Co właściwie jest istotą kobiecości? Czy nasza emocjonalność i wrażliwość, które każą nam płakać na filmach i opiekować się gołębiem ze złamanym skrzydłem? Może jest to seksapil i flirciarstwo? A może prawdziwa kobiecość przejawia się w opiekuńczości i gotowości do poświęceń lub w umiejętności znajdowania kompromisów i rozwiązywania konfliktów bez agresji i przemocy?
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Zapewne nie ma uniwersalnej kobiecości i większość kobiet ma trudności z „wpasowaniem się” w jakiś jeden określony schemat. I dobrze. Z męskością jest podobnie. Kto nie zna flirciarzy z seksapilem i takich, co płaczą na filmach? Istnieją mężczyźni umiejący się opiekować i poświęcać, jak też i tacy, którzy potrafią osiągać kompromisy w drodze pokojowych negocjacji. A jednak chciałabym zastanowić się nad fenomenem kobiecości, pokazując nie to, co nas odróżnia od mężczyzn, lecz to, co nas zbliża do innych kobiet.
Chodzi o to, co nas łączy, co rozumiemy bez słów i z czym się utożsamiamy. Musimy się też zastanowić, jak sobie pomagać, kiedy któraś z nas zechce wydźwignąć się z nieszczęścia, ze zmartwienia, z opresji albo uzależnienia. Poczucie więzi łatwo budować w oparciu o wspólne cechy, które w sobie rozpoznajemy. Na przykład dość często się wzruszamy. I choć wstydzimy się łez, często nie możemy ich powstrzymać. Płaczemy w poduszkę, gryząc paznokcie, szlochając, zawodząc i nie wydając głosu. Gdy coś opowiadamy, lubimy szczegóły, opisy okoliczności, dygresje. Nie spieszymy się do puenty, wiele rzeczy wydaje nam się ważnych naraz. Chcemy każdą sprawę przegadać od początku do końca. Mówimy, żeby same usłyszeć, a nie tylko żeby się ktoś dowiedział. Przyglądamy się sobie w lustrach, witrynach wystawowych i w oczach naszych bliskich. Czujnie, uważnie i podejrzliwie obserwujemy swe twarze, szyje, piersi, brzuchy, nogi — całe ciała. Już jako małe dziewczynki tęskniłyśmy do bycia kobietami, równocześnie umierając ze strachu, że kiedyś się nimi staniemy. We własnej samoocenie jesteśmy surowe do granic okrucieństwa. Często się sobie nie podobamy.
Wciąż niewiele spośród nas realizuje upragnione cele. A i te kobiety, które wiedzą, czego chcą, nie zawsze pozwalają swym skrzydłom, by niosły je wysoko. Bierzemy na siebie ciężary innych ludzi, dźwigamy ich choroby, starość i nieodpowiedzialność. Ratujemy innych z opresji, pocieszamy ich, wybawiamy, cierpimy z nimi i za nich. Służymy sobą. Czasem tylko, gdy naprawdę nie starcza sił, upadamy. Och, jak okropnie inni tego nie lubią. Jaki im zawód sprawiamy — swymi łzami i migrenami, które rozłupują czaszkę na pół; depresją, która nie pozwala zwlec się z łóżka, żeby pozmywać naczynia; niemocą, z powodu której dziś nie będzie obiadu. Czujemy głęboko w brzuchu ten ich wyrzut i same siebie gotowe jesteśmy bić po twarzy. W końcu ze spuszczoną głową zmuszamy się do wysiłku — jeszcze trochę, jeszcze ileś lat. Aż dzieci podrosną. Aż coś się stanie. No to niech się wreszcie stanie. Podnieś głowę.
Kobietom dodatkowo potrzebne są inne kobiety. Chcąc się nie pogubić, nie stracić orientacji — trzeba wziąć się za ręce. Chcąc odnaleźć siebie — a może dopiero siebie stworzyć — trzeba stanąć przed wielkim lustrem, w którym zobaczą cię oczy innych kobiet — takich jak ty i innych niż ty, podobnych i niepodobnych, bliskich i dalekich. Chcąc stać się kobietą, jaką zawsze chciałaś być lub jaką chciałabyś stać się dopiero od dziś — trzeba szukać oczu i głosów wielu kobiet, klimatu ich żartów, nastroju ich tęsknot, kolorów ich pragnień. Tak jak mowę dała nam mowa innych ludzi, tak bycia kobietą nauczyć nas mogą tylko inne kobiety. Przecież jest coś takiego jak kobiecość, chociaż trudno to opisać i zdefiniować. Kobiecość jest wolna od przemocy, okazywania kontroli i władzy i wolna od ustawicznego ścigania się. Jest w niej współczucie oraz pragnienie piękna, czystości, harmonii. Pragnąc tych wartości nie utracić i je umacniać, trzeba je dzielić z kimś „swoim”, z kim można zrozumieć się w pół słowa, nie musieć nic tłumaczyć. Trzeba móc po prostu być bez skrępowania sobą. Nie będziemy sobie opowiadać, z czego składa się życie. Zwłaszcza że jednej takiej opowieści i tak nie ma. Mogłoby być ich tyle, ile jest nas. Czasem poświęcamy uwagę takim ważnym sprawom jak miłość, macierzyństwo, zdrowie.
Teraz pomówmy o przyjaźni. Przyjaźń nie jest niezbędna, ale upiększa i wzbogaca życie. Można mówić o stopniowaniu i odcieniach przyjaźni. Znam zaprzyjaźnionych ze sobą sąsiadów, którzy sprawiają, że w bloku jest od razu weselej i cieplej. Imieniny, sylwestry czy nawet takie okazje jak wyłączenie prądu stają się wspólnym wydarzeniem. A niech no jakieś dziecko z piętra zacznie, na przykład, gorzej się uczyć — wszyscy wspólnie obmyślają, jak temu zaradzić. Niech zgubi się pies któregoś z sąsiadów — reszta rzuca wszystko i biega po osiedlu, szukając włóczęgi. Czyż nie w tym właśnie tkwi kwintesencja przyjaźni? Przyjaciele są potrzebni. Nie tylko w trudnych chwilach, ale i w radosnych. Przyjaciół potrzebujemy dla zdrowia psychicznego. W odosobnieniu i samotności rzeczy urastają do nienaturalnych rozmiarów. Zmartwienia, problemy, kłopoty wydają się nie do rozwiązania. Bez życzliwych ludzi łatwo zatracić proporcje w ocenie zdarzeń i faktów. Można wręcz brać za fakty własne wyobrażenia. Cofanie się przed przyjaźnią stwarza ryzyko nie tylko samotności, ale przede wszystkim mylnej interpretacji rzeczywistości. Byle drobiazg może wydać się katastrofą, a ktoś, kto zwyczajnie idzie w swoją stronę, wygląda na wroga spiskującego przeciwko nam.
Rozmowa z drugą kobietą i zwierzenie się jej ze swych lęków może uświadomić, że monstrualne upiory mają naprawdę wielkość krasnoludków, a większość strachów zrobiona jest z puchu i mgły oraz że nawet najbardziej ponury dzień nie trwa wiecznie. Myślę, że o ile miłość, nawet najbardziej namiętną i porywającą, można przeżywać bez zaufania, stale bojąc się zdrady i nie będąc pewną nawet siebie — o tyle przyjaźń może zaistnieć wyłącznie na fundamencie lojalności. Prawdopodobnie jest tak dlatego, że w miłości biorą udział hormony, a w przyjaźni nie. Na przyjaźń składają się ważne elementy: trzeba się lubić, mieć wspólne zainteresowania, tolerować swoje słabości, a jednocześnie nie być ze sobą w zbyt zażyłym związku emocjonalnym, który by uniemożliwiał niezależność i posiadanie innych związków, w tym również przyjacielskich. Przyjaźń to kilka prostych uczuć zebranych w jeden bukiet. Wspólnota zainteresowań. Wzajemna życzliwość. Podobne poczucie humoru. Zero zaborczości. W prawdziwej przyjaźni dwie samotności nie stają się podwójną samotnością, lecz jej ukojeniem.
***
Możemy jedynie mieć wpływ na to, co same o sobie myślimy. I w tej sprawie można zastosować regułę ułatwiającą samoakceptację. Reguła ta zaleca kontakty towarzyskie z innymi kobietami, najlepiej w podobnym wieku. Sprawdziłam nieraz osobiście, jak poprawiają humor i uwalniają od kompleksów „babskie wieczory” z kilkunastoma bliższymi i dalszymi znajomymi, które lubią się nie za wygląd, tylko za ciekawe osobowości i poczucie humoru.
Niektóre mają kłopoty z dziećmi, prawie każda zmieniłaby coś w swoim mężu, a i w sobie też, niektóre zażywają lekarstwa, inne są po jakiejś operacji, a jeszcze inne szukają właśnie pracy. Nie są doskonałościami, jak to w życiu. Nie zdarzyło się jednak, by w tym gronie ktokolwiek złośliwie wytykał czyjś wiek, siwiznę albo za duży obwód w biodrach. Spotkania nasze spełniają rolę balsamu kojącego wszelkie zwątpienia na temat własnej osoby. Wyprzedzając protesty czytelniczek, które mogły zrazić się kiedyś do nieżyczliwych koleżanek, przypomnę, że przyjaciół dobieramy sobie sami. Przyjaciółki też. Szukajmy takich, od których można się czegoś nauczyć. Bo w ostatecznym rozrachunku od przesadnego zajmowania się swym wyglądem wyzwoli nas nie silna wola czy solenne postanowienie, lecz inne sprawy i zadania, które nas naprawdę będą bardziej interesować.
Fragment pochodzi z książki Ewy Woydyłło „Cztery pory roku z Ewą Woydyłło„. Książka ukaże się 25 lutego nakładem Wydawnictwa Literackiego.
