Obawy dotyczące możliwego konfliktu zbrojnego pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Iranem rosną. „Newsweek” porozmawiał z ekspertami, którzy twierdzą, że amerykańska armia, pomimo swojej potęgi, boryka się ze zmniejszającymi zapasami militarnymi, co może być poważnym problemem w przypadku rozpoczęcia kolejnej wojny.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Relacje między Stanami Zjednoczonymi a Iranem, krajami, które od lat pozostają rywalami na arenie międzynarodowej, uległy dalszemu pogorszeniu w obliczu trwających protestów przeciwko irańskim władzom. Niedawno w kraju wybuchły masowe demonstracje, które zagrażają obecnemu reżimowi.
Stany Zjednoczone nie wykluczają interwencji. Prezydent Donald Trump ostrzegł, że Waszyngton podejmie „zdecydowane działania”, jeśli Iran zacznie wykonywać egzekucje na protestujących. Jak doniósł w czwartek „The Wall Street Journal”, Trump zalecił przygotowanie zasobów militarnych na wypadek ewentualnego uderzenia. W atmosferze narastających obaw przed konfliktem „Newsweek” porozmawiał z ekspertami, którzy przeanalizowali stan amerykańskich zapasów broni.
Czy USA ma wystarczająco siły na wojnę z Iranem?
Obawy dotyczące tego, że amerykańskie zapasy broni się kurczą, pojawiają się od lat. Obecnie, USA dostarcza broń zarówno Ukrainie, jak i Izraelowi. Stany Zjednoczone przekazały swoim sojusznikom szeroką gamę uzbrojenia, w tym systemy obrony powietrznej i pojazdy opancerzone. Waszyngton zdecydował się także na sprzedaż znacznej części swojego arsenału. Jak wynika z danych Departamentu Stanu, w roku budżetowym 2024, Stany Zjednoczone przeprowadziły sprzedaż militarną na kwotę 117,9 mld dol. Krytycy wyrażają obawy dotyczące tego, czy takie działania nie doprowadzą do wyczerpania zapasów broni USA.
Jak poinformowała agencja Associated Press, sekretarz obrony Pete Hegseth w lipcu 2025 r. wstrzymał dostawy broni na Ukrainę z powodu obaw o stan zapasów. Pentagon ustalił, że USA posiada za małe zapasy niektórych rodzajów uzbrojenia, by można było wysyłać je za granicę. Nie podano jednak szczegółów, o które systemy chodzi.
Dokładne liczby dotyczące zgromadzonych w magazynach amerykańskich zapasów militarnych są nieznane, jednak istnieją pewne sposoby na to, by je oszacować. Jak powiedziała „Newsweekowi” Jennifer Kavanagh, analityczka i dyrektorka ds. analiz wojskowych w Defense Priorities, eksperci mogą wyciągać przybliżone wnioski na podstawie danych o zakupach i zużyciu broni podczas różnych konfliktów, choć nie zawsze są one dostępne.
— Część z tych informacji jest celowo utajniona, zwłaszcza jeśli chodzi o bardziej zaawansowane systemy uzbrojenia — wyjaśniła. — Z kolei inne luki wynikają po prostu z niejasności dotyczących budżetowania obronnego i operacji wojskowych.
Jak podkreśliła Kavanagh, mimo braku dokładnych danych, eksperci mogą „z dość dużą pewnością” stwierdzić, że amerykańskie zapasy pocisków zostały znacznie uszczuplone. Powodów jest kilka — m.in. sam fakt, że zapasy te „nigdy nie były szczególnie duże”. Część z nich została przekazana za granicę lub użyta przez USA podczas operacji militarnych przeciwko Huti na Bliskim Wschodzie czy w trakcie działań w Ameryce Łacińskiej.
Kobieta dodała, że tempo, w jakim zużywane są niektóre zaawansowane pociski, jest „znacznie większe” niż tempo ich uzupełniania. Chociaż kontrahenci starają się zwiększyć moce produkcyjne, pojawiają się obawy dotyczące tego, że wojsko nie doszacowało, ile uzbrojenia będzie potrzebne do realizacji zobowiązań na całym świecie.
„Zapasy skończyły się w pierwszym tygodniu walk”
Według Kavanagh, armia nadal dysponuje wystarczającymi zapasami do prowadzenia krótkotrwałych operacji, które nie wymagają wielkiej ilości uzbrojenia. W przypadku bardziej zaawansowanej amunicji często można ją zastąpić tańszą i mniej precyzyjną, ponieważ nie do wszystkich działań potrzebne są te najbardziej nowoczesne środki. Jak zauważyła Kavanagh, największe obawy dotyczą systemów obrony powietrznej.
— Nawet w środowisku wojskowym zaskoczenie wywołała skala zużycia środków obrony powietrznej, jakie USA wykorzystały do obrony wojsk amerykańskich i izraelskich podczas wojny dwunastodniowej w czerwcu tego roku — opowiada. — A przecież był to tylko dwunastodniowy konflikt z Iranem, który co prawda dysponował niemałym zapasem pocisków, jednak nieporównywalnym z siłą Chin czy Rosji. Pomimo tego, operacja poważnie nadwyrężyła nasze zapasy obrony powietrznej.
Mark Cancian, były urzędnik Biura Zarządzania i Budżetu, nadzorujący zakupy dla Departamentu Obrony, w rozmowie z „Newsweekiem” powiedział, że wojna w Ukrainie pokazała, iż „wojna wymaga dużej ilości sprzętu, by zastąpić straty i wyposażyć nowe jednostki”.
— Walki pochłaniają ogromne ilości amunicji — powiedział. — To doświadczenie uzyskaliśmy w momencie, w którym analizy możliwego konfliktu USA z Chinami wskazywały na ogromne zapotrzebowanie na amunicję powietrzną i morską, zwłaszcza systemy obrony powietrznej i precyzyjne środki dalekiego zasięgu. Zapasy jednego z ważnych pocisków przeciwokrętowych skończyły się w pierwszym tygodniu walk.
Mężczyzna dodał, że atak USA na Iran raczej nie doprowadziłby do dużych strat w sprzęcie takim jak samoloty, jednak pochłonąłby znaczące ilości amunicji dalekiego zasięgu. To nie wywołałoby natychmiastowych obaw w kontekście Iranu, jednak jak mówi Cancian, „prawdziwym problemem jest ewentualny konflikt z Chinami, kiedy USA będą potrzebować wszystkich dostępnych środków, a nawet więcej”.
Ewentualne braki w amerykańskich zasobach
Matthew Bunn, profesor praktyki energii, bezpieczeństwa narodowego i polityki zagranicznej na Uniwersytecie Harvard, powiedział „Newsweekowi”, że choć niektórych rodzajów broni zaczyna brakować, inne są „ciągle dostępne w dużych ilościach”.
— To, czego potrzebujemy do akcji takich jak pojmanie Maduro, to zupełnie co innego niż środki niezbędne do zniszczenia silnie ufortyfikowanego obiektu, tak jak musieliśmy to zrobić latem tego roku. Jeszcze czymś innym są potrzeby w przypadku przedłużającej się wojny — podkreślił.
Mężczyzna dodał, że choć USA rzeczywiście „zużyły sporo zasobów”, wciąż dysponują one „bardzo silną armią”. Jego zdaniem, w kontekście wojny w Ukrainie, „obawy dotyczą głównie broni, która nie miałaby większego znaczenia w tej sytuacji, takich jak np. precyzyjna amunicja artyleryjska”. Zgadza się jednak, że problemem może stać się brak potrzebnych pocisków przechwytujących systemy obrony powietrznej.
— Jeżeli USA zaatakuje, Iran najprawdopodobniej odpowiedziałby uderzeniem rakietowym i dronowym na Izrael oraz wojska amerykańskie w regionie, a sporo zarówno amerykańskich, jak i izraelskich pocisków przechwytujących zostało wykorzystanych podczas wojny dwunastodniowej — zaznaczył Bunn. — Ukraina, jak i sojusznicy europejscy chcą więcej tego rodzaju pocisków, a tempo ich produkcji jest ograniczone.
Bunn podkreślił, że forma ewentualnej operacji przeciwko Iranowi pozostaje niejasna — kraj ten leży dalej i jest znacznie lepiej chroniony niż Wenezuela, więc szybka operacja na wzór tej przeprowadzonej przeciwko prezydentowi Maduro byłaby „znacznie trudniejsza do przeprowadzenia”.
Jak powiedział „Newsweekowi” Barry Posen, profesor nauk politycznych na Massachusetts Institute of Technology (MIT), fakt, iż USA brakuje „najnowocześniejszych i najbardziej zaawansowanych środków dalekiego zasięgu” jest całkiem prawdopodobny.
— Gdy Stany Zjednoczone przeprowadzają pokazowe naloty, zwykle używają najlepszych dostępnych środków, by zminimalizować ryzyko dla pilotów i zmaksymalizować skuteczność — powiedział. — Nasi przywódcy często potrafią znaleźć powody do takich uderzeń.
Strategia Iranu wyzwaniem dla Amerykanów
Kavanagh twierdzi, że pomimo obaw dotyczących wyczerpujących się niektórych rodzajów broni, amerykańskie zapasy są „znacznie większe i lepsze niż irańskie”. Do tego dochodzi fakt, iż Iran zużył sporą część swojej amunicji podczas ubiegłorocznego konfliktu.
— Stany Zjednoczone mają zdecydowanie lepsze zapasy niż Iran, jednak Iran korzysta z innej strategii, co było widać podczas wojny dwunastodniowej — wyjaśniła. — Irańczycy byli gotowi po prostu wystrzeliwać pociski. Nie zawsze istotne było dla nich to, gdzie trafią. Najważniejsze było przeciążenie izraelskiej obrony powietrznej i narzucenie kosztów. To zupełnie inna taktyka niż ta, którą przyjmują Stany Zjednoczone.
To powoduje, iż zagrożenie związane z wyczerpaniem zapasów pocisków przechwytujących jest realne — każde uderzenie może pochłonąć ich kilka, nawet jeśli przeciwnik dysponuje mniejszym i mniej zaawansowanym arsenałem.
Cancian uznał, że USA mają „miażdżącą przewagę w powietrzu i na morzu”, jednak duże siły lądowe Iranu uniemożliwiają przeprowadzenie przez Amerykanów operacji lądowej bez przeprowadzenia „ogromnych przygotowań”. Posen zauważył też, że choć USA mają większe zapasy, Iran prawdopodobnie wciąż dysponuje sporą ilością broni rakietowej i artyleryjskiej.
Czy Stany Zjednoczone przygotowują się do wojny?
Jak podaje Cancian, Amerykanie podjęli działania, by przygotować zapasy na ewentualny konflikt. Podczas prezydentury Joe Bidena rozpoczęto proces zwiększania rezerw amunicji, a ustawa pojednawcza przewidziała na ten cel „znaczne środki”.
— Problem polega na tym, że odbudowa zapasów wymaga czasu. Czas realizacji produkcji to ok. dwa lata — wyjaśnił.
Kavanagh uznała, że najlepszym sposobem na odbudowę zapasów jest „ograniczenie ich zużycia”. Bez względu na skalę produkcji, jeśli broń będzie stale wykorzystywana, zapasy nigdy się nie odnowią.
— Powinniśmy dużo ostrożniej podchodzić do sprzedaży uzbrojenia i udzielania pomocy wojskowej innym państwom, zwłaszcza jeśli chodzi o środki o kluczowym znaczeniu — stwierdziła.
— Moim zdaniem ogromne znaczenie ma to, czy mówimy o jednorazowym rajdzie, takim jak latem ubiegłego roku, czy o dłuższej kampanii — powiedział Bunn w rozmowie z „Newsweekiem”. — Jak wiadomo, wojna w Iraku, którą prezydent Trump tak ostro krytykował, początkowo przebiegała pomyślnie, lecz z czasem przeistoczyła się w bagno pochłaniające biliony dolarów, życie wielu Amerykanów i Irakijczyków, finalnie doprowadzając do destabilizacji regionu i wzrostu siły Państwa Islamskiego. Zmiana reżimu to bardzo ryzykowne zadanie. Należy pamiętać także, że militarne uderzenie Stanów Zjednoczonych w inny kraj, bez autoryzacji ONZ, jest nielegalnie w świetle prawa międzynarodowego.
— Wątpię, by niedobory były na tyle duże, by wpłynęły na początkowe fazy wojny z Iranem. Sytuacja może się zmienić, jeśli konflikt by się przedłużył — stwierdził Posen. — Jeśli zużyjemy w tej walce najlepszy sprzęt, może zabraknąć go w innych pilnych sytuacjach, a to zawsze jest poważny problem. Wraz z rosnącą potęgą Chin zwiększa się szacowana liczba potrzebnych systemów najwyższej klasy do walki z tym państwem. Przez to wzrasta także ryzyko związane z wykorzystywaniem tych środków na poboczne konflikty.
— Wszystkie opcje pozostają na stole prezydenta — powiedziała dziennikarzom Karoline Leavitt, rzeczniczka Białego Domu.
— Nie mamy pozytywnych doświadczeń ze Stanami Zjednoczonymi. Mimo to dyplomacja jest dużo lepsza niż wojna — powiedział minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Araghchi w rozmowie z Fox News.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
