Wejście w życie nowych przepisów Karty Nauczyciela dotyczących wcześniejszej emerytury nie odebrało nauczycielom prawa do rekompensaty za utraconą możliwość wcześniejszego zakończenia pracy zawodowej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych potwierdził, że wprowadzenie art. 88a Karty Nauczyciela nie zmieniło zasad przyznawania tego dodatku, który może istotnie wpłynąć na wysokość emerytury. Co istotne, prawo do rekompensaty nadal obejmuje wszystkich nauczycieli, a nie wyłącznie tych, którzy wykonywali pracę w szczególnych warunkach.
Rekompensata dla nauczycieli
Rekompensata jest dodatkiem doliczanym do kapitału początkowego. Podlega ona waloryzacjom razem z kapitałem, co w praktyce zwiększa podstawę obliczenia emerytury. ZUS podkreśla jednak, że świadczenie to nie jest przyznawane automatycznie. Aby zostało uwzględnione, nauczyciel musi złożyć odpowiedni wniosek o ustalenie prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego.
Z prawa do rekompensaty mogą skorzystać nauczyciele, którzy spełniają ustawowe warunki i jednocześnie nie mają ustalonego prawa do wcześniejszej emerytury, w tym emerytury na podstawie art. 88 lub art. 88a Karty Nauczyciela. Oznacza to, że osoby korzystające już z tych rozwiązań nie mogą ubiegać się o rekompensatę.
Szczególne warunki
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnia również, że rekompensata z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje osobom urodzonym po 31 grudnia 1948 r., które osiągnęły powszechny wiek emerytalny i przed 1 stycznia 2009 r. wykonywały przez co najmniej 15 lat pracę w takich warunkach. W przypadku nauczycieli chodzi o wykonywanie pracy pedagogicznej w pełnym wymiarze czasu pracy.
Przy ustalaniu wymaganego 15-letniego okresu nie uwzględnia się m.in. zwolnień chorobowych, urlopów macierzyńskich i opiekuńczych, urlopu dla poratowania zdrowia, urlopów szkoleniowych, okresów pozostawania w stanie nieczynnym ani urlopów bezpłatnych i wychowawczych. ZUS zaznacza, że zmiany w Kodeksie pracy dotyczące wliczania okresów do stażu pracy, które weszły w życie w 2025 r., nie wpłynęły na zasady ustalania rekompensaty.
Jednocześnie przypomniano, że nowelizacja Karty Nauczyciela ograniczyła prawo do urlopu dla poratowania zdrowia. Obecnie nauczyciele mogą z niego korzystać wyłącznie w celu leczenia lub rehabilitacji uzdrowiskowej, bez możliwości uzyskania rocznego urlopu w tym trybie.
