Naukowcom właśnie udało się opracować zdrowszą alternatywę dla słodzików, która wygląda, smakuje i podczas gotowania zachowuje się jak prawdziwy cukier. Inżynierowie z Uniwersytetu Tufts wykorzystali zmodyfikowane bakterie do wyprodukowania tagatozy, która jest w ok. 92 proc. tak słodka, jak sacharoza, lecz zawiera aż o 60 proc. mniej kalorii.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Naturalnie tagatoza występuje jedynie w śladowych ilościach — stanowi mniej niż 0,2 proc. wszystkich cukrów w produktach spożywczych, takich jak nabiał oraz niektóre owoce, na przykład jabłka, pomarańcze i ananasy. Ponieważ jej pozyskiwanie jest niepraktyczne, tagatoza była dotąd wytwarzana głównie w kosztownych i nieefektownych procesach chemicznych, co ograniczało jej powszechne wykorzystanie.
— Istnieją już opracowane metody produkcji tagatozy, ale są one nieefektywne i drogie — powiedział autor badania, inżynier chemiczny i biologiczny Nik Nair.
Poprzez inżynierię genetyczną bakterii Escherichia coli, które pełnią rolę mikroskopijnych fabryk, naukowcom udało się stworzyć biosyntetyczną ścieżkę pozwalającą przekształcić powszechną glukozę w tagatozę w znacznie bardziej ekonomiczny sposób.
Ponieważ tagatoza jest tylko częściowo wchłaniana w jelicie cienkim, a w dużej mierze fermentowana przez bakterie jelitowe w okrężnicy, ma ona minimalny wpływ na poziom glukozy i insuliny we krwi — co jest istotne dla osób z cukrzycą lub insulinoopornością.
Jednak zalety tagatozy mogą wykraczać także poza redukcję kalorii. W przeciwieństwie do sacharozy, która sprzyja rozwojowi bakterii powodujących próchnicę, tagatoza wydaje się hamować ich wzrost. Pojawiają się również dowody na to, że może ona wspierać korzystne bakterie jamy ustnej i jelit, co daje jej potencjalne właściwości prebiotyczne.
Co ważne dla producentów żywności i domowych kucharzy, tagatoza „zachowuje się” jak cukier, czego nie można powiedzieć o wielu innych jego zamiennikach. Klasyfikowana jako „słodzik masowy”, zapewnia ona nie tylko słodkość, ale także objętość i teksturę, którą nadaje wypiekom cukier. Podczas pieczenia brązowieje, a w testach smakowych wykazuje większe podobieństwo do cukru stołowego niż inne jego alternatywy.
Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) uznała tagatozę za „powszechnie bezpieczną”, co stawia ją w tej samej kategorii regulacyjnej, co takie codzienne produkty jak sól, ocet czy soda oczyszczona.
— Kluczowym osiągnięciem w biosyntezie tagatozy było odnalezienie enzymu Gal1P ze śluzowca i wprowadzenie go do naszych bakterii produkcyjnych — powiedział Nair. — Dzięki temu mogliśmy odwrócić naturalny szlak biologiczny, który metabolizuje galaktozę do glukozy. To umożliwiło nam syntezę tagatozy, a potencjalnie także innych rzadkich cukrów.
Naukowcy podkreślają, że jeśli proces uda się wdrożyć na skalę przemysłową, to może otworzyć drogę nie tylko do szerokiego zastosowania tagatozy, ale także do produkcji innych rzadkich cukrów. To potencjalnie może zmienić sposób, w jaki słodycz jest dodawana do żywności — bez znanych od lat kompromisów zdrowotnych.
Odniesienie
Love, A. M., Toomey, C. G., Kumar, A., Kashyap, S. N., Santhamoorthy, D. K., Muthuraj, L., Lynch, H. L., Ajikumar, P. K., R, P. K., Nair, N. U., & Santos, C. N. S. (2025). Reversal of the Leloir pathway to promote galactose and tagatose synthesis from glucose. Cell Reports Physical Science, 6(12).
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
