Aleksandrów Kujawski – czipowanie psów. Jak to działa w praktyce?

Mikroczip to urządzenie wielkości ziarenka ryżu, które wszczepia się pod skórę, najczęściej w okolicy karku. Zabieg przypomina zastrzyk. Jest szybki, bezpieczny i niemal bezbolesny.

Rząd chce, by w przyszłości wszystkie psy w kraju, były obowiązkowo znakowane w ten sposób.

Organizacje broniące praw zwierząt przekonują, że obligatoryjne czipowanie to zmiana potrzebna, która zmniejszy problem bezdomności i obniży koszty samorządów, płacących za wyłapywanie i utrzymywanie psów w schroniskach.

– Świetnym przykładem jest Aleksandrów Kujawski, gdzie po wprowadzeniu bezpłatnego czipowania psów, spadła ich liczba w schronisku – powiedziała Interii Anna Zielińska, wiceprezeska Fundacji Viva!.

Udajemy się więc do gminy położonej w województwie kujawsko-pomorskim, żeby sprawdzić, jakie efekty przynosi zmiana, która ma objąć cały kraj.

Aleksandrów Kujawski to gmina wiejska składająca się z 28 sołectw, otacza miasto o tej samej nazwie i Ciechocinek. Według danych na koniec grudnia mieszka tam ponad 11,7 tys. osób.

– Decyzja o wprowadzeniu programu czipowania psów była elementem szerszej strategii ograniczania bezdomności zwierząt oraz zwiększania odpowiedzialności właścicieli. Kluczowe znaczenie ma możliwość szybkiego ustalenia właściciela psa w przypadku jego zaginięcia lub wyłapania przez Straż Gminną, która działa na naszym terenie – tłumaczy Interii Maria Kroll-Makowska, kierownik Wydziału Ochrony Środowiska w Gminie Aleksandrów Kujawski.

Mikroczip jest całkowicie niewidoczny, dlatego nie da się stwierdzić gołym okiem, czy błąkający się pies go ma. W tym celu konieczne jest użycie specjalnego skanera, który umożliwia odczyt unikalnego numeru.

W Aleksandrowie Kujawskim urządzeniem tym dysponuje Straż Gminna. Dlatego po wyłapaniu psa strażnicy mogą natychmiast sprawdzić, czy identyfikacja jest możliwa.

Jeśli jest czip, od razu wiadomo skąd pochodzi zagubione zwierzę.

– Im szybciej ustalimy właściciela, tym większa szansa, że pies wróci do domu jeszcze przed przekazaniem do schroniska, co ogranicza stres zwierzęcia i zmniejsza koszty ponoszone przez gminę – wyjaśnia Kroll-Makowska.

Poza miesięcznym utrzymaniem gmina płaci też za niezbędne zabiegi, które zależą od stanu odłowionego psa, np. leczenie, sterylizację lub kastrację czy wszczepienie czipa.

Dziś w schroniskach przebywają nie tylko zwierzęta bezpańskie lub niechciane. Wiele z nich miało domy, które straciło np. na skutek zagubienia czy ucieczki.

– Takich przypadków jest naprawdę wiele. Zwierzę, które się gubi, najczęściej nie ma informacji, kto jest jego opiekunem. Często ich właścicielami są osoby starsze, które mają ograniczone możliwości poszukiwania pupila w social mediach, a odnalezienie zagubionego czworonoga wymaga wysiłku – tłumaczyła Interii Anna Zielińska.

Czip ukróciłyby też znany w środowiskach prozwierzęcych proceder, kiedy hycel odławia to samo zwierzę np. w trzech gminach, żeby trzykrotnie na nim zarobić.

Czipowanie psów w Aleksandrowie Łódzkim rozpoczęło się w 2022 roku. Mieszkańców miała przekonać ulga podatkowa oraz możliwość sterylizacja zwierząt.

150,93 zł – tyle od 2022 roku w gminie wynosi opłata od posiadania psa. Każdy, kto zdecydował się na czipowanie, zostawał z niej zwolniony bezterminowo.

Ale – jak usłyszała Interia – to nie ulga podatkowa była tym, co najbardziej przyciągnęło wścieli czworonogów, ale bezpłatne zabiegi kastracji i sterylizacji. Zabiegowi poddawano nie tylko psy, ale też koty, w tym koty wolnożyjące.

W latach 2023-2024 w gminie wykonano łącznie 68 takich zabiegów. Koszty kastracji i znakowania były pokrywane po połowie przez Ogólnopolską Fundacją na Rzecz Ochrony Zwierząt „ZWIERZ” (w ramach specjalnego projektu) oraz gminę. Czipy wszczepiono 108 psom.

– Program kastracji dodatkowo wpływa na ograniczenie niekontrolowanego rozmnażania zwierząt, co w perspektywie kilku lat powinno przekładać się na spadek liczby zwierząt bezdomnych – zaznacza urzędniczka z Aleksandrowa Kujawskiego. Dodając, że na efekty długofalowe trzeba poczekać.

Jak słyszymy, problem nie znika, ale działania profilaktyczne mają istotne znaczenie w jego ograniczaniu.

Jednak nie wszyscy właściciele psów w Aleksandrowie Kujawskim są zwolennikami czipów.

– Część obawia się formalności i kosztów związanych z postępowaniem po śmierci zwierzęcia. Na właścicielu bowiem spoczywa obowiązek zgodnego z prawem zagospodarowania zwłok zwierzęcia oraz dopełnienia formalności w bazie danych. Zakopywanie zwierząt na posesji czy w lesie jest w Polsce nielegalne i może skutkować karą grzywny – tłumaczy urzędniczka.

Projekt zakłada wprowadzenie obowiązku identyfikacji czyli tzw. czipowania i rejestracji wszystkich psów, oraz przebywających w schroniskach dla zwierząt lub wprowadzanych do obrotu kotów. Pozostałe koty będą rejestrowane na życzenie właściciela.

Zwierzęta po oznakowaniu zostaną zarejestrowane w nowej bazie, czyli wspomnianym Krajowym Rejestrze Oznakowania Psów i Kotów (dalej KROPiK).

Za każdą z usług – zarówno oznakowanie zwierzęcia mikroczipem jaki i wprowadzenie go do rejestru – trzeba będzie zapłacić do 50 zł. Opłaty będą pobierane przez lekarzy weterynarii.

Według założeń ministerstwa rolnictwa baza ma powstać w ciągu trzech lat, a kolejne trzy lata potrwa proces identyfikacji i rejestracji zwierząt objętych ustawą.

Rejestr będzie gromadzić dane umożliwiające jednoznaczne powiązanie zarejestrowanego psa lub kota z jego właścicielem bądź schroniskiem. Znajdą się tam także dane lekarza weterynarii, który zarejestrował psa lub kota oraz informacje na temat samego zwierzęcia, m.in. płeć, umaszczenie, informacja o poddaniu sterylizacji, czy szczepieniach. W bazie będzie można też odnotować zaginięcie psa lub kota.

W Aleksandrowie Kujawskim na projektowaną zmianę patrzą z optymizmem.

– Wprowadzenie jednolitych, ogólnokrajowych rozwiązań – w tym obowiązkowej ewidencji psów – mogłoby w znacznym stopniu wesprzeć samorządy w walce z bezdomnością zwierząt, usprawnić identyfikację właścicieli oraz zwiększyć skuteczność działań prewencyjnych. Spójny system rejestracji zwierząt byłby istotnym narzędziem wspierającym lokalne programy znakowania i sterylizacji – mówi Interii Maria Kroll-Makowska z Gminy Aleksandrów Kujawski.