Rok 2026 przyniesie pracownikom istotne zmiany w przepisach dotyczących urlopów. Najbardziej odczują je osoby zatrudnione na umowach zlecenie oraz w modelu B2B, które dotąd często nie miały prawa do płatnego wypoczynku albo dużo wolniej dochodziły do wyższego wymiaru urlopu. Zmiany obejmą również osoby prowadzące działalność gospodarczą i pracujące za granicą.
Nowe zasady
Jak przypomina Fakt.pl, od 1 stycznia 2026 r. w życie wchodzą nowe zasady naliczania stażu urlopowego. Do stażu, od którego zależy liczba dni urlopu wypoczynkowego, będą wliczane m.in. okresy pracy na umowach zlecenie, kontraktach B2B, prowadzenia własnej firmy, a także zatrudnienia poza granicami Polski. Oznacza to, że dotychczasowe aktywności zawodowe, które formalnie nie dawały prawa do urlopu, teraz zaczną pracować na wyższy wymiar wolnego.
Na rozwiązaniu szczególnie zyskają osoby z mieszanym przebiegiem kariery. Przykładowo – pracownik, który ma za sobą 8 lat pracy na etacie oraz 4 lata przepracowane na umowie zlecenie, po zmianach będzie miał łącznie 12 lat stażu. W praktyce oznacza to prawo do maksymalnego wymiaru urlopu, czyli 26 dni rocznie, zamiast 20 dni przysługujących przy krótszym stażu.
Nowe regulacje wchodzą w życie w roku, w którym kalendarz i przepisy sprzyjają dłuższemu odpoczynkowi. W 2026 r. zaplanowano 14 dni ustawowo wolnych od pracy. Fakt.pl zwraca uwagę, że umiejętne połączenie urlopu wypoczynkowego, świąt państwowych, branżowych dni wolnych oraz urlopów okolicznościowych może dać pracownikom nawet ponad 40 dni wolnego w ciągu roku. Daje to spore możliwości planowania długich weekendów i krótkich przerw w pracy.
Skrócony czas pracy
Zmiany w urlopach to niejedyna nowość czekająca rynek pracy. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, kierowane przez Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk, uruchamia pilotaż skróconego czasu pracy. Program obejmie 90 pracodawców, głównie jednostki samorządowe. Zakłada on testowanie krótszego tygodnia pracy lub wolnych piątków przy zachowaniu dotychczasowego wynagrodzenia.
Pilotaż skróconego czasu pracy potrwa od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. Ma pokazać, jak mniejsza liczba godzin przepracowanych w tygodniu wpływa na efektywność, organizację zadań oraz samopoczucie pracowników. Dla części zatrudnionych może to oznaczać nie tylko więcej odpoczynku, ale też konieczność lepszego planowania obowiązków.
Nowe zasady naliczania stażu urlopowego oraz test skróconego tygodnia pracy wpisują się w szerszy trend zmian na rynku pracy – większego nacisku na równowagę między życiem zawodowym i prywatnym oraz docenienie pracy wykonywanej w różnych formach zatrudnienia. Dla wielu osób rok 2026 może stać się pierwszym, w którym odczują realny wzrost liczby przysługujących dni wolnych.
