Aleksander Miszalski odwołany. Kolejne kroki po referendum w Krakowie

Referendum przeprowadzone 24 maja 2026 roku zakończyło się odwołaniem prezydenta Krakowa Aleksandra Miszalskiego, choć mieszkańcy nie zdecydowali jednocześnie o rozwiązaniu Rady Miasta Krakowa.

Z danych Miejskiej Komisji ds. Referendum wynika, że w głosowaniu dotyczącym prezydenta uczestniczyło 176 228 osób, co przełożyło się na frekwencję na poziomie 29,99 proc. i pozwoliło przekroczyć wymagany próg ważności. Za odwołaniem Miszalskiego oddano 171 581 głosów, przeciw było 3631 mieszkańców.

Inaczej zakończyło się referendum dotyczące rady miasta, ponieważ zabrakło wymaganej liczby uczestników, dlatego obecni radni zachowali mandaty i nadal będą kierować pracami samorządu.

Po ogłoszeniu oficjalnych wyników mandat Aleksandra Miszalskiego wygasł, a stanowiska stracili również jego zastępcy. Dalsze działania określają przepisy Ustawy o referendum lokalnym dotyczące odwołania prezydenta miasta przed końcem kadencji oraz organizacji przedterminowych wyborów.

Do czasu dalszych decyzji bieżącą pracą urzędu ma kierować sekretarz miasta Antoni Fryczek, który odpowiada za utrzymanie ciągłości działania magistratu i nadzorowanie najważniejszych spraw administracyjnych.

Kolejny etap procedury należy do premiera Donalda Tuska, który powinien wyznaczyć komisarza odpowiedzialnego za tymczasowe zarządzanie Krakowem w miejsce sekretarza miasta. Taka osoba przejmuje kompetencje prezydenta miasta do czasu wyboru nowego włodarza, jednak zwykle koncentruje się na podtrzymaniu funkcjonowaniu urzędu i przygotowaniu miasta do wyborów.

Zgodnie z przepisami przedterminowe wybory muszą zostać przeprowadzone w ciągu 90 dni od referendum, dlatego mieszkańcy Krakowa najprawdopodobniej ponownie pójdą do urn jeszcze w wakacje.

Jeśli konieczna będzie druga tura, nowy prezydent miasta może zostać wyłoniony dopiero we wrześniu. Wybrany kandydat przejmie urząd do końca obecnej kadencji samorządowej trwającej do 2029 roku.

Choć referendum zostało uznane za rozstrzygające, przepisy nadal przewidują możliwość jego podważenia. Ustawa o referendum lokalnym dopuszcza złożenie protestu w sytuacji, gdy doszło do naruszenia procedur mogącego mieć wpływ na rezultat głosowania.

Taki wniosek może wnieść każdy mieszkaniec Krakowa posiadający czynne prawo wyborcze w terminie 7 dni od oficjalnego ogłoszenia wyników. Następnie sprawę rozpatruje sąd okręgowy, który zgodnie z przepisami powinien wydać rozstrzygnięcie w ciągu kolejnych 14 dni.

Do unieważnienia referendum konieczne byłoby jednak wykazanie konkretnych nieprawidłowości, takich jak błędy komisji, problemy przy liczeniu głosów, naruszenia procedur albo uchybienia dotyczące kart do głosowania czy ustalenia frekwencji.

W Krakowie przewaga głosów za odwołaniem prezydenta okazała się wysoka, a próg ważności został przekroczony o ponad 17 tys. uczestników. Oznacza to, że ewentualne próby podważenia wyniku musiałyby koncentrować się na innych zagadnieniach.