Amerykańscy kardynałowie przeciw Trumpowi. Ostrzegają przed przemocą

• Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”

Kardynałowie Blase Cupich z Chicago, Robert McElroy z Waszyngtonu oraz Joseph Tobin z Newark w stanie New Jersey podkreślili, że bez wizji moralnej obecne debaty dotyczące polityki zagranicznej stały się „uwikłane w polaryzację, partykularyzm i ograniczone interesy gospodarcze i społeczne”.

Oświadczenie zatytułowane „Wyznaczając moralną wizję amerykańskiej polityki zagranicznej” odnosi się bezpośrednio do ostatnich wydarzeń w Wenezueli, Ukrainie oraz na Grenlandii. Stanowi ono — po listopadowym potępieniu masowych deportacji — kolejny istotny głos amerykańskich przywódców katolickich przeciwko polityce prezydenta Donalda Trumpa

Słowa kardynałów odwołują się do zdecydowanej krytyki interwencji wojskowych USA i Rosji w suwerennych krajach, którą papież Leon XIV wygłosił podczas swojego corocznego przemówienia dotyczącego polityki zagranicznej skierowanego do ambasadorów. Pierwszy w historii papież amerykańskiego pochodzenia potępił wykorzystywanie siły przez państwa do narzucania dominacji na świecie, czym — jak podkreślił — „całkowicie podważają” pokój oraz międzynarodowy porządek prawny ustanowiony po II wojnie światowej.

Trzej kardynałowie reprezentują diecezje, w których mieszka łącznie około 3,9 miliona katolików z dużych amerykańskich metropolii. Ich wspólny głos może wpłynąć zarówno na wyborców katolickich, jak i na polityków. Zwłaszcza w kontekście trwających debat o interwencjach militarnych i pomocy międzynarodowej.

Kardynałowie argumentują, że Stany Zjednoczone w tym roku weszły w „najgłębszą i najbardziej gorącą debatę na temat moralnych podstaw działań Ameryki na świecie od zakończenia zimnej wojny”. W swoim oświadczeniu ostrzegają, że „narastające groźby i konflikty zbrojne mogą doprowadzić do zniszczenia relacji międzynarodowych i pogrążyć świat w niewyobrażalnych cierpieniach”.

Kardynałowie obficie odwołują się do przemówienia Leona XIV z 9 stycznia, które — wbrew watykańskiej tradycji dyplomatycznej — wygłoszone zostało głównie po angielsku. Podkreślają w nim troskę papieża, że „dyplomację promującą dialog i konsensus między wszystkimi stronami zastępuje dyplomacja oparta na sile”. Papież stwierdził, że „wojna wróciła do łask, a gorliwość wojny się rozprzestrzenia”, a zasada zakazująca naruszania granic przez użycie siły „została całkowicie podważona”.

Oświadczenie odnosi się do wielu obszarów polityki, obejmując m.in. operację wojskową USA, która usunęła Nicolása Maduro ze stanowiska przywódcy Wenezueli, wojnę w Ukrainie, groźby dotyczące Grenlandii oraz cięcia w Amerykańskiej Agencji ds. Rozwoju Międzynarodowego (USAID). Kardynałowie potępili również działania bogatych państw, które „ograniczają lub likwidują swoje wpłaty na programy humanitarnej pomocy zagranicznej”.

„Wyrzekamy się wojny jako narzędzia realizacji wąskich interesów narodowych i ogłaszamy, że działania militarne mogą być podejmowane wyłącznie w sytuacjach skrajnych, jako ostateczność — nigdy jako normalny instrument polityki państwa” — napisali kardynałowie. Wezwali do prowadzenia polityki zagranicznej, która „szanuje i promuje prawo do życia, wolność religijną oraz wzmacnianie godności osoby ludzkiej na całym świecie, zwłaszcza poprzez pomoc gospodarczą”.

Tymczasem Donald Trump oświadczył, że schwytanie Maduro odbyło się zgodnie z prawem, a Stany Zjednoczone potrzebują kontroli nad Grenlandią — autonomicznym regionem Danii, będącej sojusznikiem NATO — ze względów bezpieczeństwa narodowego.

Oświadczenie ponownie przypomina nauczanie Kościoła katolickiego w kwestii aborcji i eutanazji, poruszając jednocześnie zagadnienia wolności religijnej. Konferencja Episkopatu Stanów Zjednoczonych została skonsultowana w sprawie tego stanowiska, a jej przewodniczący, arcybiskup Paul Coakley, popiera podkreślanie nauczania papieża Leona — poinformowała Associated Press rzeczniczka Chieko Noguchi.

Kardynałowie zapowiadają, że w najbliższych miesiącach zamierzają „głosić, nauczać i zabiegać” o podniesienie poziomu debaty na temat moralnych podstaw amerykańskiej polityki zagranicznej.

Pełna treść oświadczenia trzech amerykańskich kardynałów

„Wyznaczając moralną wizję amerykańskiej polityki zagranicznej.

„W 2026 roku Stany Zjednoczone weszły w najgłębszą i najbardziej gorącą debatę na temat moralnych podstaw działań Ameryki na świecie od zakończenia zimnej wojny. Wydarzenia w Wenezueli, Ukrainie i na Grenlandii postawiły podstawowe pytania o użycie siły militarnej i sens pokoju. Suwerenne prawa narodów do samostanowienia wydają się dziś niezwykle kruche w świecie coraz większych konfliktów. Dylemat między interesem narodowym a dobrem wspólnym przedstawiany jest w skrajnie spolaryzowany sposób. Moralna rola naszego kraju w konfrontowaniu zła na świecie, podtrzymywaniu prawa do życia i godności człowieka oraz wspieraniu wolności religijnej — wszystkie te kwestie są poddawane wnikliwej analizie. Budowanie sprawiedliwego i trwałego pokoju, tak kluczowego dla dobra ludzkości dziś i w przyszłości, zostaje sprowadzone do partyjnych kategorii, które promują polaryzację i niszczą politykę.

Z tych wszystkich względów wkład papieża Leona, który podczas spotkania z watykańskim korpusem dyplomatycznym w tym miesiącu nakreślił prawdziwie moralne fundamenty stosunków międzynarodowych, stanowi dla nas trwały kompas etyczny, wskazujący kierunek amerykańskiej polityki zagranicznej w nadchodzących latach. Powiedział on, że w naszych czasach szczególny niepokój na arenie międzynarodowej budzi słabość multilateralizmu. Dyplomację promującą dialog i dążenie do konsensusu między wszystkimi stronami zastępuje dyplomacja oparta na sile — zarówno przez pojedyncze państwa, jak i sojusze. Wojna znów stała się modna, a gorliwość wojny się rozprzestrzenia. Zasada ustanowiona po II wojnie światowej, która zakazywała używania siły do naruszania granic innych państw, została całkowicie podważona. Pokój przestał być postrzegany jako dar i wartość sama w sobie, czy jako dążenie do »ustanowienia ładu świata, jaki zamierzył Bóg, z doskonalszą sprawiedliwością między kobietami i mężczyznami«. Zamiast tego pokój jest poszukiwany przy pomocy broni jako warunek narzucenia własnej dominacji.

Papież Leon przypomina również nauczanie Kościoła katolickiego, że »ochrona prawa do życia stanowi nieodzowny fundament każdego innego prawa człowieka«, a aborcja i eutanazja są zaprzeczeniem tego prawa. Wskazuje na konieczność międzynarodowej pomocy, aby chronić najważniejsze elementy godności człowieka, które są zagrożone przez tendencje bogatych krajów do ograniczania lub likwidowania pomocy humanitarnej. Wreszcie Ojciec Święty zwraca uwagę na coraz powszechniejsze naruszanie sumienia i wolności religijnej w imię ideologicznej czy religijnej czystości, która niszczy samą wolność.

Jako pasterze i obywatele przyjmujemy tę wizję budowania autentycznie moralnej polityki zagranicznej naszego narodu. Pragniemy budować sprawiedliwy i trwały pokój, ten pokój, który Jezus głosił w Ewangelii. Wyrzekamy się wojny jako narzędzia realizacji wąskich interesów narodowych i ogłaszamy, że działania militarne mogą być podejmowane wyłącznie jako ostateczność w sytuacjach skrajnych — nigdy jako zwykły instrument polityki państwa. Domagamy się polityki zagranicznej, która szanuje i promuje prawo do życia, wolność religijną oraz wzmacnianie godności osoby ludzkiej na całym świecie, zwłaszcza poprzez pomoc gospodarczą.

Debatę na temat moralnych podstaw amerykańskiej polityki zagranicznej toczy dziś polaryzacja, partykularyzm i wąskie interesy gospodarcze i społeczne. Papież Leon dał nam pryzmat, przez który możemy wznieść ją na dużo wyższy poziom. W nadchodzących miesiącach będziemy głosić, nauczać i zabiegać o to, by ten wyższy poziom był możliwy”.