Obniżona stawka VAT na żywność będzie obowiązywać już tylko do końca marca. We wtorek Ministerstwo Finansów poinformowało, że nie przedłuży zerowej stawki tego podatku. Zaraz po Wielkanocy w górę pójdą ceny m.in. ceny pieczywa i nabiału. Politycy opozycji krytykują tę decyzję.
Ministerstwo nie przedłużyło zerowego VAT
Zerowa stawka VAT na niektóre produkty spożywcze obowiązuje od 1 lutego 2022 roku. Wprowadził ją rząd Mateusza Morawieckiego w odpowiedzi na rosnące ceny, co było skutkiem m.in. podnoszenia przez Rosję cen gazu. Warto zwrócić uwagę, że zerowy VAT zaczął obowiązywać jeszcze przed rosyjską agresją na Ukrainę.
Co pół roku Ministerstwo Finansów w drodze rozporządzenia przedłużało zerową stawkę – aż do końca 2023 roku. Tzw. dwutygodniowy minister finansów Andrzej Kosztowniak przedłużył je na kolejne trzy miesiące. Decyzję, co dalej z zerowym VAT musiał podjąć nowy minister. We wtorek rano Ministerstwo Finansów wydało komunikat poinformowało, że kolejnego przedłużenia nie będzie, zatem po 1 kwietnia ceny wielu podstawowych produktów żywnościowych nieznacznie pójdą w górę.
Powodem rezygnacji z zerowego VAT są oszczędności. Resort finansów szacował w grudniu, że po kolejnym przedłużeniu tej stawki dochody budżetu z tytułu podatku od towarów i usług mogą zmniejszyć się o ok. 2,93 mld zł.
Zerowy VAT. Politycy PiS krytykują decyzję
Decyzję o odejściu od zerowego VAT zgodnie krytykują politycy Prawa i Sprawiedliwości.
„Rząd PiS robił wszystko, by zapewnić niższe ceny żywności. Wystarczyło, że do władzy dorwali się dyletanci i zerowy VAT przestał obowiązywać. Ten sam los wkrótce spotka zamrożone ceny energii” – napisał na X były minister obrony Mariusz Błaszczak.
Waldemar Buda, który do niedawna odpowiadał za resort rozwoju, jest zdania, że to zły czas na podwyżkę. „Poza samym podniesieniem VAT-u najgorszy z możliwych jest czas podjęcia tej decyzji. Zapowiedź podniesienia VAT-u wygeneruje większe podwyżki cen żywności niż wartość stawki podatku VAT z powodu zbliżającego się okresu świątecznego” – napisał.
Były rzecznik Rządu Piotr Mueller postraszył, że rezygnację z zerowego VAT można odbierać jako przymiarkę do podniesienia podatków. „Widzimy, że te ruchy, które w tej chwili rząd proponuje, jednocześnie ograniczając tarcze energetyczne, wakacje kredytowe i właśnie zerowy VAT na żywność, to pierwszy krok w kierunku podwyższania podatków” – napisał.
Koniec zerowego VAT. Które produkty zdrożeją?
Zerową stawkę VAT zastosowano do kilkudziesięciu rodzajów produktów z podstawowego koszyka zakupowego. Powrót stawki podatkowej do 5 proc. nie spowoduje, że znacząco one zdrożeją, ale zsumowanie wyższej ceny jajek, chleba czy mleka, a więc towarów kupowanych przez większość rodzin spowoduje, że miesięczne rachunki czteroosobowej rodziny za żywność zrosną o 50-80 zł miesięcznie.
1 kwietnia 2024 roku zdrożeją:
- zboża,
- pieczywa cukiernicze,
- warzywa oraz niektóre korzenie i bulwy,
- przetwory z warzyw, owoców, orzechów,
- jadalne mięso i podroby, jelita, pęcherze i żołądki zwierząt (z wyjątkiem rybich),
- jadalne ryby i skorupiaki, mięczaki i pozostałe bezkręgowce wodne – z wyłączeniem homarów i ośmiornic,
- przetwory z mięsa, ryb, skorupiaków, mięczaków itp.,
- jaja,
- miód naturalny,
- mleko początkowe, preparaty do dalszego żywienia niemowląt, mleko modyfikowane dla dzieci,
- tłuszcze i oleje pochodzenia zwierzęcego oraz roślinnego,
- owoce i orzechy,
- słód,
- skrobie, inulina, gluten pszenny,
- nasiona i owoce oleiste,
- przetwory ze zbóż, mąki, skrobi lub mleka,
- zupy i buliony i preparaty do nich,
- lody,
- tłuszcze złożone z produktów roślinnych lub zwierzęcych,
- wody: mineralne, gazowane, aromatyzowane,
- napoje bezalkoholowe (z wyłączeniem soków owocowych, z orzechów i warzywnych),
- dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego.
