Wielu właścicieli psów uczy swoich pupili elementów ludzkiego języka — zazwyczaj za pomocą prostych komend, takich jak „siad” czy „łapa”. Naukowcy odkryli jednak, że zwierzęta te są bystrzejsze, niż sądzono — mogą one zapamiętywać znaczenia niektórych słów nawet wtedy, gdy najzwyklej w świecie „podsłuchują” nasze rozmowy.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Badanie, którego wyniki opublikowano w czasopiśmie „Science”, wykazało, że pewna grupa psów, określana mianem Gifted Word Learners (GWL), potrafi nie tylko przyswajać słowa na bazie bezpośrednich interakcji, ale także uczyć się nazw przedmiotów jedynie poprzez podsłuchiwanie rozmów swoich opiekunów. Podobnie jak półtoraroczne dzieci, te psy potrafią przyswajać nowe słowa, słuchając biernie rozmów między ludźmi, którzy nie zwracają się do nich bezpośrednio.
Jak wykazują badania, dzieci obserwują kierunek spojrzenia i to, na co zwracają uwagę mówiący. W ten sposób wychwytują sygnały komunikacyjne i wyodrębniają kluczowe słowa z ciągłej mowy. Do tej pory nie było jednak wiadomo, czy psy również potrafią nauczyć się nazw nowych przedmiotów nawet wtedy, gdy mówca nie zwraca się do nich bezpośrednio.
— Nasze odkrycia pokazują, że procesy społeczno-poznawcze pozwalające uczyć się słów poprzez podsłuchiwanie rozmów nie są unikalne dla ludzi — powiedziała w oświadczeniu autorka badania, Shany Dror z Uniwersytetu Eötvösa Loránda i VetMedUni. — W odpowiednich warunkach niektóre psy wykazują zachowania uderzająco podobne do tych obserwowanych u małych dzieci.
Naukowcy przeprowadzili badania na dziesięciu psach GWL, stawiając je w dwóch różnych sytuacjach. Najpierw opiekunowie zwierząt pokazywali im nowe zabawki i nadawali im nazwy podczas bezpośredniej rozmowy. Następnie, psy podsłuchiwały swoich opiekunów, gdy ci rozmawiali o nowych zabawkach z inną osobą, nie zwracając się do nich bezpośrednio. W obydwu scenariuszach zwierzęta słyszały nazwę zabawki łącznie przez osiem minut, co rozłożono na kilka krótkich sesji.
Następnie zabawki umieszczono w innym pomieszczeniu, a opiekunowie prosili psy o przyniesienie każdej z nich po kolei, używając powtarzanej wcześniej nazwy. W obu scenariuszach siedem na dziesięć psów przynosiło odpowiednie zabawki, co znaczy, że nauczyły się ich nazw. Co więcej, psy osiągały lepsze wyniki wtedy, gdy nazwa zabawki była przez nich podsłuchana — zwierzęta wybierały wtedy właściwy obiekt w 100 proc. przypadków, w porównaniu do 80 proc. w sytuacji przytaczania nazwy w bezpośredniej rozmowie właściciela z pupilem.
W kolejnym eksperymencie badacze postawili psy przed nowym wyzwaniem. Ich opiekunowie najpierw pokazywali im zabawki, po czym wkładali je do wiadra i dopiero wtedy nadawali im nazwy. Pomimo tej przerwy w ekspozycji, większość psów skutecznie nauczyła się nowych nazw.
— Wyniki sugerują, że psy typu GWL potrafią elastycznie korzystać z różnych mechanizmów, aby przyswajać nowe nazwy przedmiotów — powiedziała w oświadczeniu Claudia Fugazza, współautorka badania i etolożka z Uniwersytetu Eötvösa Loránda.
Psy typu Gifted Word Learners są niezwykle rzadkie, a ich niezwykłe umiejętności to najprawdopodobniej efekt zarówno indywidualnych predyspozycji, jak i wyjątkowych doświadczeń życiowych.
— Te psy stanowią wyjątkowy model do badania zdolności poznawczych, które umożliwiły ludziom rozwój języka — dodała Shany Dror. — Nie twierdzimy jednak, że wszystkie zwierzęta uczą się w ten sposób. Wręcz przeciwnie.
Odniesienie
Dror, S., Miklósi, Á., Morvai, B., Năstase, A.-S., & Fugazza, C. (2026). Dogs with a large vocabulary of object labels learn new labels by overhearing like 1.5-year-old infants. Science, 371(6525), 160–163.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.