Działalność nierejestrowana od lat jest sposobem na legalne dorabianie bez konieczności zakładania firmy. Korzystają z niej osoby sprzedające okazjonalnie w internecie, wykonujące drobne usługi lub oferujące korepetycje. Fiskus pozwala na takie rozwiązanie, ale stawia jasny warunek – nie wolno przekroczyć ustawowego limitu przychodów. Od 2026 roku zasady te uległy istotnej zmianie i skarbówka zapowiada, że nie będzie już taryfy ulgowej.
Miesięczny limit
Do końca 2025 roku limit był liczony miesięcznie i wynosił 75 proc. minimalnego wynagrodzenia. Przy płacy minimalnej na poziomie 4 666 zł oznaczało to maksymalnie 3 499,50 zł przychodu w miesiącu. W skali roku dawało to możliwość uzyskania niemal 42 tys. zł bez rejestrowania działalności gospodarczej. Dla wielu osób był to prosty sposób na dodatkowy zarobek bez składek ZUS i bez comiesięcznych formalności.
Eksperci podkreślali, że działalność nierejestrowana podlega opodatkowaniu według skali podatkowej i musi zostać rozliczona w rocznym zeznaniu PIT. Jednocześnie podatnik może uwzględniać koszty, co w praktyce pozwalało – przy odpowiednich wydatkach – zmieścić się w kwocie wolnej od podatku.
Od 2026 roku zasady zostały jednak zmienione. Najważniejsza nowość to odejście od miesięcznego limitu na rzecz limitu kwartalnego. Przychody z działalności nierejestrowanej nie mogą w żadnym kwartale przekroczyć 225 proc. minimalnego wynagrodzenia. Przy płacy minimalnej wynoszącej 4 806 zł oznacza to limit 10 813,50 zł na kwartał.
Nowy sposób liczenia
Nowy sposób liczenia daje większą elastyczność – w jednym miesiącu można zarobić więcej, w innym mniej – pod warunkiem, że suma z całego kwartału nie przekroczy wyznaczonej granicy. To rozwiązanie korzystne dla osób, które uzyskują nieregularne przychody, ale jednocześnie wymaga większej kontroli nad wpływami.
Działalność nierejestrowana nadal nie jest dostępna dla wszystkich. Mogą ją prowadzić wyłącznie osoby fizyczne, które przez ostatnie 60 miesięcy nie prowadziły działalności gospodarczej. Do tego okresu wlicza się także czas zawieszenia firmy – w tej kwestii przepisy w 2026 roku się nie zmieniły.
Brak rejestracji nie oznacza całkowitego braku obowiązków. W określonych przypadkach konieczne jest prowadzenie ewidencji sprzedaży, posiadanie kasy fiskalnej lub wystawianie faktur na żądanie klienta. Dochody trzeba wykazać w deklaracji PIT-36.
Przekroczenie limitu oznacza koniec działalności nierejestrowanej. Podatnik ma wtedy siedem dni na rejestrację firmy w CEIDG, a od tego momentu zaczynają obowiązywać pełne zasady prowadzenia działalności, wraz ze składkami ZUS i wszystkimi obowiązkami wobec fiskusa.
