Podległą resortowi Waldemara Żurka Akademią Wymiaru Sprawiedliwości dalej rządzi doktor, który chciał golić głowy badaczom Holokaustu. I zatrudnia wiele osób związanych ze Zjednoczoną Prawicą.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Młyny sprawiedliwości mielą powoli, ale mielą — zapewniały jeszcze w maju 2025 r. osoby związane z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego pytane o sprawę dyscyplinarki dla rektora Akademii Wymiaru Sprawiedliwości dr. Michała Sopińskiego, niegdyś bliskiego współpracownika wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego.
„Zaplanowane na grudzień 2025 r. przesłuchanie rektora przez rzecznika dyscyplinarnego ministra nie odbyło się. Kolejny termin przesłuchania jest zaplanowany na koniec stycznia” — poinformowało nas biuro prasowe MNiSW.
Nie wiadomo, dlaczego nie przesłuchano rektora, który chciał golić głowy badaczom Holokaustu. Postępowanie dyscyplinarne pierwszej instancji, które zwyczajowo powinno trwać od trzech do dziewięciu miesięcy, znowu się przedłużyło. W lipcu miną dwa lata, od kiedy Ministerstwo Sprawiedliwości zapewniło, że rektor zostanie pociągnięty do odpowiedzialności. Na razie efektów brak, a to dopiero początek procesu. Od jego wyniku rektor będzie się mógł jeszcze odwołać. A zarzuty były niebagatelne.
W ocenie resortu sprawiedliwości, któremu podlega Akademia Wymiaru Sprawiedliwości, Sopiński regularnie angażował się w politykę, choć jako rektor powinien się tego wystrzegać. W mediach społecznościowych agitował politycznie, wspierając Solidarną, a potem Suwerenną Polskę. Jakby tego było mało, publicznie atakował też innych naukowców za ich badania. Na Twitterze nawoływał do przemocy fizycznej wobec prof. Barbary Engelking i prof. Jana Grabowskiego, badaczy Holokaustu z Centrum Badań nad Zagładą Żydów PAN (w treści wpisu była mowa o „goleniu głów”). Donalda Tuska widział jako przyszłego „pensjonariusza zakładów karnych”, a w czasie kryzysu uchodźczego na granicy Janinę Ochojską nazywał „marionetką Putina”. Niektóre jego zachowania potępiali nawet działacze prawicy.
Rektor-komendant Akademii Wymiaru Sprawiedliwości dr Michał Sopiński i dr Marcin Romanowski (wówczas podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości) na inauguracji Szkoły Doktorskiej w AWS, Warszawa, 20 października 2023 r.
Foto: Akademia Wymiaru Sprawiedliwości/Facebook
— Powtórzę pytanie z wiosny ubiegłego roku. Jakim cudem wyborcy mają uwierzyć, że zostaną rozliczeni politycy z pierwszej ligi, skoro dalej nie udaje się pociągnąć do odpowiedzialności zaangażowanego politycznie rektora, który udostępniał gabinet akademii Marcinowi Romanowskiemu? — pyta z rozgoryczeniem osoba blisko związana ze sprawą.
Sam rektor próbuje odwracać kota ogonem i oburza się, kiedy postępowanie w jego sprawie nazywane jest „dyscyplinarnym”. „Postępowanie wyjaśniające nie jest, w świetle ustawy — prawo o szkolnictwie wyższym, postępowaniem dyscyplinarnym. Rozpowszechnianie przez Pana nieprawidłowych informacji naruszających dobra osobiste Uczelni oraz jej organu, którym jest Rektor‑Komendant, będzie skutkować odpowiednimi działaniami prawnymi ze strony Uczelni” — pisze w odpowiedzi na pytanie „Newsweeka”.
Jak pączek w maśle
Przypomnijmy, że Akademia Wymiaru Sprawiedliwości była uczelnią stworzoną za czasów rządów PiS przez ziobrystów i podlegała Ministerstwu Sprawiedliwości, a więc politykom Solidarnej/Suwerennej Polski. Pod koniec rządów Zjednoczonej Prawicy uczelnia, będąca oczkiem w głowie wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego oraz zarządzana przez jego protegowanego, niewiele ponad 30-letniego dr. Michała Sopińskiego, dysponowała budżetem 150 mln zł oraz nieruchomościami w Warszawie, Kaliszu, Zakopanem, Nowej Łuce oraz Dźwirzynie. W zamyśle miała być kuźnią kadr dla Służby Więziennej, ale w praktyce zapewniała posady dla polityków prawicy.
Jak informowaliśmy w „Newsweeku” jako pierwsi, 15 lipca 2024 r. do jednego z lokali należących do akademii weszli funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W budynku przy Alei Wyzwolenia w Warszawie szukali związanych z Funduszem Sprawiedliwości dokumentów byłego wiceministra Romanowskiego. Choć władze uczelni temu przeczyły, ABW musiała wiedzieć, że lokal oficjalnie będący częścią szkoły doktorskiej akademii był w praktyce nieoficjalnym biurem polityka widywanego tam regularnie już po przegranych przez prawicę wyborach.
— Doktoranci, jak to na studiach tego typu, pojawiali się raz na kwartał albo i w ogóle, były wiceminister Romanowski miał się tam jak pączek w maśle. Centrum Warszawy, blisko do Sejmu, czego chcieć więcej — mówiła „Newsweekowi” osoba, która brała udział w przeszukaniu lokalu. Tajne biuro to jeden z dowodów na to, jakim zaufaniem darzyło rektora środowisko Suwerennej Polski.
Jak się nieoficjalnie dowiadujemy, po przegranych przez prawicę wyborach jesienią 2023 r. rektor-komendant Michał Sopiński szukał kontaktu z nową władzą. Do ministra sprawiedliwości Adama Bodnara wysłał nawet utrzymany w koncyliacyjnym duchu list otwarty. Bronił w nim dorobku naukowego akademii oraz procedury swojego wyboru (były wobec niej wątpliwości). — Rektor odwiedzał też gmach resortu, snuł wizje, przemawiał po francusku [poza prawem skończył filologię francuską — red.], ale nie zdało się to na nic — relacjonuje jedno z naszych źródeł.
W połowie 2025 r. Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało ustawę, zgodnie z którą uczelnia miała zostać przemianowana na Akademię Służby Więziennej i zająć się głównie kształceniem kadry dla tej służby. Jednocześnie miała zostać wygaszona kadencja rektora Sopińskiego.
— Resort się przeliczył. Ustawa przeszła przez Sejm, ale była jedną z ostatnich, które w swojej kadencji zawetował prezydent Andrzej Duda. Po przegranej Rafała Trzaskowskiego w wyborach prezydenckich stało się jasne, że rektor Sopiński znowu zyskał trochę czasu. O zmianach w trybie ustawy nie mogło być mowy — słyszymy.
„Dziękuję wszystkim, którzy pomogli w naszej walce o autonomię Akademii Wymiaru Sprawiedliwości! […] Dla mnie była to największa próba w całym dotychczasowym życiu. Mój prywatny Everest” — pisał w mediach społecznościowych Sopiński. Niedługo potem wystosował też do Dudy oficjalne podziękowanie.
Prorektor ds. plakatów
W efekcie AWS działa dziś według dawnych zasad. Choć resort sprawiedliwości znacząco obniżył jej budżet, osoby dobrze zorientowane w sprawie zwracają uwagę, że zaskórniaków z czasów rządów Zjednoczonej Prawicy było dość, aby spokojnie funkcjonować dalej. W październiku studia rozpoczęło ponad 800 studentów, inauguracja roku odbyła się w nowym audytorium wybudowanym wraz z dwoma akademikami na kampusie uniwersyteckim w Kaliszu. W przemówieniu otwierającym rok rektor Sopiński mówił dużo o odpowiedzialności oraz dyscyplinie.
7 stycznia dr Sopiński postanowił też powołać nową osobę do władz uczelni. Prorektor do spraw współpracy i rozwoju została związana z uczelnią od 2023 r. dr Iwona Lewandowska‑Pierzynka. — Ministerstwo uznało to za oczywistą prowokację i dowód na to, że nic złego nie może rektorowi‑komendantowi zrobić — mówi jeden z naszych informatorów.
Dr Iwona Lewandowska-Pierzynka była jednym z dwóch wysokich urzędników Ministerstwa Sprawiedliwości, którzy nadzorowali drukowanie banerów wyborczych polityków Zjednoczonej Prawicy (Marcina Romanowskiego, Jana Kanthaka, Daniela Obajtka) w jednym z garaży na Lubelszczyźnie.
— Upadek jakichkolwiek obyczajów — wysocy urzędnicy resortu sprawiedliwości nakryci w garażu na drukowaniu wyborczych ulotek swojego przełożonego. Wypadałoby się tutaj uśmiechnąć, ale raczej trzeba zapłakać — mówili prokuratorzy z Zamościa w rozmowie z „Gazetą Wyborczą”, która opisywała ten proceder. Urzędnicy — w tym obecna pani prorektor — bronili się, że w trakcie pracy przy plakatach byli na urlopach i w swoim wolnym czasie wspierali kampanię przełożonego, wiceministra Romanowskiego.
W marcu 2025 r. Prokuratura Okręgowa w Zamościu postawiła w sprawie drukarni w garażu zarzuty Łukaszowi B., bratu byłej posłanki PiS. Zdaniem śledczych wartość nielegalnie wydrukowanych banerów mogła sięgać nawet 100 tys. zł.
— Jesteśmy przekonani, że wiedza, doświadczenie i zaangażowanie pani prorektor dr Iwony Lewandowskiej‑Pierzynki staną się solidnym fundamentem dalszego rozwoju Akademii Wymiaru Sprawiedliwości i pozwolą konsekwentnie realizować misję uczelni w zakresie kształcenia kadr Służby Więziennej i całego wymiaru sprawiedliwości — powiedział przy okazji nominacji rektor.
Akademicka Solidarna Polska
Sam Sopiński nie przestaje się politycznie angażować. Jest regularnym komentatorem Telewizji Republika i Radia Wnet. Choć wielokrotnie przekonywał o swojej apolityczności, na Twitterze/X nazywa rządzącą koalicję „reżimem 13 grudnia”. Jednymi z najchętniej podawanych dalej przez niego wpisów są te mecenasa Bartosza Lewandowskiego, obrońcy byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry. Regularnie pojawia się też w lokalnych, kaliskich mediach.
„Nie spocznę, nim Bodnar nie zostanie rozliczony za zniszczenie życia i zdrowia księdzu i urzędniczkom, bezprawne usunięcie Barskiego z urzędu oraz szereg innych swoich nielegalnych działań. Za te wszystkie krzywdy musi odpowiedzieć karnie” — to jeden z wpisów rektora, z 19 grudnia.
Jednocześnie Akademia Wymiaru Sprawiedliwości nadal zatrudnia wiele osób związanych ze Zjednoczoną Prawicą. Według systemu informatycznego zajęcia na uczelni prowadzi chociażby Piotr Cieplucha, wiceminister sprawiedliwości u Mateusza Morawieckiego oraz sekretarz generalny Suwerennej Polski. Jeszcze w ostatnim semestrze letnim ćwiczenia z prawa cywilnego prowadziła Maria Dalkowska, córka pisowskiej wiceminister Anny Dalkowskiej. Rozliczne zajęcia ze studentami ma też prof. Jędrzej Kondek, były sędzia KRS, który w kwietniu ubiegłego roku dostał zarzuty dyscyplinarne. Wykłady i ćwiczenia z postępowania administracyjnego prowadzi dr Przemysław Ostojski, który zrobił błyskawiczną karierę w prokuraturze w czasach Ziobry. Prawo konstytucyjne wykłada Jarosław Szymanek, były ekspert prawny PiS, którego ukarano niegdyś zakazem nauczania za splagiatowanie pracy swojej studentki.
Tablica pamiątkowa ku własnej czci
Ciągle nierozwiązana pozostaje sprawa nieruchomości, które przez ostatnie lata przekazano Akademii Wymiaru Sprawiedliwości z zasobów Służby Więziennej. Choć SW uważała je za obiekty niezbędne dla funkcjonowania służby, zostały one przekazane AWS m.in. decyzją ówczesnego wiceministra Romanowskiego.
Po kilku latach działalności AWS dysponowała m.in. nieruchomościami w Kaliszu (akademia dostała je po Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej), lokalami mieszkalnymi w stolicy, innymi nieruchomościami w Warszawie (m.in. na ul. Wiśniowej, w siedzibie Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Warszawie), Zakopanem (dwie nieruchomości będące w trwałym zarządzie Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Krakowie), Dźwirzynie (własność Polskiej Grupy SW Przedsiębiorstwo Państwowe) oraz Nowej Łuce (budynek będący w trwałym zarządzie Aresztu Śledczego w Hajnówce).
— Dyrektor generalny Służby Więziennej złożył zawiadomienia o przestępstwach związanych z przeniesieniem nieruchomości z innych jednostek Służby Więziennej na akademię — informował jeszcze w grudniu 2024 r. ówczesny minister sprawiedliwości Adam Bodnar. Jak dodawał, śledztwo w tej sprawie wszczęła prokuratura w Wielkopolsce.
Jak uczelnia tłumaczyła konieczność posiadania tak wielu nieruchomości? W przesłanych nam odpowiedziach rzecznik AWS Konrad Wierzbicki przekonywał, że uczelnia kształci obecnie 800 studentów, a do realizacji tego zadania „niezbędne jest posiadanie odpowiedniego zaplecza naukowo‑dydaktycznego w postaci infrastruktury i nieruchomości, w których realizowana jest działalność statutowa Uczelni”.
Do dziś w sprawie nie zapadły jeszcze żadne decyzje. Służba Więzienna pytana przez nas o nieruchomości odsyła do prokuratury. Nic nie wie o tym, aby nieruchomości miały do niej szybko wrócić.
Co na to wszystko rektor? W odpowiedzi na pytania opublikował w mediach społecznościowych wpis, w którym straszy pozwami. Do momentu wysłania tego tekstu do druku redakcja nie otrzymała odpowiedzi na pytania o zachowania nielicujące z godnością rektora, mianowanie nowej prorektor oraz zatrudnianie ludzi Suwerennej Polski. Nie ma też odpowiedzi na pytania o konferencje i stypendia zagraniczne, na które rektor wyjeżdżał w ostatnich dwóch latach.
Latem na terenie kampusu uczelni w Kaliszu odsłonił pamiątkową tablicę upamiętniającą ideę powołania do życia uczelni więziennej. Swoje nazwisko umieścił na niej na pierwszym miejscu.