Jak wynika z danych opublikowanych przez amerykańską organizację monitorującą konflikty zbrojne, Stany Zjednoczone podczas pierwszego roku drugiej kadencji Donalda Trumpa przeprowadziły więcej ataków na obce terytoria, niż odnotowano za czasów całej prezydentury jego poprzednika, Joe Bidena.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że czytasz „Newsweeka”
Foto: Newsweek
W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy niemal 600 indywidualnych amerykańskich ataków wojskowych objęło trzy kontynenty. Wedłuch danych niezależnej organizacji Armed Conflict Location and Event Data (ACLED), operacje te miały dotyczyć zwalczania organizacji terrorystycznych, reżimów autorytarnych i karteli narkotykowych.
Trump: odpowiadam tylko przed własnym sumieniem
Ostatni głośny incydent użycia siły przez Departament Obrony USA miał miejsce niecałe dwa tygodnie temu, kiedy Amerykanie uderzyli w kluczowe obiekty wojskowe w Caracas w Wenezueli, a siły specjalne podczas błyskawicznej akcji pojmały prezydenta Nicolása Maduro i jego żonę. Według krytyków, operacja ta najprawdopodobniej naruszyła prawo międzynarodowe. Rząd Stanów Zjednoczonych prowadzi obecnie postępowanie przeciwko Maduro, któremu postawiono zarzuty narkoterroryzmu i handlu narkotykami.
Trump, który w kampanii wyborczej przedstawiał się jako prezydent pokoju, zaostrza groźby wobec wieloletnich przeciwników Stanów Zjednoczonych, takich jak Kuba czy Iran, wywierając jednocześnie presję na Danię, by ta zrezygnowała z kontroli nad Grenlandią. Według prezydenta USA, wyspa ta jest strategicznym terytorium, potrzebnym Ameryce w celu przeciwdziałania wpływom Chin i Rosji. Każde działanie militarne USA przeciwko sojusznikowi oznaczałoby koniec NATO. Z tego powodu siłowe przejęcie Grenlandii jest postrzegane jako mniej prawdopodobne niż kolejny amerykański atak rakietowy na Iran, w którym od końca ubiegłego roku trwają antyrządowe protesty zagrażające władzy najwyższego przywódcy Alego Chameneiego.
W niedawnym wywiadzie dla „The New York Times” Trump zlekceważył prawo międzynarodowe, twierdząc, że odpowiada wyłącznie przed własnym sumieniem.
— Prezydent Trump zawsze ma do dyspozycji wachlarz opcji, a wszystkie jego działania stawiają Amerykę na pierwszym miejscu i czynią świat bezpieczniejszym — napisała w e-mailu do „Newsweeka” zastępczyni rzecznika Białego Domu, Anna Kelly.
W ciągu roku pobił wynik czteroletniej kadencji Bidena
Jak podaje ACLED, pomiędzy 20 stycznia 2025 roku a 5 stycznia 2026 roku, Stany Zjednoczone przeprowadziły 573 ataki lotnicze i dronowe. Dla porównania, podczas całej czteroletniej kadencji Joe Bidena, odnotowano 494 tego typu uderzenia.
Jeśli uwzględnimy także naloty przeprowadzone wspólnie z sojusznikami (w celu m.in. przeciwdziałania terrorystom z ISIS w Syrii i Iraku), liczba ataków przeprowadzonych w ciągu ostatniego roku wzrasta do 658. W ten sposób szybko zbliża się do liczby 694 ataków koalicyjnych, którą administracji Joe Bidena udało się osiągnąć w ciągu czterech lat.
W ostatnim roku amerykańskie naloty wojskowe odnotowano w co najmniej dziewięciu krajach, a dokładną liczbę ofiar śmiertelnych trudno jest oszacować. Jak informuje ACLED, administracja Trumpa w przeciągu ostatniego roku zaangażowała się w 1008 zagranicznych operacji militarnych, w wyniku których zginęło około 1093 osób. Dla porównania, cztery lata administracji Bidena doprowadziły do 1518 zgonów, do których doszło w wyniku 1648 operacji.
Wśród zagranicznych manewrów amerykańskiego wojska znalazły się m.in. oficjalnie potwierdzone zabójstwa ponad 110 domniemanych handlarzy narkotyków na wodach międzynarodowych Morza Karaibskiego i wschodniej części Pacyfiku, dokonane na rozkaz sekretarza obrony USA Pete’a Hegsetha. Według szacunków, w wyniku ostatnich działań USA w Wenezueli śmierć ponieść mogło od 40 do 100 wojskowych, w tym członkowie kubańskich sił bezpieczeństwa.
Choć bombardowania irańskich obiektów nuklearnych w czerwcu 2025 roku oficjalnie nie doprowadziły do żadnych ofiar śmiertelnych, amerykańskie wojsko wsparło wcześniejsze izraelskie naloty, w wyniku których zginęło kilku irańskich dowódców wojskowych — ich śmierci nie uwzględniono jednak w statystykach ACLED. Ponad 80 proc. zeszłorocznych amerykańskich ataków wymierzonych było w bojowników Huti z Jemenu. Według danych ACLED, w ich wyniku zginęło ponad 530 osób. Kryzys na Morzu Czerwonym rozpoczął się jednak jeszcze za prezydentury Bidena, w związku z wojną Izraela z Hamasem w Strefie Gazy.
„Najpierw bij, potem pytaj”
„Pierwszy rok amerykańskich interwencji za granicą pod rządami Trumpa jest przykładem strategii najpierw bij, potem pytaj” – czytamy w analizie ACLED. „Liczby pokazują, że administracja stawia na szybie i efektowne działania militarne jako pierwszą odpowiedź na kryzysy. Wojsko działa sprawnie, a ograniczenia są mniejsze niż w poprzednich latach”.
— To, co obecnie obserwujemy w zakresie zagranicznych działań USA, jest uderzające nie tylko ze względu na tempo, ale i jawne kwestionowanie przekonania, że władza powinna być ograniczana wspólnie ustalonymi zasadami — powiedziała Clionadh Raleigh, prezeska ACLED. — Sama narracja prezydenta, że ogranicza go jedynie „osobista moralność”, oznacza odejście od prawa, instytucji i sojuszy jako rzeczywistych hamulców dla jego działań.
— Ostatnie operacje, takie jak te w Wenezueli czy Nigerii pokazują, jak szybko to podejście może przekładać się na użycie siły — kontynuowała. — Ale równie ważne jest pytanie dotyczące tego, gdzie następnie zostanie skierowana uwaga. Grenlandia, Kolumbia i Kuba to nieprzypadkowe miejsca, ale potencjalne cele. Zagrożenie polega na tym, że te kraje nie są już traktowane jak suwerenne państwa z własną podmiotowością polityczną. Przedstawia się je jako problemy do zarządzania i miejsca posiadające zasoby, nad którymi kontrola przyniosłaby korzyści USA. Chodzi zarówno o ropę, terytorium, jak i strategiczne położenie.
— Pierwszym odruchem prezydenta Trumpa zawsze jest dyplomacja, a jego umiejętności negocjacyjne pozwoliły wypracować lepsze umowy handlowe, uzyskać zobowiązanie sojuszników z NATO do przeznaczenia 5 proc. PKB na obronność, zakończyć osiem wojen i wiele więcej — skomentowała Anna Kelly, zastępczyni rzecznika Białego Domu.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
