Ulga rehabilitacyjna pozostaje jedną z najczęściej wykorzystywanych preferencji podatkowych w rocznych rozliczeniach PIT. Jak wynika z danych Ministerstwa Finansów, w ubiegłym roku skorzystało z niej 1 201 209 podatników, a łączna kwota odliczeń wyniosła 3 956 328 tys. zł. Mechanizm polega na obniżeniu dochodu do opodatkowania o wydatki poniesione na cele rehabilitacyjne oraz ułatwienie wykonywania codziennych czynności.
Zgodnie z przepisami ustawy o PIT, z ulgi mogą skorzystać osoby z niepełnosprawnością oraz podatnicy utrzymujący takie osoby. Sam status emeryta czy rencisty nie wystarczy – konieczne jest posiadanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo decyzji o przyznaniu renty z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub socjalnej. Prawo do odliczenia mają również rodzice dzieci niepełnosprawnych do 16. roku życia.
W przypadku odliczania wydatków na utrzymanie osoby niepełnosprawnej obowiązuje limit jej dochodów. W 2025 r. nie mogą one przekroczyć 22 546,92 zł. Do tego limitu nie wlicza się m.in. zasiłku pielęgnacyjnego, świadczenia uzupełniającego, trzynastej i czternastej emerytury, alimentów na rzecz dzieci czy dodatków energetycznych. Uwzględnia się natomiast przychody zwolnione z podatku, np. zapomogi czy dochody osób do 26. roku życia objętych ulgą dla młodych.
Wydatki dzielą się na dwie kategorie. Pierwsza obejmuje koszty nielimitowane – można je odliczyć w pełnej wysokości. To m.in. adaptacja i wyposażenie mieszkania do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, zakup sprzętu rehabilitacyjnego, odpłatność za turnusy rehabilitacyjne i zabiegi lecznicze.
Druga grupa to wydatki limitowane. W wielu przypadkach roczny limit wynosi 2280 zł – dotyczy to np. używania samochodu osobowego do dojazdów na zabiegi czy utrzymania psa asystującego. W przypadku leków odliczeniu podlega jedynie nadwyżka ponad 100 zł miesięcznie.
Nie wszystkie koszty można jednak uwzględnić w PIT. Odliczeniu nie podlegają wydatki sfinansowane z zewnętrznych środków, np. przez NFZ, PFRON czy fundusz świadczeń socjalnych – w takim przypadku odliczyć można tylko różnicę między poniesionym kosztem a otrzymanym dofinansowaniem. Podstawą do rozliczenia są dokumenty potwierdzające wydatek, takie jak faktury czy rachunki (z wyjątkiem wydatków ryczałtowych, np. na samochód).
Ulga rehabilitacyjna może znacząco obniżyć podatek, ale wymaga spełnienia ściśle określonych warunków i odpowiedniego udokumentowania wydatków.
