Z badania UCE RESEARCH i Shopfully Poland wynika, że w tym roku 16 proc. Polaków postanowiło zaciągnąć pożyczkę lub kredyt w banku, parabanku bądź u znajomych czy rodziny, aby sfinansować przygotowania do świąt, w tym zakupy żywności i prezentów oraz ewentualne wyjazdy. Takich planów nie ma 76,8 proc. respondentów, a 5 proc. odpowiedziało, że jeszcze nie wie czy to zrobi. 2,2 proc. badanych przyznało, że w ogóle nie obchodzi świąt.
– Zdecydowana większość rodaków planuje przygotować święta w granicach swoich możliwości finansowych, często rezygnując z nadmiernych kosztów i dostosowując skalę przygotowań do bieżącego budżetu. Jednak widać, że dla części Polaków okres świąteczny stanowi znaczące obciążenie budżetowe. W większości przypadków nie jest to chęć zorganizowania wyjątkowo wystawnych spotkań, lecz raczej konieczność pokrycia podstawowych wydatków – takich jak żywność, prezenty czy wyjazdy – komentuje Robert Biegaj, współautor raportu z Shopfully Poland.
16 proc. Polaków zapożycza się na święta. Efekt presji?
Biegaj podkreśla, że wspomniane 16 proc. zapożyczających się na święta Polaków sugeruje, że część gospodarstw domowych funkcjonuje bez odpowiedniej poduszki finansowej. W takich przypadkach nawet okresowe, przewidywalne wydatki – jak te związane z Bożym Narodzeniem – powodują konieczność sięgnięcia po pożyczkę. Na decyzje o zadłużeniu spory wpływ ma również presja tradycji i oczekiwań rodzinnych.
– Uzyskane wyniki nie są dużym zaskoczeniem. Od kilku lat obserwuje się wyraźną presję kosztową w gospodarstwach domowych oraz brak odpowiednich oszczędności. To sprawia, że okres świąteczny – tradycyjnie związany z podwyższonymi wydatkami – sprzyja sięganiu po dodatkowe finansowanie. Wzrost cen żywności, prezentów czy usług oraz potrzeba przygotowania świąt na choćby podstawowym poziomie powodują, że część Polaków korzysta z pożyczek, aby pokryć sezonowe koszty – podsumowuje ekspert.
Coraz więcej osób się zadłuża
Wybór formy wsparcia finansowego zależy od wysokości potrzebnych środków oraz sytuacji finansowej pożyczkobiorcy. Osoby o stabilnych dochodach najczęściej zwracają się do banków. Oferują one niższe koszty kredytu, przewidywalne warunki i bezpieczeństwo. Z tzw. parabanków korzystają osoby, które potrzebują szybkiego dostępu do środków lub mają ograniczoną zdolność kredytową. Koszt zobowiązań wobec nich jest zwykle wyższy. Z kolei pożyczki od znajomych czy rodziny są popularne przy mniejszych kwotach i chęci uniknięcia zewnętrznych kosztów finansowych.
Twórcy badania odwołują się do zeszłorocznej edycji badania, wskazując, że w tym roku zwiększył się odsetek osób deklarujących chęć zaciągnięcia pożyczki lub kredytu na święta. W 2024 roku dotyczyło to 11,2 proc. Polaków, czyli o niemal 5 pkt. proc. mniej niż obecnie. 83 proc. respondentów nie miało takich planów.
Raport pt. „Wydatki świąteczne Polaków. Boże Narodzenie 2025” został przygotowany ma kanwie specjalnego badania opinii publicznej, które zostało przeprowadzone metodą CAWI (Computer Assisted Web Interview) przez UCE RESEARCH i Shopfully Poland na próbie 1021 Polaków w wieku 18-80 lat.
