Prezydent Karol Nawrocki zawetuje kolejne dwie ustawy, które miały podwyższyć opłatę cukrową i akcyzę na alkohol. To problem dla budżetu, bo rząd chciał tymi podwyżkami zwiększyć dochody o kilka miliardów złotych rocznie.
Dziękuję, że nas czytasz
Foto: Newsweek
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
— Będzie weto do ustawy o opłacie cukrowej — słyszymy wprost w kręgach bliskich prezydentowi. W Sejmie posłowie Prawa i Sprawiedliwości oraz Konfederacji głosowali razem przeciwko tej ustawie. Podobnie na „nie” byli posłowie Grzegorza Brauna i kukizowcy (choć wśród nich w ogóle tylko połowa głosowała). Weto wydaje się zatem naturalne.
Pewne jest także w przypadku ustawy podwyższającej akcyzę na alkohol.
Nawrocki przeciw podwyższeniu akcyzy i opłaty cukrowej
Karol Nawrocki w Bydgoszczy
Foto: PAP
Już kilka tygodni temu szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki sugerował publicznie, że nie należy się spodziewać podpisu pod podwyżkami tych podatków. W „deklaracji toruńskiej”, którą Karol Nawrocki podpisał w czasie kampanii u Sławomira Mentzena, w pierwszym punkcie czytamy: „Nie podpiszę żadnej ustawy, która podnosi Polakom istniejące podatki, składki i opłaty lub wprowadza nowe obciążenia fiskalne dla Polaków”.
Chociaż podwyższenie podatków dla banków prezydent podpisał, to w Konfederacji zapadła decyzja, aby za to prezydenta nie atakować. Przemysław Wipler z Konfederacji przedstawił interpretację, że Nawrocki — a na dobrych kontaktach z nim bardzo Konfederacji zależy — wcale nie złamał zobowiązania z kampanii o tym, że będzie wetował podnoszenie podatków Polakom, bo podatek bankowy dotyczył banków.
W sprawie opłaty cukrowej i akcyzy sprawa jest jaśniejsza.
Opłata cukrowa już od czasów PiS
Celem wprowadzenia podatku cukrowego jest wzrost cen niezdrowej żywności takiej jak słodzone napoje, by w ten sposób zmniejszyć ich spożycie — nadmierne spożycie cukru to jedna z głównych przyczyn rosnącej w społeczeństwie otyłości. Ale równie ważne, a może nawet ważniejsze jest zwiększenie dochodów państwa — opłata ma przynosić do budżetu państwa konkretne pieniądze. Wprowadzono ją zresztą jeszcze za rządów PiS. I od 2021 r. w kolejnych latach wpływało z niej: 1,6 mld zł, 1,7 mld zł, 1,4 mld zł, a ostatnio — 1,5 mld zł. Rząd koalicji 15 października chce ją podnieść.
Zapisy o podwyższeniu opłaty cukrowej znalazły się w uchwalonej przez Sejm ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, która przy okazji zmieniała też ustawę o zdrowiu publicznym. W niej to podniesiono wysokość tzw. opłaty cukrowej. Zgodnie z przyjętymi regulacjami stawka stała za zawartość cukrów lub słodzików w napoju ma wzrosnąć z 0,50 zł do 0,70 zł za litr napoju zawierającego do 5 g cukru na litr lub słodzik. Znacznie zwiększona zostanie również opłata za dodatek kofeiny lub tauryny — z 0,10 zł do 1,00 zł za litr napoju.
Akcyza i opłata cukrowa a zdrowie
Pod koniec listopada na biurko prezydenta została skierowana także ustawa o podatku akcyzowym na alkohol, która przyspiesza podwyżkę akcyzy w latach 2026-27. Zgodnie z ustawą w 2026 r. ma ona wzrosnąć o 15 proc., a w 2027 r. — o 10 proc. Czyli bardziej, niż to uchwalono jeszcze za rządów PiS. Ale alkohol w Polsce jest tani na tle innych państw Unii Europejskiej.
Z racji planowanego wzrostu akcyzy na alkohol, wyższego podatku od wygranych i wzrostu opłaty cukrowej budżet miał zarobić w 2026 r. prawie 3 mld zł, a w kolejnym — prawie 4 miliardy. Przy ogromnym deficycie w budżecie państwa — planowanym na 271,7 mld zł — i oszczędnościach w służbie zdrowia wymuszanymi pustą kasą NFZ brak tych miliardów z podwyższenia opłaty cukrowej i akcyzy na alkohol tylko utrudni spięcie finansów państwa.
