 26 dzieci.

— I Kościołowi się to nie podobało?

— Nie było z tym problemu, dopóki nie zacząłem krytykować tego, co się mi nie podoba na styku władzy i Kościoła. Bardzo ludziom nie podoba się we mnie to, że ja publicznie pytam, dlaczego burmistrz z naszych publicznych pieniędzy dołożył się 30 tys. do remontu kościoła. Dlaczego z mojego podatku burmistrz kładzie i jeszcze się tym chwali? Zaczęto na nas pisać donosy. W tym czasie z niewiadomych przyczyn spłonęło nam auto przed domem. Ktoś nam wylał farbę na samochód…

Czym jest „Rachunek sumienia”?

Kościół. Dla jednych skompromitowana instytucja cynicznie wykorzystująca religię jako narzędzie do zarabiania pieniędzy. Dla drugich opoka oraz źródło wszelkiego dobra i miłości. „Rachunek sumienia” to nie jest podcast tylko o Kościele. To podcast o ludziach, na których kariery, a czasem i na całe życie, wpływ miała (lub nadal ma) instytucja, jaką jest Kościół katolicki. Jeśli nie macie w sobie uczuć religijnych, koniecznie posłuchajcie. Jeśli je w sobie macie — posłuchajcie tym bardziej.