Czy Jan Paweł II przymykał oko na naruszenia Opus Dei? — pyta w „Rachunku sumienia” Magdalena Rigamonti. — Nie tylko przymykał oko, ale wręcz współdziałał z Opus Dei, zasilał tę organizację. Nadawał jej w Kościele specjalne przywileje, dzięki którym mogła działać na całym świecie zupełnie poza normalną hierarchią kościelną. Dzięki temu wszystkie te naruszenia i nieprawidłowości mogły dziać się przez tyle lat — mówi dziennikarz Gareth Gore.
— Oni chcą pana zniszczyć? — pyta Magdalena Rigamonti, prowadząca podcast „Rachunek sumienia”.
— Opus Dei zrobiło wszystko, żeby powstrzymać publikacje tej książki — odpowiada Gareth Gore, dziennikarz przez lata związany z Bloombergiem, Reutersem i International Financing Review.
W Polsce właśnie ukazała się jego książka „Opus Dei. Brudne pieniądze, handel ludźmi i skrajnie prawicowa organizacja kościelna”, nad którą pracował ponad pięć lat. W swojej książce nazywa Opus Dei „katolicką sektą” i „skrajnie prawicową organizacją kościelną”. — Na kilka miesięcy przed ukazaniem się książki, zatrudnili jedną z najbardziej agresywnych kancelarii prawniczych w Stanach Zjednoczonych, żeby mnie zastraszyć. A kiedy to się nie udało, uruchomili dużą kampanię dezinformacyjną i starali się zdyskredytować mnie jako dziennikarza.
Opus Dei, czyli „Dzieło Boże”, założono w Hiszpanii blisko sto lat temu. Jego byli członkowie mówią o Opus Dei: „ośmiornica”, „katolicka mafia” czy „szpiedzy Watykanu”.
Zrobili z banku bankomat
Ta historia zaczyna się od reportażu o upadku hiszpańskiego banku — Banco Popular. Gore rozpracowywał tę sprawę przez kilka lat. — Nie spodziewałem się, ale była to historia o tym, jak Opus Dei infiltrowało ten bank i zrobiło z niego bankomat — opowiada Gore.
To tylko czubek góry lodowej. — Przez wiele dziesięcioleci Opus Dei wyprowadzała setki milionów, jeżeli nie miliardy euro, tylko z jednego z hiszpańskich banków. A to jest tylko jeden biznes w całej tej sieci. Jest prawie niemożliwe, aby stwierdzić dokładnie, jaki majątek ma Opus Dei, ponieważ jest to system, którego celem jest ukrywanie środków.
Tylko w Stanach Zjednoczonych Gore znalazł ok. 150 różnych organizacji charytatywnych związanych z Opus Dei, podlegających pośredniej kontroli, które dysponowały ogromnymi środkami. — A Stany nawet nie są ważne w sieci Opus Dei, która jest przede wszystkim obecna w Hiszpanii, w Meksyku czy nawet w Polsce — mówi Gore.
Na informacje podane przez niego w książce zareagował papież Leon XIV. Spotkali się w marcu. — Otrzymałem nieoczekiwany telefon od papieża. Chciał mnie poznać. Rozmawialiśmy przez 40 minut. Miałem świadomość, że to prawdopodobnie jedyna okazja, żeby poruszyć szczegóły tego tematu z papieżem. Wysłuchał mnie, odpowiedziałem na jego bardzo zasadne pytania. To, co zrobi, to już jego sprawa. Ale to, co ważne, to że to trafiło do wiadomości publicznej.
Z młodych dziewczyn robili służące dla elitarnych członków
— Pan mu opowiedział o handlu ludźmi przez Opus Dei, o praniu brudnych pieniędzy, o manipulacji umysłami dzieci. Bo nawet 11-letnie dzieci, głównie dziewczynki, są przez członków Opus Dei manipulowane. Po to, żeby, no właśnie, służyły dziełu. To są pana ustalenia — mówi Rigamonti.
Prowadząca „Rachunek sumienia” zwraca uwagę, że w przestrzeni publicznej od wielu lat mówi się o Opus Dei, jako organizacji, która skupia Polsce bardzo wpływowe osoby. — Członkami Opus Dei w Polsce są między innymi Marcin Romanowski, były wiceminister sprawiedliwości, który uciekł na Węgry, bo boi się konsekwencji swoich działań jako polityk. Najprawdopodobniej członkiem Opus Dei jest też pan poseł Roman Giertych — mówi Rigamonti.
Gore potwierdza, że Opus Dei stara się pozyskiwać wpływowych członków: polityków, biznesmenów, dziennikarzy — wszystkich, którzy mogą pomóc realizować plan polityczny tej organizacji. Dziennikarz dodaje, że w znanych mu przypadkach dochodziło do „naruszenia czyjejś wiary”. — Obiecywano, że staną się lepszymi katolikami, ale to, co de facto się działo, to te osoby były wciągane do organizacji bardzo manipulacyjnej, organizacji, która naruszała tajemnicę spowiedzi, która udzielała tzw. kierownictwa duchowego, aby zmanipulować członków, aby robili to, co im się każe.
Gore mówi, że istnieją dowody, sięgające kilku dziesięcioleci, że Opus Dei namierza swoich potencjalnych członków od najmłodszego wieku — mają wtedy 10-11 lat, w Opus Dei urabia się ich i izoluje od wsparcia przyjaciół i rodziców. I wciąga do specjalnych klubów Opus Dei, gdzie ten proces urabiania wchodzi na nowy poziom. W ten sposób Opus Dei przygotowuje dzieci do absolutnego podporządkowania się organizacji.
— Rozmawiał Pan też z kobietami w Argentynie, które jako młode dziewczyny zostały skaptowane do Opus Dei po to, żeby być jej członkami, natomiast później, żeby stać się po prostu służącymi w całym świecie. I tu mowa jest o handlu ludźmi, prawda? — pyta Rigamonti.
— Te dziewczęta zostały przymuszone do dołączenia do Opus Dei, kiedy były niepełnoletnie. Powiedziano im, że Bóg ma dla nich misję, jeżeli się od niej odwrócą, to trafią do piekła, ich rodziny również. I te dziewczęta, kiedy już były wewnątrz organizacji, to de facto stały się niewolnicami służącymi tych elitarnych członków. Gotowały, sprzątały — odpowiada Gore, tłumacząc, że dziewczynom przez cały rok nie wolno było spotykać się z rodzinami.
— Wiele z nich wpadło w głęboką depresję, miały myśli samobójcze. To działo się również w innych częściach świata. Od tamtej pory coraz więcej kobiet ujawniło swoje historie — w Irlandii, Francji, Hiszpanii. I wiem, że tego rodzaju szkoły, w których urabiano te dziewczęta, były prowadzone na każdym kontynencie: w Ameryce Łacińskiej, w Europie, w Azji — opowiada Gore.
Gore: Jan Paweł II nie tylko przymykał oko
Dziennikarz prosił papieża Leona XIV, by ten jeszcze raz przyjrzał się procesowi kanonizacji Josemarii Escrivy, założyciela Opus Dei. — Rozmawiałem z wieloma osobami, które zbierały dowody przeciwko jego kanonizacji i te osoby wówczas nie były wysłuchane przez Watykan. Niektóre osoby były przekupywane, dochodziło do korupcji w procesie kanonizacji.
Escriva został kanonizowany w czasie, gdy papieżem był Jan Paweł II.
— Jaki stosunek do Opus Dei miał Jan Paweł II? Czy przymykał oko na to, co się w Opus Dei dzieje? — pyta Rigamonti.
— Nie tylko przymykał oko, ale wręcz współdziałał z Opus Dei, czy też zasilał tę organizację w jakiś sposób. Nadawał jej specjalne przywileje w Kościele, dzięki którym organizacja mogła działać na całym świecie zupełnie poza normalną hierarchią kościelną. Podlegała wyłącznie papieżowi, nie lokalnym arcybiskupom i dzięki temu wszystkie te naruszenia i nieprawidłowości mogły dziać się przez tyle lat.
Gore dodaje, że gdy Karol Wojtyła był arcybiskupem Krakowa, to Opus Dei zgłosiło się do niego. — Prowadziło wówczas taką operację PR-ową w Rzymie (…). Pewien ksiądz był przynętą, miał przyciągać do Opus Dei biskupów takich jak arcybiskup Wojtyła, pokazywać dobre rzeczy, obopólne korzyści. Więc zapraszano [Wojtyłę] na różne konferencje, publikowano jego pisma, jego mowy, kształtowano relacje z człowiekiem, który w przyszłości został papieżem. A kiedy stał się już papieżem, odwdzięczył się i dzięki temu te naruszenia mogły trwać przez tyle lat.
Czy Jan Paweł II wiedział, jak poważne są te naruszenia?
— Tego nie wiem. Uważał, że Opus Dei jest po właściwej stronie, że wspiera jego własne poglądy polityczne. Postrzegał organizację jako przyjaciela, sojusznika. Nadawał specjalne przywileje, aby wysyłać Opus Dei w różne części świata, gdzie lokalne struktury kościoła potrzebowały zdyscyplinowania, więc Opus Dei było dla papieża bardzo korzystnym narzędziem. To, czego nie wiemy, to na ile Jan Paweł II zdawał sobie sprawę z tych poważnych naruszeń podczas swojego pontyfikatu — mówi Gore.
Gore: należy ponownie szczegółowo przyjrzeć się pontyfikatowi Jana Pawła II
Dziennikarz przypomina, że podczas pontyfikatu rzecznikiem Jana Pawła II był Joaquín Navarro-Valls, numerariusz Opus Dei. — Kiedy papież chorował, krążyły w Rzymie plotki, że to właśnie rzecznik z Opus Dei podpisywał istotne decyzje w Watykanie, a nie Jan Paweł II.
Rigamonti zauważa, że związek z Opus Dei to nie jedyne podejrzane relacje Jana Pawła II. — Otaczał przyjacielskim nimbem Marciala Degolado, który stworzył Legiony Chrystusa, organizację przestępczą, wykorzystującą seksualnie i psychicznie swoich seminarzystów i potem zakonników — mówi Rigamonti. — Z tego, co pan mówi, to Jan Paweł II również chronił Opus Dei, jak pan opisuje, przestępczą organizację. To jest powód, żeby zastanowić się nad świętością Jana Pawła II? — pyta Rigamonti.
— Myślę, że tutaj należy ponownie szczegółowo przyjrzeć się pontyfikatowi Jana Pawła II. Promował różne grupy podejrzane z powodów politycznych i przymykał oko na poważne naruszenia w tych organizacjach — mówi dziennikarz.
Gore dodaje, że przez wiele lat Polska była ważnym terenem rozwoju dla Opus Dei jako jeden z nielicznych krajów europejskich, gdzie katolicyzm pozostał silny w epoce komunizmu. — I tu nadal katolicyzm pozostaje ważny w Polsce, więc Opus Dei liczy na Polskę jako obiecujący teren i wchodzi w polskie społeczeństwo.
Czym jest „Rachunek sumienia”?
Kościół. Dla jednych skompromitowana instytucja cynicznie wykorzystująca religię jako narzędzie do zarabiania pieniędzy. Dla drugich opoka oraz źródło wszelkiego dobra i miłości. „Rachunek sumienia” to nie jest podcast tylko o Kościele. To podcast o ludziach, na których kariery, a czasem i na całe życie, wpływ miała (lub nadal ma) instytucja, jaką jest Kościół katolicki. Jeśli nie macie w sobie uczuć religijnych, koniecznie posłuchajcie. Jeśli je w sobie macie — posłuchajcie tym bardziej.